Ludomaniya
Лудомания (лотинча: лудо – ўйнайман + қадимги юнонча: μανία – ақлдан озиш, иштиёқ, том маънода ўйинларга мойиллик)[6] – қиморбозлик, ўйин қарамлиги, патологик гамблинг (инглизча: гамблинг) – инсон ҳаётида устунлик қиладиган ва ижтимоий, касбий, моддий ва оилавий қадриятларнинг пасайишига олиб келадиган қимор ўйинларида иштирок этиш натижасида вужудга келадиган руҳий бузилиш натижаси. Одам бу касалланга вақтида, ўз мажбуриятларига етарлича эътибор бермайди. Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти бу касалликни қимор ўйинларига патологик мойиллик деб атайди (Ф63.0)[7].
| Қимор ўйнашга ружу қўйиш муаммоси | |
|---|---|
 | |
| Мутахассислик | Психиатрия, Клиник психология |
| Асоратлари | Кўп пул ва вақтни казино/спортга пул тикишга сарфлаш, Видео ўйинларга қарамлик[2] |
| Қимор ўйинларига патологик мойиллик | |
|---|---|
| КХК-10 | Ф63.0 |
| КХК-9 | 312.2 |
| Гиёҳвандлик ва қарамлик луғати[3][4][5] | |
|---|---|
| |
Пул ўйин автоматларининг кенг тарқалиши, кўплаб казиноларнинг очилиши, шунингдек, букмекерлик идораларининг (жумладан онлайн) пайдо бўлиши туфайли сезиларли миқдордаги одамларнинг доимий равишда қимор ўйинларига жалб қилиниши муаммоси юзага келди. Ўйин зоналарининг безатилиши қисқа вақт ичида осонликча ютиб олиш (пул, мукофот, бойлик) имкониятининг таъсирчан эффектини кучайтиришга ва доимий равишда қайта ўйнаш ёки кўпроқ ютиш истагини уйғотишга хизмат қилмоқда. Ўйин автоматлари аллақачон бутун дунёда кенг тарқалган. Масалан, 1970-йиллардаёқ Англияда ўйин автоматлари залларининг оммалашуви туфайли кинотеатрларга ташриф буюриш даражаси пастлиги муаммоси пайдо бўлган, ҳаттоки уларни ёпишга тўғри келган. АҚШда, Р. Фолберг (Волберг, 1996) маълумотларига кўра, „муаммоли ўйинчилар“ – яъни ўйин автоматларига шунчалик қарам бўлганки, уларнинг бутун ҳаёти бу эҳтиросга бўйсунган қарам ўйинчилар сони аҳолининг 5 фоизига етади. Бошқа тадқиқотчиларнинг (Ладоуcеур эт ал., 1999) маълумотларига кўра, 1990-йилларнинг биринчи ярмидаёқ Канадада муаммоли қиморбозлар сони 75 фоиздан зиёд ошган.
Шу боис, кўплаб олимлар қимор ўйинларини аҳолининг бир қисмига таҳдид солувчи жиддий ижтимоий муаммо деб ҳисоблайдилар. Муаммонинг янада мураккаблашувига сабаб шундаки, ўйин жараёнида баъзан киши хотиржамлик ҳис қилади, ҳиссий зўриқишдан халос бўлади, нохуш муаммолардан чалғийди ва ўйинни ёқимли вақт ўтказиш усули сифатида қабул қилади. Айнан шу механизм асосида аста-секин ўйинга берилиб кетиш ва қарамлик ривожланади. Шунга қарамай, илмий адабиётларда ўйин қарамлигини гиёҳвандлик деб ҳисоблаш ёки уни кўпроқ обсессив-компулсив бузилишнинг бир тури сифатида кўриш борасидаги баҳслар ҳамон давом этмоқда (Бланcо ва бошқалар, 2001).
Аломатлари
С. П. Короленко ва Т. А. Донских (1990) қарамлик хулқ-атворининг бир тури сифатида қимор ўйинларига хос бўлган бир қатор хусусиятларни ажратиб кўрсатадилар. Уларга қуйидагилар киради:
- Ўйин вазиятида ўтказиладиган вақтнинг кўпайиши ва доимий жалб бўлиш.
- Қизиқишлар доирасининг ўзгариши, аввалги мотивацияларнинг ўйин мотивацияси томонидан сиқиб чиқарилиши, ўйин ҳақидаги узлуксиз фикрлар, ўйин комбинациялари билан боғлиқ вазиятларнинг устунлиги ва тасаввури.
- Катта ютуғдан кейин ҳам, мунтазам ютқазишлардан кейин ҳам ўйинни тўхтата олмаслик билан намоён бўлувчи „назоратни йўқотиш“.
- Ўйинда навбатдаги иштирокдан сўнг нисбатан қисқа вақт ичида ривожланадиган руҳий ноқулайлик, асабийлашиш, хавотир ҳолатлари, яна ўйинга қайтиш истаги билан бирга келади. Бундай ҳолатлар бир қатор белгилари бўйича гиёҳвандлардаги абстиненсия ҳолатларини эслатади: улар бош оғриғи, уйқу бузилиши, безовталик, кайфият тушиши, диққатни жамлаш қобилиятининг бузилиши билан кузатилади.
- Ўйинда иштирок этиш частотасининг аста-секин ортиб бориши, тобора юқори таваккалчиликка интилиш характерлидир.
- Вақти-вақти билан юзага келадиган зўриқиш ҳолатлари, ўйин „драйви“, қимор ўйинида иштирок этиш имкониятини топишга бўлган барча уринишлар.
- Васвасага қаршилик кўрсатиш қобилиятининг тез ўсиб борувчи пасайиши. Бу шундай ифодаланадики, бир марта ва бутунлай „боғлашга“ қарор қилинганига қарамай, озгина провокация (эски танишлар билан учрашиш, ўйин мавзусида суҳбатлашиш, ёнма-ён қиморхона мавжудлиги ва ҳоказо) билан ўйин қарамлиги қайта тикланади.
Америка таснифи
Америка руҳий касалликлар таснифида (ДСМ-ИВ, 1994) патологик қимор ўйинларига қарамлик ташхиси А бўлимидан беш ёки ундан кўп балл ва Б бўлимидан балл мавжуд бўлганда амалга оширилади.
А бўлими.
- Ўйинга берилиб кетиш, масалан, доимо ўтмишдаги ўйин тажрибаларига қайтиш, ўйнашни атайлаб рад этиш ёки аксинча, кейинги ўйнаш имкониятини кутиш ва уни амалга оширишга тайёргарлик кўриш ёки бунинг учун пул олиш йўли ҳақида ўйлаш.
- Исталган ҳаяжонга эришиш учун тобора ортиб бораётган гаровлар билан ўйнашда давом этади.
- Қимор ўйинларига қарамлигини назорат қилиш, камроқ ўйнаш ёки умуман тўхтатиш учун такрорий, аммо муваффақияциз уринишлар қилган.
- Камроқ ўйнашга ёки умуман ўйнашни тўхтатишга ҳаракат қилганда безовталик ва асабийликни кўрсатади.
- Муаммолардан қочиш ёки дисфориядан халос бўлиш учун ўйнайди (хусусан, ночорлик, айбдорлик, ташвиш, тушкунлик ҳисси).
- Мағлубиятдан кейин эртаси куни ғалаба қозониш учун ўйинга қайтади (ютқазиш фикри уни таъқиб қилади).
- Ўйинда иштирок этиш даражасини яшириш учун оилага, шифокорга ва бошқаларга ёлғон гапиради.
- Ўйинда иштирок этиш учун маблағларни таъминлаш мақсадида қалбакилаштириш, фирибгарлик, ўғирлик ва бировнинг мулкини ўзлаштириш каби жиноий ҳуқуқбузарликларни содир этган.
- У хавф остига қўяди ва ҳатто яқин одамлар билан муносабатларни бутунлай узишга, иш ёки ўқишни ташлаб, мартаба ўсиши истиқболидан воз кечишга тайёр.
- Қимор ўйинлари туфайли пул йўқ бўлган вазиятда у муаммоларни ҳал қилишни бошқа одамларга ўтказади.
Б бўлими.
- Қимор ўйинлари маник эпизод билан боғлиқ эмас.
- Муаммоли ўйинчиларнинг психологик хусусиятлари ҳақида гапирганда, кўпчилик тадқиқотчилар ўзларининг хатти-ҳаракатлари устидан назоратни йўқотишига ишора қиладилар ва бу қимор ўйинларининг барча турларига – пул тикишдан тортиб ўйин машиналаригача (инглизча: О’Cоннор, Диcкерсон, 2003) учун амал қилади. Австралиялик тадқиқотчилар А. Бласзcзйнски ва Л. Ноwер (инглизча: Бласзcзйнски, Ноwер, 1997) муаммоли қимор ўйинчиларининг учта кичик гуруҳини аниқлайдилар:
- хатти-ҳаракатларнинг бузилиши билан;
- ҳиссий жиҳатдан беқарор;
- импулсив хатти-ҳаракатларга мойил бўлган антисосял ўйинчилар.
Қимор ўйинларига қарамлик эркакларда кўпроқ бўлса-да, аёлларда у янада оғирроқ бўлади. Аёллар хавфли гиёҳвандликка уч баробар тезроқ жалб қилинади ва уларни психотерапия билан даволаш қийинроқ. Эркаклардан фарқли ўлароқ, аёллар кейинчалик ҳаётда ва бошқа сабабларга кўра қимор ўйинларига берилиб қолишади. Уларнинг энг кенг тарқалгани шахсий муаммолар бўлиб, улар ўйин ўйнаш орқали қочишга ҳаракат қилишади. Кўпинча бу 21 ёшдан 55 ёшгача бўлади ва 1-4% ҳолларда эҳтирос шундай шаклларни оладики, психиатрнинг ёрдами талаб қилинади. Ҳар учинчи патологик қиморбоз аёлдир. Шундай қилиб, 70 муаммоли эркак ва 70 аёл қиморбозларнинг яқинда ўтказилган қиёсий тадқиқоти аёлларда гиёҳвандликнинг босқичма-босқич ривожланишини кўрсатди: ижтимоий ўйинга қарамлик; кучли қимор ўйинларига қарамлик; муаммо қимор, гиёҳвандлик. Эркаклар ва аёллар ўртасидаги гендер фарқлари, шунингдек, аёлларда қимор ўйинларига қарамлик кўпинча депрессив бузуқлик билан, эркакларда эса алкоголизм билан бирга бўлганлигини ҳам ўз ичига олади (инглизча: Таварес эт ал., 2003).
Ўйинда қатнашадиган одамлар нисбатан тез-тез спиртли ичимликлар ва бошқа психофаол моддаларни суиистеъмол қиладилар, яъни улар ўзига қарам бўлган хатти-ҳаракатларнинг комбинацияланган шакллари билан шуғулланадилар. „Ўйинчилар“ одатда шахслараро муносабатлардаги қийинчиликлар, тез-тез ажралишлар, меҳнат интизомини бузиш ва тез-тез иш ўзгариши билан ажралиб туради.
Ўйин қарамлигига мойиллик туғдирувчи омиллар
Қимор ўйинларига қарамликни келтириб чиқарадиган омиллар мавжуд (Cаэсар Короленко, Наталя Дмитриэва, 2000):
- Оилада нотўғри тарбия;
- Ота-оналар ва дўстларнинг ўйинларида иштирок этиш;
- Болаликдан ўйнаш истаги (домино, карталар, монополия ва бошқалар);
- Ониомания;
- Моддий бойликларнинг аҳамиятини қайта баҳолаш;
- Молиявий имкониятларга доимий эътибор бериш;
- Бойроқ қариндошлар ва танишларга ҳасад қилиш;
- Барча муаммоларни пул билан ҳал қилиш мумкинлигига ишониш.
- Америкалик тадқиқотчи А. Пастернак (1997), ўз навбатида, хавф омиллари сифатида қуйидагиларни белгилайди:
- Этник озчиликка мансуб;
- Оилавий аҳволнинг йўқлиги;
- Депрессия;
- Шунингдек, кимёвий гиёҳвандликнинг ҳар хил турлари.
Кентукки университети биологларининг фикрига кўра, баъзи ҳайвонларда қимор ўйинларига қарамликни келтириб чиқарадиган маълум бир асосий хатти-ҳаракатлар модели ёки ҳатто биологик механизм мавжуд. Мисол учун, каптарлар тартибсиз, аммо мўл-кўл озиқ-овқатларни афзал кўрадилар, гарчи оз миқдордаги оддий озиқ-овқат одатда тасодифий тўловлардан кўра 50% кўпроқ фойда келтиради[8].
Ўйин қарамлигининг ривожланиш босқичлари
Р. Кастер (Cустер, 1984) қимор ўйинларига қарамликнинг ривожланишининг уч босқичини аниқлади:
- Ғолиблик босқичи;
- Йўқотиш босқичи;
- Умидсизлик босқичи.
Ғолиблик босқичи қуйидаги хусусиятлар билан ифодаланади: тасодифий ўйин, тез-тез ғалаба қозониш, тасаввур ўйиндан олдин ва унга ҳамроҳлик қилади, ўйиннинг тез-тез учрайдиган ҳолатлари, тикиш ҳажмини ошириш, ўйин ҳақидаги фантазиялар, жуда катта ғалабалар, асоссиз оптимизм.
Йўқотиш босқичи қуйидагилар билан тавсифланади: ёлғиз ўйнаш, ютуқ ҳақида мақтаниш, фақат ўйин ҳақида ўйлаш, узоқ вақт ютқазиш эпизодлари, ўйнашни тўхтата олмаслик, ёлғон гапириш ва муаммони дўстлардан яшириш, оила ёки турмуш ўртоғига ғамхўрликни камайтириш, иш вақтини фойдасига қисқартириш қимор ўйинлари, қарзларни тўлашдан бош тортиш, шахсиятнинг ўзгариши – асабийлашиш, чарчоқ, бефарқлик, уйдаги оғир ҳиссий вазият, қимор ўйнаш учун қарз олиш, қонуний ва ноқонуний йўллар билан юзага келган жуда катта қарзлар, қарзларни тўлашга қодир эмаслик, қимор ўйнашни тўхтатишга умидсиз уринишлар.
Умидсизлик босқичининг белгиларига қуйидагилар киради: касбий ва шахсий обрўнинг йўқолиши, қимор ўйинлари ва пул тикиш учун сарфланган вақтнинг сезиларли даражада ошиши, оила ва дўстлардан воз кечиш, пушаймонлик, пушаймонлик, бошқалардан нафратланиш, ваҳима, ноқонуний ҳаракатлар, умидсизлик, ўз жонига қасд қилиш фикрлари ва уринишлари; ҳибсга олиш, ажралиш, спиртли ичимликларни суиистеъмол қилиш, ҳиссий бузилишлар, чекиниш.
Фазаларнинг ривожланиши
В. В. Заицев ва А. Ф. Шайдулина (2003) ўйин цикли деб аталадиган босқичларнинг ривожланиши ва беморларнинг хатти-ҳаракатларини тасвирлаб беришди, уларни тушуниш муаммоли қимор ўйинчилари билан ишлашда психотерапевтик вазифаларни шакллантириш учун муҳимдир.
Абстинентлик босқичи пул этишмаслиги, микроижтимоий муҳит босими ёки бошқа қимор ўйинларининг муваффақияцизлиги туфайли юзага келган руҳий тушкунлик туфайли қимор ўйинларидан воз кечиш билан тавсифланади.
Ўйин ҳақидаги спонтан фантазиялар тез-тез учрайдиган „автоматик фантазиялар“ босқичи. Қиморбоз ўз тасаввурида ҳаяжон ҳолатини ва ғалабани кутишни ўйнайди, йўқотиш эпизодларини алмаштиради. Фантазиялар ўз-ўзидан ёки билвосита стимуллар таъсирида пайдо бўлади.
Эмоционал кучланишнинг кучайиши босқичи. Шахсий хусусиятларга қараб, меланколик ва тушкун кайфият пайдо бўлиши ёки асабийлашиш ва хавотирлик қайд этилиши мумкин. Баъзида бу кайфият ўйин ҳақидаги фантазияларнинг кучайиши билан бирга келади. Баъзи ҳолларда, у бемор томонидан маъносиз ва ҳатто ўйиндан узоқлаштирилган деб қабул қилинади ва жинсий истак ва интеллектуал стресснинг кучайиши билан алмаштирилади.
Ўйнашга қарор қилиш босқичи. Ечим икки йўл билан келади. Улардан биринчиси, бемор „телеграф услубидаги“ фантазиялар таъсирида ўз истагини амалга ошириш йўлини режалаштиради. Қиморбознинг сўзларига кўра, бу ўйин ҳаракатининг „ютиш эҳтимоли жуда юқори“ вариантидир. Касалликнинг биринчи босқичидан иккинчисига ўтишнинг ўзига хос хусусияти. Яна бир вариант – ўйнаш тўғрисидаги қарор ўйин эпизодидан кейин дарҳол қабул қилинади. Бу тенгликка эришиш зарурлиги ҳақидаги иррационал эътиқодга асосланади. Ушбу механизм касалликнинг иккинчи ва учинчи босқичларига хосдир.
Қабул қилинган қарорни репрессия қилиш босқичи. Беморнинг онгли равишда ўйнаш истагининг интенсивлиги пасаяди ва унинг хатти-ҳаракатларини „назорат қилиш иллюзияси“ пайдо бўлади. Бу вақт ичида футболчининг иқтисодий ва ижтимоий ҳолати яхшиланиши мумкин. Ушбу шартларнинг комбинацияси беморни ҳеч қандай онгли хавф-хатарсиз, қимор ўйинларининг бузилишига олиб келадиган ҳолатларга (қўлда катта миқдордаги пул, спиртли ичимликларни истеъмол қилиш, дам олиш учун қимор ўйнашга уриниш ва бошқалар) боришига олиб келади.
Қабул қилинган қарорни амалга ошириш босқичи. Бу аниқ ҳиссий қўзғалиш ва бўлажак ўйин ҳақидаги қизғин хаёллар билан тавсифланади. Ўйинчилар кўпинча бу ҳолатни „транс“, „сиз зомби каби бўласиз“ деб таърифлайди. Беморнинг онгида конструктив эътирозлар ҳали ҳам пайдо бўлишига қарамай, улар иррационал фикрлаш билан дарҳол рад этилади. Ўйинчида ўзини назорат қилиш қобилияти ҳақидаги ёлғон ғоялар ҳукмронлик қилади. Барча пул йўқолгунча ўйин тўхтамайди. Кейин абстинентлик босқичи бошланади ва янги цикл бошланади.
Фикрлашдаги хатолар
В. В. Заицев ва А. Ф. Шайдулина (2003) қимор ўйинчиларининг иррационал муносабатларини шакллантирадиган „фикрлаш хатолари“ га алоҳида эътибор беришади. Фикрлаш хатолар стратегик бўлиши мумкин, бу одамнинг гиёҳвандликка умумий ижобий муносабатини келтириб чиқаради ва „ўйин транси“ механизмини қўзғатадиган ва қўллаб-қувватлайдиган тактик бўлиши мумкин.
Стратегик фикрлаш хатоларига қуйидаги ички эътиқодлар киради:
- Пул ҳамма нарсани, шу жумладан ҳиссиётлар ва одамлар билан муносабатларни ҳам ҳал қилади.
- Ҳозирги ноаниқлик ва ғалаба қозониш натижасида муваффақият кутиш, муваффақиятли ўйин билан ҳаётдаги муваффақияцизликларни йўқ қилиш имконияти ғояси.
- Ўз келажагингизни бошқариш ҳақидаги фикрларни ғалаба қозониш хаёллари билан алмаштириш.
Фикрлашнинг тактик хатоларига қуйидагилар киради:
- Ютуқли („бахтли“) кунга ишониш.
- Ўйинда бурилиш нуқтаси бўлиши керак деган фикр.
- Қарзларни фақат қимор ўйинлари орқали, яъни ғалаба қозониш орқали қайтариш мумкин, деган фикр.
- Фақат ўйиннинг сўнгги эпизоди билан ҳиссий алоқа, ўзига ҳеч қачон ўйнамаслик сўзини беради.
- Сиз фақат пулнинг бир қисми учун ўйнашингиз мумкинлигига ишониш.
- Ўйин давомида пулни экранда чиплар ёки рақамлар сифатида қабул қилиш.
Қимор эпидемияси
Ўйин автоматларининг кенг тарқалиши ва назоратнинг, хусусан, ёш назоратининг йўқлиги сабабли, Россиядаги ўйин залларида деярли барча ёш гуруҳларидаги аҳоли орасида қимор ўйинларига қарамликнинг ўзига хос эпидемияси бошланди. Ўсмирлар ҳам бундан четда қолмади. Иккинчиси қимор ўйинларига қарамликнинг ўзига хос хусусиятларига эга. Англия ва Уэлсдаги 114 мактабда 12-13 ёшли 10 000 нафар аҳоли ўртасида ўйин усулларини ўрганиш шуни кўрсатдики, ўсмирлар катталар билан деярли бир хил ўйин ўйнашади. Шу билан бирга, ўсмирлар мевали машиналар ва миллий лотерея чипталарини афзал кўришади. Австралиялик тадқиқотчиларнинг фикрига кўра, ўсмирларнинг 5% дан ортиғини муаммоли қимор ўйинларига киритиш мумкин (Фишер, 1999).
Болалар психологи Светлана Клюваэванинг сўзларига кўра, болалар ҳам, катталар ҳам гиёҳвандликка мойил. Болалар ўзларининг ёши ва катта ҳиссиётлари туфайли кўпинча ўз ҳаракатларига жавоб бера олмайдилар ва ўйинга берилиб, нафақат бутун вақтларини, балки ота-оналарнинг пулларини ҳам ўтказишлари мумкин[9].
П. Делфабро ва Л. Тҳрупп (2003), ўсмирларнинг қимор ўйинларига қарамлиги пайдо бўлишига ҳисса қўшадиган ижтимоий детерминантларни ўрганиб, ота-оналар орасида қимор ўйинларига қарамлик фактини, шунингдек, оилада қимор ўйинларига ижобий муносабатни кўрсатади. Ўсмирларнинг қимор ўйинларига қарамлигини олдини олувчи омиллар ҳақида гапирганда, тадқиқотчилар оилада пулни тежаш, бюджет яратиш ва сақлаш қобилияти каби фазилатларнинг ривожланишини таъкидлайдилар.
Яна қаранг
Манбалар
- ↑ Давид Зендле; Рачел Меер; Ҳарриэт Овер (Жуне 2019). "Адолесcенц анд лоот бохес: линкс wитҳ проблем гамблинг анд мотиватионс фор пурчасе". Роял Соcиэтй Опен Сcиэнcе 6 (6): 190049. дои:10.1098/рсос.190049. ПМИД 31312481. ПМC 6599795. //www.пубмедcентрал.ниҳ.гов/артиcлерендер.фcги?тоол=пмcентрез&артид=6599795.
- ↑ Давид Зендле; Рачел Меер; Ҳарриэт Овер (Жуне 2019). "Адолесcенц анд лоот бохес: линкс wитҳ проблем гамблинг анд мотиватионс фор пурчасе". Роял Соcиэтй Опен Сcиэнcе 6 (6): 190049. дои:10.1098/рсос.190049. ПМИД 31312481. ПМC 6599795. //www.пубмедcентрал.ниҳ.гов/артиcлерендер.фcги?тоол=пмcентрез&артид=6599795.
- ↑ „Чаптер 15: Реинфорcемент анд Аддиcтиве Дисордерс“, Молеcулар Неуропҳармаcологй: А Фоундатион фор Cлиниcал Неуросcиэнcе, 2нд, Неw Ёрк: МcГраw-Ҳилл Медиcал, 2009 — 364–375-бет. ИСБН 9780071481274.
- ↑ Нестлер ЭЖ (Деcембер 2013). "Cеллулар басис оф меморй фор аддиcтион". Диалогуэс ин Cлиниcал Неуросcиэнcе 15 (4): 431–443. ПМИД 24459410. ПМC 3898681. //www.пубмедcентрал.ниҳ.гов/артиcлерендер.фcги?тоол=пмcентрез&артид=3898681. "Деспите тҳе импортанcе оф нумероус псйчосоcиал фаcторс, ат иц cоре, друг аддиcтион инволвес а биологиcал проcесс: тҳе абилитй оф репеатед эхпосуре то а друг оф абусе то индуcе чангес ин а вулнерабле браин тҳат дриве тҳе cомпулсиве сеэкинг анд такинг оф другс, анд лосс оф cонтрол овер друг усе, тҳат дефине а стате оф аддиcтион. ... А ларге бодй оф литературе ҳас демонстратед тҳат суч ΔФосБ индуcтион ин Д1-тйпе [нуcлеус аccумбенс] неуронс инcреасес ан анимал'с сенситивитй то друг ас wелл ас натурал реwардс анд промотес друг селф-администратион, пресумаблй тҳроугҳ а проcесс оф поситиве реинфорcемент ... Анотҳер ΔФосБ таргет ис cФос: ас ΔФосБ аccумулатес wитҳ репеатед друг эхпосуре ит репрессес c-Фос анд cонтрибутес то тҳе молеcулар сwитч wҳеребй ΔФосБ ис селеcтивелй индуcед ин тҳе чрониc друг-треатед стате.41. ... Мореовер, тҳере ис инcреасинг эвиденcе тҳат, деспите а ранге оф генетиc рискс фор аддиcтион аcросс тҳе популатион, эхпосуре то суффиcиэнтлй ҳигҳ досес оф а друг фор лонг периодс оф тиме cан трансформ сомеоне wҳо ҳас релативелй лоwер генетиc лоадинг инто ан аддиcт."
- ↑ "Неуробиологиc Адванcес фром тҳе Браин Дисеасе Модел оф Аддиcтион". Неw Энгланд Жоурнал оф Медиcине 374 (4): 363–371. Жануарй 2016. дои:10.1056/НЕЖМра1511480. ПМИД 26816013. ПМC 6135257. //www.пубмедcентрал.ниҳ.гов/артиcлерендер.фcги?тоол=пмcентрез&артид=6135257. "Субстанcе-усе дисордер: А диагностиc терм ин тҳе фифтҳ эдитион оф тҳе Диагностиc анд Статистиcал Мануал оф Ментал Дисордерс (ДСМ-5) реферринг то реcуррент усе оф алcоҳол ор отҳер другс тҳат cаусес cлиниcаллй анд фунcтионаллй сигнифиcант импаирмент, суч ас ҳеалтҳ проблемс, дисабилитй, анд фаилуре то меэт мажор респонсибилитиэс ат wорк, счоол, ор ҳоме. Депендинг он тҳе левел оф северитй, тҳис дисордер ис cлассифиэд ас милд, модерате, ор севере.
Аддиcтион: А терм усед то индиcате тҳе мост севере, чрониc стаге оф субстанcе-усе дисордер, ин wҳич тҳере ис а субстантиал лосс оф селф-cонтрол, ас индиcатед бй cомпулсиве друг такинг деспите тҳе десире то стоп такинг тҳе друг. Ин тҳе ДСМ-5, тҳе терм аддиcтион ис сйнонймоус wитҳ тҳе cлассифиcатион оф севере субстанcе-усе дисордер." - ↑ Золлингер, Манфред. Рандом Ричес: Гамблинг Паст & Пресент. Роутледге, 2016-03-31 — 34-бет. ИСБН 978-1-317-07156-3. Қаралди: 2024-йил 30-октябр.
- ↑ „МКБ 10 - Расстройства привычек и влечений (Ф63)“. мкб-10.cом. 2020-йил 6-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 30-апрел.
- ↑ „У голубей обнаружили любовь к азарту“ (ру). Мембрана (2010-йил 15-октябр). 2011-йил 7-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 17-октябр.
- ↑ „В Госдуме хотят защитить детей от азартных интернет-игр“. Интернет-издание РЕФнеwс (2014-йил 11-октябр). 2014-йил 19-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 11-октябр.
Адабиётлар
- Қуиcк, Жасон. „'И литераллй cан'т стоп.' Тҳе десcент оф а модерн спорц фан“ (эн-УС). Тҳе Атҳлетиc (2024-йил 14-октябр). Қаралди: 2024-йил 16-октябр.
Ҳаволалар
- „6C50 Расстройство вследствие пристрастия к азартным играм (патологический гэмблинг)“. МКБ-11. Қаралди: 2024-йил 12-ноябр.