Louis Pasteur: Versiyalar orasidagi farq
Avtomatik translit va nom yoʻnaltirishi: Louis Pasteur | Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi. | ||
{{Olim bilgiqutisi | |||
| name = Lui Paster | |||
| tasvir = Louis Pasteur by Pierre Lamy Petit.jpg | |||
| image_width = | |||
| caption = Pierre Lamy Petit tasvirga tushirgan Louis Pasteurning surʼati | |||
| birth_date = {{birth date|1822|12|27}} | |||
| birth_place = Dol (Yura), Fransiya | |||
| death_date = {{death date and age|1895|9|28|1822|12|27}} | |||
| death_place = Marn-la-Koket, Fransiya | |||
| residence = | |||
| fuqaroligi = {{FRA}} | |||
| nationality = | |||
| ethnicity = | |||
| field = [[Kimyo]]<br />[[Mikrobiologiya]] | |||
| work_institutions = | |||
| alma_mater = | |||
| doctoral_advisor = | |||
| doctoral_students = [[Charles Friedel|Sharl Fridel]] | |||
| mashhur_ishlari = | |||
| influences = | |||
| influenced = | |||
| mukofotlari = | |||
| religion = Rim katoligi | |||
}} | |||
'''Lui Paster''' ([[Fransuz tili|fransuzcha]]: Louis Pasteur; 27-dekabr, 1822 – 28-sentabr, 1895) – [[Fransuzlar|fransuz]] [[Kimyo|kimyogari]] va [[Mikrobiologiya|mikrobiologi]], hozirgi zamon mikrobiologiyasi va immunologiyasi asoschilaridan biri. Parij Fanlar akademiyasi (1862) va Fransiya tibbiyot akademiyasi (1873), [[Fransiya akademiyasi]] (1886) akademik [[Strasbourg universiteti|Strasburg universiteti]] (1849), Lill universiteti (1854), Oliy normal maktab (1857) va [[Parij universiteti]] (1867) professor 1888-yil Parijda xususiy mikrobiologiya ilmiy tadqiqot institutini (Paster instituti) tashkil qiladi va boshqaradi. | |||
Paster spirtli (1860), sut kislotali va yogʻ kislotali (1861) bijgʻishlar mikroblarning ferment ishlab chiqarish faoliyati sa-babli vujudga kelishini, kislorodsiz sharoitda yashaydigan [[Mikroorganizmlar|mikroblar]] – ana-eroblar borligini isbotladi. Pasterning vino hamda pivolarning achib qolishi va pilla qurti kasalliklari (1870) sabablarini aniklab, bu mikroblarga qarshi samarali chora-tadbirlarni (pasterizatsiya usuli) ishlab chiqishi sanoat va oziq-ovqat mikrobiologiya -sining shakllanishiga asos boʻldi. Paster dunyoda birinchi boʻlib ilmiy izlanishlar natijasida parrandalar vabosi (1879), [[kuydirgi]] (1881) va [[quturish]] (1885) kasalliklariga qarshi vaksina tayyorlash usulini ishlab chiqdi va kasallikning oldini olishda kuchsizlantirilgan kasallik qoʻzgʻatuvchi bilan emlash mumkinligini tasdiqlab, immunizatsiya (immunlash)ga asos soldi. | |||
Paster oziq muhitlarga tashqaridan begona mikroorganizmlarni tushirmaslik va yiringli yaralarga qarshi kurashish usullarini ishlab chikib, aseptika va antiseptikaga asos soldi. Paster oʻz ilmiy izlanishlarining natijalari asosida mikroorganizmlar oʻzidan-oʻzi vujudga keladi degan nazariyani rad etdi. | |||
== Manbalar == | |||
* Izbrannie trudi, t. 1—2, M., 1960. | |||
{{OʻzME}} | |||
{{scientist-stub}} | |||
{{DEFAULTSORT:Pasteur, Louis}} | |||
[[Turkum:Bolonya universiteti faxriy doktori]] | |||
$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi
| Lui Paster | |
|---|---|
 | |
| Tavalludi |
27-dekabr 1822-yil Dol (Yura), Fransiya |
| Vafoti |
28-sentyabr 1895-yil (72 yoshda) Marn-la-Koket, Fransiya |
| Fuqaroligi |
 Fransiya |
| Sohasi |
Kimyo Mikrobiologiya |
| Mashhur shogirdlari | Sharl Fridel |
| Dini | Rim katoligi |
Lui Paster (fransuzcha: Louis Pasteur; 27-dekabr, 1822 – 28-sentabr, 1895) – fransuz kimyogari va mikrobiologi, hozirgi zamon mikrobiologiyasi va immunologiyasi asoschilaridan biri. Parij Fanlar akademiyasi (1862) va Fransiya tibbiyot akademiyasi (1873), Fransiya akademiyasi (1886) akademik Strasburg universiteti (1849), Lill universiteti (1854), Oliy normal maktab (1857) va Parij universiteti (1867) professor 1888-yil Parijda xususiy mikrobiologiya ilmiy tadqiqot institutini (Paster instituti) tashkil qiladi va boshqaradi.
Paster spirtli (1860), sut kislotali va yogʻ kislotali (1861) bijgʻishlar mikroblarning ferment ishlab chiqarish faoliyati sa-babli vujudga kelishini, kislorodsiz sharoitda yashaydigan mikroblar – ana-eroblar borligini isbotladi. Pasterning vino hamda pivolarning achib qolishi va pilla qurti kasalliklari (1870) sabablarini aniklab, bu mikroblarga qarshi samarali chora-tadbirlarni (pasterizatsiya usuli) ishlab chiqishi sanoat va oziq-ovqat mikrobiologiya -sining shakllanishiga asos boʻldi. Paster dunyoda birinchi boʻlib ilmiy izlanishlar natijasida parrandalar vabosi (1879), kuydirgi (1881) va quturish (1885) kasalliklariga qarshi vaksina tayyorlash usulini ishlab chiqdi va kasallikning oldini olishda kuchsizlantirilgan kasallik qoʻzgʻatuvchi bilan emlash mumkinligini tasdiqlab, immunizatsiya (immunlash)ga asos soldi.
Paster oziq muhitlarga tashqaridan begona mikroorganizmlarni tushirmaslik va yiringli yaralarga qarshi kurashish usullarini ishlab chikib, aseptika va antiseptikaga asos soldi. Paster oʻz ilmiy izlanishlarining natijalari asosida mikroorganizmlar oʻzidan-oʻzi vujudga keladi degan nazariyani rad etdi.
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Izbrannie trudi, t. 1—2, M., 1960.
 | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
 | Olim haqidagi uşbu maqola çaladir. Siz uni boyitib, ZiyoSferaga yordam berişingiz mumkin. |