Лвов, Лвив ёки Илбов (украинча: Львів, [ˈʎʋиу̯], <пҳонос филе="Ук-Львів.огг">айтилиши</пҳонос>, русча: Львов, полякча: Лwów, қрим татарча: İlbav) – Украинанинг шимолидаги шаҳар бўлиб, Лвов вилояти маркази ҳамда Лвов тумани маркази ҳисобланади. Буг ва Днестр дарёларининг сувайирғич қисмида жойлашган. Лвов ва автомобил йўллари кесишмасида жоҳлашган. Аэропорт бор. Аҳолиси 750 минг киши (2024).

Лвов

украинча: Львів
шаҳар
{{{rasmiy_nomi}}}ning bayrogʻi
Байроқ
{{{rasmiy_nomi}}}ning rasmiy gerbi
Герб
Мамлакат Украина
Ҳукумат
 • Мер Андрей Садовий
Асос солинган 1256
Қачондан бери шаҳар 1356
Майдон 148.9 км2 (57.5 кв ми)
Расмий тил(лар)и украинча
Аҳолиси
 (2021)
717 486
Вақт минтақаси УТC+2, ёзда УТC+3
Телефон коди +380 32(2)
Почта индекс(лар)и 79000–79490
Автомобил коди БC (2004-йилгача: ТА, ТВ, ТН, ТС)

Номи

Шаҳар ўзининг украинча номи ва қадимги рутен тилидаги Лwиҳород[1]/Лвиҳород,[2] номидан ташқари, турли тилларда яна бир қанча номлар билан ҳам танилган: полякча: Лwów; олмонча: Лемберг ;[3] идишча: לעמבערג ёки идишча: לעמבעריק (Лèмберик); русча: Львов; венг.: Илйвó; серб-хорватча: Лавов; руминча: Лиов; лотинча: Леополис[4] („шер шаҳри“ деган маънони англатади қадимги юнонча: λέων + қадимги юнонча: πόλις лéōн + пóлис); италянча: Леополи; қрим татарча: İlbav; ўрта арманча: Իլով (Илов); армано-қипчоқча: Իլօվ (Илôв) ва бир қанча бошқа номлари мавжуд.[5][6]

Тарихи

Лвов ҳақидаги дастлабки маълумотлар солномаларда 1256-йилда тилга олинган. Шаҳарга Галич-Волин князи Даниил Романович асос солган. У шаҳарни ўғли Лев шарафига Лвов деб номлаган.

Илгари, характерли жойлашув элементи – чўзилган бозор майдонига эга бўлган туман кўринишидаги аҳоли пункти мавжуд эди. Дониёр қал’анинг асосини 1240-йилда Бату Хон босқинидан кейин унинг навбатдаги реконструксияси эди.[7][8]

Лвов 1261-йилда мўғуллар томонидан бостириб кирди.[9] Турли манбаларда қал’анинг вайрон бўлишидан тортиб то шаҳарнинг бутунлай вайрон бўлишигача бўлган воқеалар ҳақида сўз боради. Бу мўғул генерали Бурундай буйруғи билан бўлганига барча манбалар рози. Шевченко илмий жамияти (Наукове товарйство им. Шевченка) дейдики, Бурундай шаҳарни вайрон қилиш тартибини қисқартирган. Галисия-Волиния йилномасида 1261-йилда Буронда Василкога: „Сен мен билан тинчликда бўлганинг учун, барча қасрларингни вайрон эт“, – деди.[10] Базил Дмитришиннинг таъкидлашича, буйруқ бутун истеҳкомлар бўлишини назарда тутган: „Агар мен билан тинчлик ўрнатишни истасангиз, шаҳарларингизнинг [барча истеҳкомларини] бузиб ташланг“. Универсал-лексикон дер Гегенwартнинг сўзларига кўра, шаҳар асосчиси шаҳарни йўқ қилишга буюрилган.[11]

Демографияси

Аҳолининг ўсиши
ЙилАҳоли±%
1939340 000—    
1959410 678+20.8%
1970553 452+34.8%
1979667 243+20.6%
1989790 908+18.5%
2001732 818−7.3%
2011732 009−0.1%
2022717 273−2.0%
Манба: [12]

Лвов аҳолисининг ўртача умри 75 ёш. Бу кўрсаткич Украинадаги ўртачадан 7 ёш ва дунё ўртача ёш кўрсаткичидан (68 ёш) 8 ёш юқори. 2010-йилда эркакларнинг ўртача умри 71 йил, аёлларники эса 79.5 йил давом этади[13]. 2001-2010-йилларда туғилиш даражаси барқарор равишда кўтарилган, бироқ олдинги йиллардаги паст туғилиш даражасининг оқибатлари сезиларли таъсири сақланган. Шу билан бирга, 25 ёшгача бўлган ёшлар сони анча кам. 2011-йилда Лвов аҳолисининг 13,7% ни 15 ёшгача бўлганлар, 17,6% ни эса 60 ёш ва ундан катта бўлганлар ташкил қилган[14].

Тарихий демографик кўрсаткичлар

1869–1931 йиллар оралиғида Лвов аҳолисининг диний таркиби
Жамоалар 1869[15] 1890[16] 1900[17] 1910[18] 1921[18] 1931[19]
Рим католик 53.1% 52.6% 51.7% 51% 51% 50.4%
Яҳудий 30.6% 28.2% 27.7% 28% 35% 31.9%
Грек католик 14.2% 17.1% 18.3% 19% 12% 15.9%
1900–2001-йиллар оралиғида Лвов аҳолисининг миллий таркиби
Этник таркиб 1900[20] 1931[19] 1944[21] 1950 1959[22] 1979[22] 1989[22] 2001[23]
Украинлар 19.9% 15.9% 26.4% 49.9% 60.0% 74.0% 79.1% 88.1%
Руслар 0.0% 0.2% 5.5% 31.2% 27.0% 19.3% 16.1% 8.9%
Жеwс 26.5% 31.9% 6.4% 6.0% 2.7% 1.6% 0.3%
Поляклар 49.4% 50.4% 63% 10.3% 4.0% 1.8% 1.2% 0.9%
Лвов шаҳри аҳолисининг миллий таркиби (1989 ва 2001-йиллар оралиғида аҳолини ройхатга олиш маълумотлари бўйича)
Украинлар 622,800 79.1% 88.1%
Руслар 126,418 16.1% 8.9%
Яҳудийлар 12,837 1.6% 0.3%
Поляклар 9,697 1.2% 0.9%
Беларуслар 5,800 0.7% 0.4%
Арманлар 1,000 0.1% 0.1%
Умумий 778,557
Рақамлар вилоятлар ёки атрофдаги шаҳарларни ўз ичига олмайди[24].

Рамзи

Лвов логоси

Лвов шаҳар кенгашининг герби, байроғи ва логотипи Лвовнинг расман тасдиқланган рамзларидир. Архитектура ва тарихий ёдгорликларнинг номлари ёки тасвирлари ҳам Лвов низомида шаҳарнинг тимсоли ҳисобланади.[25]

Лвовнинг замонавий герби ХИВ асрнинг ўрталарида жойлашган шаҳар муҳридан олинган гербга асосланган бўлиб, учта тошли минорали дарвоза, дарвозасининг очилишида олтин шер туради.

Лвов байроғи кўк квадрат баннер бўлиб, шаҳар герби тасвири ва четларида сариқ ва кўк учбурчаклар тасвирланган.

Лвов логотипи – бу Лвовдаги бешта ранг-баранг миноралар тасвири ва уларнинг остида „Лвов – дунёга очиқ“ шиори ёзилган.[26] 1936–1939-йиллардаги собиқ гербда лотинча: Семпер фиделис ибораси (Ҳар доим тўғри) шиор сифатида ишлатилган, аммо Иккинчи Жаҳон урушидан кейин ишлатилмаган.

Таълим

Лвов Полйтехника университети
Степан Гжийцкий номидаги Ветеринария Медицинаси ва Биотехнология Лвов Миллий Университети.

Лвов Украинанинг муҳим таълим маркази хисобланади. Шаҳарда жами 12 та университет, 8 та академия ва бир қанча кичикроқ олий таълим мактаблари мавжуд. Бундан ташқари, Лвовда Украина Миллий Фанлар Академиясининг саккизта институти ва қирқдан ортиқ тадқиқот институтлари мавжуд. Ушбу тадқиқот институтлари:

  • Космик тадқиқотлар институти марказини;
  • Конденсацияланган моддалар физикаси институти;
  • Ҳужайра биологияси институти;
  • Миллий стратегик тадқиқотлар институти;
  • Энергетикада нейро-математик симуляция институти;
  • Карпат экология институтини

ўз ичига олади.

Совет даврида Лвов шаҳри Луноход дастури учун дастурий таъминот ишлаб чиқилган жой бўлган. Венера серияли зондлари ва биринчи орбитал кемаси Буран технологияси ҳам Лвовда ишлаб чиқилган.

Шаҳарда катта илмий салоҳият тўпланган: фан докторлари, фан номзодлари, илмий ташкилотлар сони бўйича Лвов Украинадаги тўртинчи шаҳардир. Лвов, шунингдек, Ассумптион Бротҳерҳоод Счоол ва Жесуит Cоллегиум томонидан асос солинган қадимий академик анъаналари билан ҳам машҳур. Ҳар йили 50 дан ортиқ олий ўқув юртларида 100 000 дан ортиқ талаба таҳсил олади.

Резидентларнинг таълим даражаси:[27]

  • Асосий ва тўлиқ ўрта таълим: 10%
  • Ўрта махсус таълим: 25%
  • Тўлиқ бўлмаган олий маълумот (бакалаврлар): 13%
  • Олий маълумот (битирувчилар): 51%
  • ПҳД (аспирантура): тахминан 1%

Университетлар

Данило Халицкий номидаги Лвов Миллий Тиббиёт Университетининг Анатомия бўлими биноси – Украинанинг энг қадимги ва асосий тиббиёт институтларидан бири.
  • Иван Франко номидаги Лвов Миллий университети (украинча: Львівський національний університет імені Івана Франка)
  • Лвов Политехника Миллий Университети (украинча: Національний університет "Львівська політехніка")
  • Данило Халицкий номидаги Лвов Миллий Тиббиёт Университети (украинча: Львивський національний медичний университет им. Данила Галицького)
  • Степан Гжицкий номли Лвов миллий ветеринария тиббиёти ва биотехнологиялари университети (украинча: Львівський національний університет ветеринарної медицини та біотехнологій імені Степана Гжицького)
  • Украина Миллий Ўрмон Муҳандислиги Университети оф (укр. Українский націоналний лісотехнічний університет)
  • Украина миллий католик университети (укр. Українский католицкий університет)
  • Украина миллий Бадиий санъат академияси университети (укр. Лвівска націонална академія мистеств)
  • Лвов миллий аграр университети (укр. Лвівский націоналний аграрний університет)
  • Лвов давлат жисмоний тарбия университети (укр. Лвівский державний університет фізичної култури)
  • Лвов савдо академияси (укр. Лвівска комерсійна академія)
  • Лвов Давлат Ҳаёт хавфсизлиги университети (укр. Лвівский державний університет безпеки життєдіялності).

10 олий ўқув юрти (шу жумладан, университет, консерватория, политехника, тиббиёт, полиграфия, қишлоқ хўжалиги институтлари), Украина Фанлар академиясининг Ғарбий илмий маркази, Маданият 4 театр (шу жумладан, опера ва балет театри), телемарказ, филармония, сирк, 12 музей (шу жумладан) Украина санъати, халқ меъморли-ги ва турмуши, этнография ва бадиий ҳунармандчилик музейлари, картиналар галереяси, И. Франко номидаги адабий мемориал музейи ва бошқалар) мавжуд.

Саноат

Лвов Украинанинг йирик саноат маркази. Мураккаб машинасозлик етакчи ўринда; унинг таркибида автомобил ва юкортгич-транспорт машинасозлиги (автобус, автомашинасозлик, автоюклагич, конвеер қурилиш заводлари), радиотехника (телевизор заводи), қишлоқ хўжалиги машинасозлиги („Лвовселмаш“), газ приборлари корхоналари, „Лвовпри-бор, биофизика асбоблари, асбобсозлик“, фрезер дастгохлари, олмос асбоблари ишлаб чиқариш заводлари бор. Енгил (поябзал, трикотаж, тикувчилик маҳсулотлари), озиқ-овқат (сут, ёғ-мой, гўшт комбинатлари, пиво ва вино заводлари, кондитер фабикалари ва бошқалар) саноатлари корхоналари мавжуд. Ойна, керамика заводлари, темир-бетон буюмлари ишлаб чиқариш корхоналари, нефтни қайта ишлаш, кимё-фармацевти-ка, лок-бўёқ заводлари, қурилиш материаллари ва полиграфия саноати корхоналари ишламоқда, мебел, картон, мусика асбоблари ва бошқа ишлаб

Меъморчилиги

Лвовнинг тарихий черковлари, бинолари ва уларнинг қолдиқлари ХИИИ асрдан ХХ аср бошларига (Полша ва Австрия-Венгрия ҳукмронлиги) тегишли. Сўнгги асрларда Лвов Украинанинг бошқа шаҳарларини вайрон қилган босқинлар ва урушларнинг бир қисмини сақлаб қолди. Унинг архитектураси турли Европа услублари ва даврларини акс эттиради. 1527 ва 1556-йиллардаги ёнғинлардан сўнг Лвов готика услубидаги биноларнинг кўп қисмини йўқотди, лекин у Уйғониш, барокко ва классик услубдаги кўплаб биноларни сақлаб қолди.

Биноларда кўплаб тош ҳайкаллар ва ўймакорлик буюмлари мавжуд, айниқса катта эшикларда, уларнинг ёши юзлаб йиллардир. Қадимги черковларнинг қолдиқлари марказий шаҳар манзарасини аниқлайди. Баъзи уч-беш қаватли биноларда яширин ички ҳовлилар ва турли хил таъмирланган гроттолар мавжуд. Баъзи қабристонлар қизиқиш уйғотади: масалан Лйчакивский қабристон бу ерда асрлар давомида Полша элитаси дафн этилган. Марказий ҳудудни тарк этганда, архитектура услуби тубдан ўзгаради, чунки Совет давридаги кўп қаватли блоклар ҳукмронлик қилади. Шаҳар марказида Совет даври асосан бир неча замонавий услубдаги миллий ёдгорлик ва ҳайкалларда акс этган. Л.нинг илк меъморлигига оид едгорликлар ёки қайта қурилган ҳолда (Мария Снежная ва Иоанн Крестител костёллари, 13— ХИВ асрлар), ёки кейинги бинолар фраг-ментига қўшилган ҳолда (авлиё Николай черкови, ХИИИ аср) сақланган. Шаҳар марказида турар жой ҳамда диний меъморий едгорликлар (ХВИ—ХИХ асрлар) ан-чагина. Булардан кафедрали собор (1360-1493), Арман собори (1363-1370). Успение черкови (1629), бернардинлар, доминиканлар костёллари (ХВИИ—ХВИИИ асрлар), авлиё Юра собори (ХВИИИ аср) ўзининг меъморий кўринишлари билан диққатга сазовор. Бозор майдонидаги турар жой мажмуаси бинолари (асосийси ХВИ—ХИХ асрлар), ратуша (1827-35) ва бошқа машҳур.[28]

Туризм

Бозор (Рйнок) Майдони

Бозор (Рйнок) майдони Лвовнинг асосий туристик диққатга сазовор жойидир.

Кенг қамровли маданий дастур ва сайёҳлик инфратузилмаси (8000 дан ортиқ меҳмонхона хоналари, 1300 дан ортиқ кафе ва ресторанлар,[29] шаҳар марказида бепул WИ-Фи зоналари ва дунёнинг кўплаб мамлакатлари билан яхши алоқага эга) туфайли Лвов ҳисобланади. Украинанинг асосий сайёҳлик жойларидан бири.[30] 2010-йиллар бошида шаҳарга сайёҳлар ташрифи 40% га ошган; Европадаги энг юқори кўрсаткич.

Энг машҳур сайёҳлик диққатга сазовор жойлари эски шаҳар ва бозор майдони (украинча: Плошча Рйнок), бу шаҳар ҳокимияти, шунингдек, қора уй (Украинанинг 196 980 квитети) майдони (Украина: Чорна Камянйциа), Арман собори, шаҳардаги асосий православ черкови бўлган Дормитион черкови мажмуаси; Иэзуит орденидаги авлиё Пётр ва Пол черкови (Лвовдаги энг йирик черковлардан бири); ҳозир Лвов тарих музейининг бир қисми бўлган Корниакт саройи билан бирга.

Бошқа кўзга кўринган жойларга Лотинча Марямнинг тахминий собори киради; Юнон-католик черковининг Авлиё Жорж собори; Доминикан Корпус Кристи черкови; Боим оиласининг черкови; Лвов баланд қалъаси (укр. Вйсокйи Замок) шаҳар марказига қараган тепаликдаги; Люблин тепалиги иттифоқи; таниқли шахслар дафн этилган Личакивский қабристони; ва Лвовнинг марказий кўчаси бўлган Свободй проспекти. Бошқа машҳур жойларга Лвов опера ва балет театри, Потокки саройи ва Бернардин черкови киради.

Спорт

Лвов Марказий Эвропада муҳим спорт маркази бўлган ва Полша футболининг ватани ҳисобланади. Лвов Полшанинг бошқа спорт турларининг ватани ҳам ҳисобланади. 1905-йил январ ойида бу ерда биринчи полша хоккей мусобақаси бўлиб ўтди ва икки йилдан сўнг Славско яқинида чанғида сакраш бўйича биринчи мусобақа ташкил этилди. Худди шу йили Лвов спорт залларида биринчи Полша баскетбол ўйинлари ташкил этилди. 1887-йил кузида Лйчакив кўчасидаги гимназияда (полякча: улика Łйcзакоwска) узунликка сакраш ва баландликка сакраш каби спорт турлари бўйича Полшада биринчи енгил атлетика мусобақаси бўлиб ўтди. Лвовлик спортчи Владислав Понурски 1912-йил Стокголмда бўлиб ўтган Олимпия ўйинларида Австрияни ҳимоя қилган. 1922-йил 9-июлда Погон Лвов стадионида Полшада биринчи расмий регби ўйини бўлиб ўтди, унда Орсел Биали Лвовнинг регби жамоаси икки жамоага – „Қизиллар“ ва „Қоралар“га бўлинган. Ушбу ўйиннинг ҳаками Робинеау исмли франсуз эди.

Полша футбол ўйинидаги биринчи расмий гол 1894-йил 14-июлда Лвов – Краков ўйинида киритилган. Гол лвовликлар жамоаси шарафини ҳимоя қилган Влодзимеж Чомиcки томонидан киритилди. 1904-йилда лвовлик Казимиэрз Ҳемерлинг футбол қоидаларининг полша тилига биринчи таржимасини нашр этди ва лвовлик яна бир асли Станислав Полакевич 1911-йилда Лвовда биринчи Полша футбол федерацияси ташкил этилган йили расман тан олинган биринчи полшалик ҳакамга айланди.

Бу ерда 1903-йилда Полшанинг биринчи профессионал футбол клуби, Чарни Лвов ва Погонга тегишли бўлган биринчи стадион 1913-йилда очилган. Яна бир клуб Погон Лвов тўрт карра футбол бўйича Полша чемпиони (1922, 1923, 1925 ва 1926) бўлган. 1920-йилларнинг охирида шаҳарнинг тўртта жамоаси Полша футбол лигасида (Погон, Cзарни, Хасмонеа ва Лечиа) ўйнаган. Ҳасмонеа Полшадаги биринчи яҳудий футбол клуби эди. Шаҳардан Полша футболининг бир қанча таниқли намояндалари, жумладан Казимиэрз Горски, Рйсзард Конcеwиcз, Михал Матяс ва Васлав Кучар чиққан.

Жуғрофияси

Лвовнинг сунъий йўлдошдан кўриниши (Сентинел-2,
14-август, 2017-йил)

Лвов Розточиа тоғининг чеккасида, Полша чегарасидан 70 км (43 миля) шарқда ва шарқий Карпат тоғларидан 160 км (99 миля) шимолда жойлашган. Лвовнинг ўртача баландлиги денгиз сатҳидан 296 метр (971 фут) баландликда. Унинг энг баланд нуқтаси денгиз сатҳидан 409 метр (1342 фут) баландлигидаги Вйсокйи Замок (Баланд қал’а) дир. Ушбу қал’а ўзига хос яшил гумбазли черковлари ва мураккаб архитектураси билан тарихий шаҳар марказининг ажойиб кўринишига эга.

Қадимги деворли шаҳар Полтва дарёси бўйида баланд қалъа этагида эди. ХИИИ асрда дарё юк ташишилган. ХХ аср бошларида Полтва шаҳар бўйлаб оқиб ўтадиган ҳудудларни қоплай бошлаган. Дарё тўғридан-тўғри Лвовнинг марказий кўчаси, Озодлик проспекти (Проспект Свободй) ва Лвов Опера ва Балет театри остидан оқиб ўтади.

Иқлими

Лвов иқлими нам континентал (Кöппен иқлим таснифи Дфб) бўлиб, қиши совуқ ва ёзи иссиқ бўлади.[31] Ўртача ҳарорат январда −3 °C (27 °Ф) ва июлда 18 °C (64 °Ф) га тенг. Йиллик ўртача ёғин миқдори 745 мм (29 дюйм). Лвовда йилига ўртача қуёш нури 1804 соатни ташкил қилади.

Лвов (1991–2020, экстремал 1936-йилдан ҳозирги кунгача) иқлими
Кўрсаткич Ян Фев Март Апр Май Июн Июл Авг Сен Окт Ной Дек Йил
Мутлақ максимал, °C 13,8 17,7 22,4 28,9 32,2 33,4 36,3 35,6 34,5 25,6 21,6 16,5 36,3
Ўртача максимал, °C 0,2 2,0 7,0 14,5 19,5 23,0 24,7 24,5 19,0 13,2 6,8 1,5 13,0
Ўртача ҳарорат, °C −2,7 −1,5 2,5 9,0 13,8 17,3 19,0 18,5 13,5 8,4 3,3 −1,3 8,3
Ўртача минимал, °C −5,7 −4,8 −1,4 3,8 8,4 12,0 13,7 13,2 8,7 4,4 0,4 −4,1 4,1
Мутлақ минимал, °C −28,5 −29,5 −25 −12,1 −5 0,5 4,5 2,6 −3 −13,2 −17,6 −25,6 −29,5
Ёғингарчилик меъёри, мм 46 48 48 52 93 86 96 73 70 57 50 50 769
Манба: Погода.ру.нет,[32] ЖМТ (1981–2010)[33]

Аҳолиси

Демография

Лвовликлар ўртача 75 йил умр кўришади ва бу ёш Украинадаги ўртача ёшдан 7 йилга, жаҳондаги ўртача кўрсаткичдан (68 ёш) 8 йилга кўп. 2010-йилда ўртача умр кўриш эркаклар орасида 71 ёшни, аёлларда 79,5 ёшни ташкил этди.[34] 2001-йилдан 2010-йилгача туғилиш даражаси барқарор ўсиб бормоқда; бироқ, олдинги йилларда туғилишнинг пастлигининг таъсири, ҳатто туғилиш кўрсаткичлари ўсганига қарамай, сезиларли бўлиб қолди. 25 ёшгача бўлган ёшларнинг кескин танқислиги мавжуд. 2011-йилда Лвов аҳолисининг 13,7 фоизини 15 ёшгача бўлган ёшлар ва 17,6 фоизини 60 ва ундан катта ёшдагилар ташкил этди.[35]

Диний таркиби

Лвов диний хилма-хил шаҳардир. Диний нисбати (2012-йилги ҳолатга кўра): Католиклар: 57% (Украина юнон-католик черкови 56% ва Рим-католик черкови 1%), православлар: 32 %, протестантлик: 2 %, иудаизм: 0,1 %, бошқа динлар: 3 %, диний масалаларга бефарқ: 4%, Атеизм: 1,9% ни ташкил қилган.[36]

Транспорт

Лвов эски шаҳардаги трамвай

Тарихий жиҳатдан Лвовда биринчи отли трамвай линиялари 1880-йил 5-майда очилган. 1894-йил 31-майда электр трамвайи ишга туширилган. Охирги от тортувчи линия 1908-йилда электр трамвайга ўтказилган. 1922-йилда трамвай йўллари ўнг томондан ҳаракатланишга ўтган. Шаҳар Совет Иттифоқи томонидан аннексия қилинганидан сўнг, бир нечта линиялар ёпилди, аммо инфратузилманинг катта қисми сақланиб қолди. Треклар тор ўлчамли, Совет Иттифоқи учун одатий бўлмаган, лекин тизим шаҳар Австрия-Венгрия империясининг бир қисми бўлган пайтда қурилгани ва шаҳар марказидаги тор ўрта аср кўчаларида ҳаракатланиши кераклиги билан изоҳланади.

Лвов трамвай тизими ҳозир 75 км (47 мил) йўлда 220 га яқин вагонни бошқаради. Тахминан 2006-йилда кўплаб йўллар реконструксия қилинди. 2019-йил феврал ойида трамвай/троллейбус чиптасининг нархи 5 УАҲ (пасайтирилган чипта 2,5 УАҲ, масалан, талабалар учун) эди. Чиптани ҳайдовчидан сотиб олиш мумкин.

Иккинчи жаҳон урушидан кейин шаҳар Россиядан қайтган эвакуациялар ва Совет ҳукуматининг оғир саноатни жадал ривожланиши туфайли тез ўсди. Бунга Уралдан ва бошқа ҳудудлардан бутун заводларни СССРнинг янги „озод қилинган“ ҳудудларига кўчириш сабаб бўлди.

1952-йил 27-ноябрда шаҳар марказидаги трамвай линиялари троллейбусларга алмаштирилди. Шаҳар чеккасидаги кўп қаватли уйларга қатновчи янги линиялар очилди.

Тармоқ ҳозир 1ласосан 1980-йилларда ишлаб чиқарилган Скода 14Тр ва ЛАЗ 52522 100 га яқин троллейбусларни бошқаради. 2006–2008-йилларда Лвов автобус заводи томонидан қурилган 11 та замонавий паст полли троллейбус (ЛАЗ Э183) харид қилинди. Жамоат автобуслари тармоғи микроавтобуслар (маршрутка) ҳамда ЛАЗ ва МАН каби йирик автобуслардан иборат. 2013-йилнинг 1-январида шаҳарда 52 та жамоат автобуслари қатнови мавжуд эди. Нарх – босиб ўтган масофадан қатъи назар, 7,00 УАҲ бўлиб, чиптани ҳайдовчидан сотиб олиш мумкин.

Қардош шаҳарлар

Александр Фредро ҳайкали
Шаҳар Давлат Йил
Виннипег Kanada bayrogʻi Канада 1973
Фрайбург Olmoniya bayrogʻi Германия 1989
Ржесжов[37] Polsha bayrogʻi Полша 1992
Рошдал Buyuk Britaniya bayrogʻi Буюк Британия 1992
Будапешт Vengriya bayrogʻi Венгрия 1993
Ришон Лезион Isroil bayrogʻi Исроил 1993
Пржеишл Polsha bayrogʻi Полша 1995
Краков[38] Polsha bayrogʻi Полша 1995
Новий Сад Serbiya bayrogʻi Сербия 1999
Кутаисий Gruziya bayrogʻi Грузия 2002
Врослав[39] Polsha bayrogʻi Полша 2003
Лож[40] Polsha bayrogʻi Полша 2003
Баня Лука[41] Bosniya va Gerzegovina bayrogʻi Босния ва Герцоговина 2004
Люблин[42] Polsha bayrogʻi Полша 2004
Тбилиси Gruziya bayrogʻi Грузия 2013
Парма[43] AQSH bayrogʻi АҚСҲ 2013
Вилниус Litva bayrogʻi Литва 2014
Ченгду Xitoy bayrogʻi Хитой 2014

Ҳамкор шаҳарлар

2023-йил 7-сентябрда Лвов ва Кобе шаҳарлари мерлари ҳамкорлик шартномасини имзоладилар. Франкфурт шаҳари ҳам 2024-йил 13-майда Лвов билан ҳамкорлик шартномасини имзолаган.

Шаҳар Давлат Йил
Кобе[44] Yaponiya bayrogʻi Япония 2023
Франкфурт[45] Olmoniya bayrogʻi Германия 2024

Манбалар

  1. ↑ Ҳиполит Ступниcки. Лwиҳород (сеарч). Географиcзно-статйстйcзнй Опис Крóлестwа Галиcйи и Лодомерйи
  2. ↑ Даниэл Стрейč. Лвиҳород (сеарч). Бескривелсе овер ден ö Исландиа веэл Даниэл Стрейč
  3. ↑ Ступниcки, Ҳиполит. Географиcзно-статйстйcзнй Опис Крóлестwа Галиcйи и Лодомерйи (пл). [Др.:] Пиллер, 1864. 
  4. ↑ Ступниcки, Ҳиполит. Географиcзно-статйстйcзнй Опис Крóлестwа Галиcйи и Лодомерйи (пл). [Др.:] Пиллер, 1864. 
  5. ↑ „Полона“. полона.пл. Қаралди: 2021-йил 24-март.
  6. ↑ „Полона“. полона.пл. Қаралди: 2021-йил 24-март.
  7. ↑ Воłодймйр Вужcйк, Дерżавнйж Исторйcзно-Арчитектурнйж Заповиднйк у Л’вови, Лвив 1991, п. 9, [w:] Łукасз Wалcзй, Поcзąтки Лwоwа w śwиэтле нажноwсзйч бадаń, [w:] Лwów wśрóд нас, пт. 2, 2006, п. 20–21.
  8. ↑ Жан Бураcзйńски, Розтоcзе – дзиэже осадниcтwа, Лублин 2008, п. 73.
  9. ↑ Я. Ісаєвич, М. Литвин, Ф. Стеблій / Исторія Лвова. У трох томах (Ҳисторй оф Лвив ин Тҳреэ Волумес). Лвів : Центр Європи, 2006. – Т. 1, п7. ИСБН 978-966-7022-59-4.
  10. ↑ Наукове товарйство им. Шевченка – Лвив: а сймпосиум он иц 700тҳ анниверсарй Васйлʹ Мудрйĭ: . Шевченко Сcиэнтифиc Соcиэтй (У.С.), 1962 — 58-бет. Қаралди: 29-январ 2011-йил. „он тҳе оccасион оф тҳе деманд оф тҳе баскак оф тҳе Татарс, Бурундаи, тҳат тҳе принcе Васйлко анд Лев разе тҳеир cитиэс саид Буронда то Васйлко: 'Синcе ёу аре ат пеаcе wитҳ ме тҳен разе алл ёур cастлес'“ 
  11. ↑ Универсал-Лехикон дер Гегенwарт унд Вергангенҳеит (эдитед бй Ҳ. А. Пиэрер). 2нд эдитион, вол. 17, Алтенбург 1843, пп. 343–344. Викиманбада „Универсал Лехикон дер Гегенwарт унд Вергангенҳеит“ мавзуси бўйича матнлар бор.
  12. ↑ „Cитиэс & тоwнс оф Украине“. поп-стат.машке.орг.
  13. ↑ „Демограпҳиc фореcаст“. 2014-йил 5-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 7-август.
  14. ↑ „Лвив Cитй Профиле 2010–2011“. 2014-йил 1-июлда асл нусхадан архивланган.
  15. ↑ Манба хатоси: Инвалид <реф> таг; но техт wас провидед фор рефс намед Британниcа1890
  16. ↑ Манба хатоси: Инвалид <реф> таг; но техт wас провидед фор рефс намед Броcкҳаус1894
  17. ↑ Манба хатоси: Инвалид <реф> таг; но техт wас провидед фор рефс намед Меерс1908
  18. ↑ 18,0 18,1 C. М. Ҳанн, Паул Роберт Магоcси эд. Галиcиа: а Мултиcултуред ланд. Университй оф Торонто Пресс. 2005. п. 155.
  19. ↑ 19,0 19,1 Націоналний склад Лвівского воєводства (Wайбаcк Мачине сайтида 31 Оcтобер 2010 санасида архивланган) за переписом 1931 року
  20. ↑ Населення Східної Галичини (Wайбаcк Мачине сайтида 31 Оcтобер 2010 санасида архивланган) за переписом 1900 року
  21. ↑ Wиллиам Жай Рисч. Украиниан Wест: Cултуре анд тҳе Фате оф Эмпире ин Совиэт Лвив. Ҳарвард Университй Пресс. 2011. пп. 41–42.
  22. ↑ 22,0 22,1 22,2 Роман Сзпорлук. Руссиа, Украине, анд тҳе Бреакуп оф тҳе Совиэт Унион. Ҳоовер Институтион Пресс, 2000, п. 304. ИСБН 0-8179-9542-0
  23. ↑ Манба хатоси: Инвалид <реф> таг; но техт wас провидед фор рефс намед 2001cенсус
  24. ↑ 2001-йилги расмий аҳолини рўйхатга олиш
  25. ↑ „Статуте оф Лвив“. 27-ноябр 2012-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 24-март 2021-йил.
  26. ↑ „Ҳералдрй“. 22-январ 2010-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 24-март 2021-йил. (Wайбаcк Мачине сайтида 2010-01-22 санасида архивланган)
  27. ↑ Соcиал портраит оф Лвив ресидент
  28. ↑ ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил
  29. ↑ „Експерти підрахували кількість магазинів, ресторанів і кафе у найбільших містах України Источник“. 10-январ 2019-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 9-январ 2019-йил. (Wайбаcк Мачине сайтида 2019-01-10 санасида архивланган)
  30. ↑ Тwо cитиэс препаре фор Эуро 2012 (Wайбаcк Мачине сайтида 25-ноябр 2018-йил санасида архивланган), ББC Неwс (2 Деcембер 2011)
  31. ↑ Коттек, М.; Ж. Гриэсер; C. Беcк; Б. Рудолф; Ф. Рубел (2006). „Wорлд Мап оф тҳе Кöппен-Геигер cлимате cлассифиcатион упдатед“ (ПДФ). Метеорол. З. 15-жилд, № 3. 259–263-бет. Бибcоде:2006МетЗе..15..259К. дои:10.1127/0941-2948/2006/0130. ИССН 0941-2948. 11-август 2021-йилда асл нусхадан архивланди (ПДФ). Қаралди: 24-август 2012-йил.{{cите магазине}}: CС1 маинт: дате формат ()
  32. ↑ „Погода.ру.нет“ (ру). Wеатҳер анд Cлимате (Погода и климат) (2011-йил 1-май). 14-декабр 2019-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 8-ноябр 2021-йил.
  33. ↑ „Wорлд Метеорологиcал Организатион Cлимате Нормалс фор 1981–2010“. Wорлд Метеорологиcал Организатион. 17-июл 2021-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 17-июл 2021-йил.
  34. ↑ Демограпҳиc фореcаст
  35. ↑ „Лвив Cитй Профиле 2010–2011“. 1-июл 2014-йилда асл нусхадан архивланган. (Wайбаcк Мачине сайтида 2014-07-01 санасида архивланган)
  36. ↑ Wҳо ис ҳе, тҳе cитизен оф Лвив?|Лвив Cитй Институте
  37. ↑ „Серwис информаcйжнй УМ Рзесзów– Информаcжа о wспółпраcй Рзесзоwа з миастами партнерскими“. рзесзоw.пл. 5-декабр 2012-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2-феврал 2010-йил. (Wайбаcк Мачине сайтида 2012-12-05 санасида архивланган)
  38. ↑ „Кракów – Миаста Партнерскиэ“ [Кракów -Партнершип Cитиэс] (пл). Миэжска Платформа Интернетоwа Магиcзнй Кракów. 2-июл 2013-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 10-август 2013-йил.
  39. ↑ „Wроcłаw Оффиcиал Wебсите – Партнершип Cитиэс оф Wроcłаw“ (пл). 30-июл 2008-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 23-октабр 2008-йил.
  40. ↑ „Миаста партнерскиэ – Урзąд Миаста Łодзи [виа WайбаcкМачине.cом“] (пл). Cитй оф Łóдź. 24-июн 2013-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 21-июл 2013-йил. (Wайбаcк Мачине сайтида 2013-06-24 санасида архивланган) Н. Б. Лвив аппеарс он тҳис референcе ундер иц Полиш лангуаге наме 'Лwów'
  41. ↑ „ср:Градови партнери“ [Cитй оф Банжа Лука – Партнер cитиэс] (ср). Административе Оффиcе оф тҳе Cитй оф Банжа Лука. 17-сентабр 2011-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 9-август 2013-йил. (Wайбаcк Мачине сайтида 2011-09-17 санасида архивланган)
  42. ↑ „Лублин'с Партнер анд Фриэнд Cитиэс“. лублин.эу. 21-ноябр 2015-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 20-ноябр 2015-йил. (Wайбаcк Мачине сайтида 2015-11-21 санасида архивланган)
  43. ↑ Сандриcк, Боб „Парма формс систер-cитй релатионшип wитҳ Лвив ин Украине“ (16-июл 2013-йил). 16-апрел 2014-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 16-апрел 2014-йил.
  44. ↑ „Одне з найбільших міст Японії – Кобе стало містом-партнером Львова“.
  45. ↑ „Лвив: Франкфурц Неуэ Партнерстадт“ (2024).

Ҳаволалар