Lyudmila Turishcheva
Людмила Ивановна Туришчева (1952-йил 7-октябр)—совет гимнастикачиси. Тўрт карра Олимпия чемпиони, кўп карра жаҳон ва Европа чемпиони. СССРда хизмат кўрсатган спорт устаси (1970). Украина гимнастика федерацияси президенти (1991—2000).
|
| |||
| Шахсий маълумот | |||
|---|---|---|---|
| Тўлиқ исми | Людми́ла Ива́новна Тури́щева | ||
| Таваллуд санаси | 1952-йил 7-октабр | ||
| Таваллуд жойи |
Грозний, РСФСР, | ||
| Бўйи | 160 см | ||
| Вазни | 52 кг | ||
| Клуб | Динамо | ||
Биографияси
Людмила Туришчева 1952-йил 7-октябрда Грознийда туғилган. У 10 ёшида Ким Вассерман раҳбарлигида гимнастика билан шуғуллана бошлаган, у ота-онасининг уйига уч марта келган, уларни ва Людмилани ўзини қобилиятли қизни ушбу спорт тури билан шуғулланишига кўндирган. Шунда ҳам у бўлажак чемпионнинг иродали характери, меҳнацеварлиги, машқларни бажаришдаги аниқлиги ва комбинацияларни ишлаб чиқишдаги қатъиятлилик каби хусусиятларини аниқлай олди.
1964-йилда Ким Вассерман Людмила Туришчева ҳам шуғулланган ўзининг қизлар гуруҳини Владислав Растороцкийга ўтказди (Растороцкий фақат қизларни ўқиди, Вассерман эса ўғил болаларни қолдирди)
Людмила ўзининг биринчи Олимпия олтин медалини 16 ёшида қўлга киритди, бу 1968-йилги Мехико Олимпиадасида содир бўлди. СССР терма жамоаси таркибида Зинаида Воронина, Наталя Кучинская, Лариса Петрик, Олга Карасева ва Любов Бурда билан биргаликда Туришчева жамоавий чемпионликни қўлга киритди. Биринчи марта Людмила 1970-йилда Люблянада мутлақ жаҳон чемпиони бўлди, 1971-йилда эса мутлақ Европа чемпиони унвони қўшилди. Кўп ўтмай, спортчи Грознийдан Ростов-Донга кўчиб ўтади, Ростов педагогика институтига ўқишга киради ва юқори даражада ўйнашда давом этади.
Мюнхендаги ХХ Олимпия ўйинларида спортчи Совет жамоасининг етакчиси сифатида келди ва жамоавий ва шахсий кўпкурашда иккита олтин медални қўлга киритди. 1973-йилда у яна Европанинг мутлақ чемпиони бўлди, бир йил ўтиб-мутлақ жаҳон чемпиони.
1974-йилда Ростов педагогика институтини тамомлаган.
Монреалда ўтказилган учинчи Олимпиадада Совет гимнастика жамоаси сардори Туришчева жамоавий чемпионатда олтин, полда машқ қилиш ва таяниш бўйича иккита кумуш медал ва шахсий кўпкурашда бронза медалини қўлга киритди. Олимпия ўйинлари тугаганидан сўнг, у катта спортни тарк этиб, мураббий сифатида қайта тайёрлади. Умуман олганда, Людмила Туришчева ўзининг спорт фаолияти давомида 137 марта турли турнир ва мусобақаларда совринларни қўлга киритган.
1977-йилдан бери у таниқли совет спортчиси Валерий Борзов билан турмуш қурган.Тўйдан кейин у Киевга кўчиб ўтди. Қизи Татяна (1978-йилда туғилган) — моделер, эри билан Канаданинг Торонто шаҳрида яшайди.
1978-йилдан КПСС аъзоси. 1986-йилда П.И. номидаги Давлат икки марта тартибли жисмоний тарбия институтида аспирантурани тамомлаган. Ф.Лесгафт (Гимнастика назарияси ва методикаси кафедраси). Шу йили педагогика фанлари номзоди илмий даражасини олиш учун „Гимнастикачиларнинг ижро маҳоратининг таркибий қисмлари ва уларни баҳолаш усуллари“ мавзусидаги номзодлик диссертациясини ҳимоя қилди.
1980—1992-йилларда Халқаро гимнастика федерациясининг Хотин-қизлар техник қўмитаси аъзоси, 1991—2000-йилларда Украина гимнастика федерацияси президенти[1] бўлган.
1998-йилда Людмила Туришчева Американинг Оклахома Сити шаҳрида жойлашган Халқаро гимнастика шон-шараф залига киритилди.
1975-йилда Лондонда Жаҳон кубоги учун мусобақа пайтида Туришчева нотекис барларда машқларни бажарди. Машқ охирига яқинлашганда, у снаряднинг тузилиши ушлаб турмаётганини ҳис қилди, лекин у машқни охирига этказди ва тушишдан сўнг дарҳол унинг орқасидаги панжараларнинг тузилиши парчаланиб кетди. Туришчева ҳакамлар ва томошабинлар билан саломлашди ва йиқилган панжараларга ортига қарамай платформани тарк этди[2][3].
Мукофотлари
- 1972-йил — Меҳнат Қизил Байроқ ордени
- 1976-йил — Ленин ордени
- Комсомол фахрий нишони
- 1978-йил — Олимпия ордени, бронза нишони
- ИИИ даражали малика Олга ордени (16.01.2009)[4]
Манбалар
- ↑ „Людмила Ивановна Турищева“. 22-март 2019-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 22-март 2019-йил.
- ↑ „Турищева в гостях у Гордона“. 18-декабр 2007-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 9-декабр 2007-йил.
- ↑ „Выступление Людмилы Турищевой на Кубке мира“. 17-август 2016-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 3-октабр 2017-йил.
- ↑ „Указ Президента Украины № 26/2009 від 16 січня 2009 року «Про відзначення державними нагородами України»“. 15-август 2016-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 25-июн 2016-йил.
Адабиётлар
- Турищэва Людмила Ивановна // Олимпийская энсиклопедия / Павлов С. П.. — М.: Совецкая энсиклопедия, 1980. — 415 с.
- Голубев В.Л.. Людмила Турищева, Герои олимпийских игр. М.: Физкультура и спорт, 1977.
- Малов В. И.. Сто великих Олимпийских чемпионов, 100 великих. М.: Вече, 2006 — 309—313-бет. ИСБН 5-9533-1078-1.
- Самин Д. К.. Самые знаменитые спортсмены России, Самые знаменитые. М.: Вече, 2001. ИСБН 5-7838-0833-4.
- Турищева Л. И.. Жизнь моя - гимнастика. М.: Советская Россия, 1986.
- С-А. М. Аслаханов, Х. Х. Хизриев. Физическая культура и спорт Чечни: истоки и современность. М.: «Перо», 2015 — 193—194-бет. ИСБН 978-500086-997-0.
Ҳаволалар
Видео
- Олга Корбутга бағишланган ҳужжатли таржимаи ҳолининг бир қисми, Туришчеванинг нутқи пайтида рафнинг қулаши видео ёзуви, шунингдек, у спортчи сифатидаги шарҳлар.(ингл.) )
- Людмила Туришчевага бағишланган " Буюк гимнастика " ҳужжатли филми (1975).
- " Лаҳзалар ва йиллар " ҳужжатли филми (1974)