Люцерн фестивали (франсузча: Фестивал де Луcерне) — дунёдаги энг машҳурлардан бири бўлган Люцерн (Швейсария) шаҳридаги халқаро академик мусиқа фестивали. У бир қанча жамғармаларнинг шахсий маблағлари ҳисобидан молиялаштирилади (давлат молиялаш улуши 5%).

Фестивалнинг бошланиши 18.07.1938-йилда маҳаллий курзалда бўлиб ўтган консерт ҳисобланади, унда Й.Гайдннинг Г-дурдаги 88-симфонияси Э. Ансерм бошқарувидаги Романск Швейсария Оркестри мусиқачилари томонидан кучайтирилган курзал оркестри томонидан ижро этилган. Ўшандан бери фестивал ҳар йили ўтказиб келинмоқда. 1943-2000-йилларда у Люцернда Халқаро мусиқа ҳафталиклари (олмонча: Интернатионале Мусикфестwочен Лузерн , қисқартирилган тарзда ИМФ) номи остида фаолият юритган.

Фестивалга ҳамроҳлик қилиш учун 1938-йилда Люцерн фестивали симфоник оркестри ташкил этилган (биринчи дирижёр Артуро Тосканини бўлган), у 1993-йилгача мавжуд бўлган ва 2003-йилда Люцерн фестивал оркестри номи билан қайта яратилган (2016-йилдан бери оркестрнинг бадиий раҳбари Рикардо Шайи).

1956-йилда ташкил этилган Люцерн фестивалининг торли оркестри (Фестивал Стрингс Луcерн) унинг дирижёри, бир вақтнинг ўзида 1968-80-йилларда Люцерн фестивалининг бадиий раҳбари бўлганРудолф Баумгартнернинг таъсири туфайли, 1990-йилларнинг охиригача Люцерн фестивалининг бир қисми бўлган. 2000-йилда оркестр фестивалдан ажралиб чиқди, шундан бери у унинг дастурларида таклиф этилган жамоа сифатида қатнашиб келмоқда.

1998-йилдан бери Люцерн фестивали йилига уч марта — Пасха, ёз ва кузда ўтказилади. Пасха фестивалининг тематик дастурлари марказида (1988-йилдан) барокко даврининг муқаддас мусиқаси. Куз фестивали (1998-йилдан) фақат фортепиано мусиқасига (шу жумладан, фортепиано иштирокидаги камера мусиқасига) бағишланган. Ёзги (асосий) фестивал дастурларида замонавий мусиқа катта ўрин тутади.

2003-йилдан буён замонавий мусиқа (асосан хорижий бастакор ва дирижёрлар учун) бўйича пуллик (ёзги) курсларни ўтказувчи Фестивал академияси фаолият кўрсатмоқда. Унинг асосчиси ва биринчи бадиий раҳбари Пер Булез бўлиб, Академиянинг бадиий раҳбари 2016-йилдан бери Волфганг Рим ҳисобланади.

1998-йилдан бери Люцерндаги фестивалнинг асосий майдони Конгресс маркази (олмонча: Култур- унд Конгрессзентрум Лузерн ).

Адабиётлар

  • Сингер, Эрич. Луcерне Фестивал: вон Тосcанини зу Аббадо. Лузерн: Про Либро, 2014. 400 С. ИСБН 9783905927030.

Ҳаволалар