Аҳмет Мукеррем Сарол[1](1909-йилда туғилган, Триполи, Усмонлилар империяси – 1995-йил 8-ноябр, Истанбул, Туркия) — турк шифокори, сиёсатчи, депутат ва давлат вазири.

Ҳаёт

Мустафо Камол Отатурк яхши билган генерал Усмон Нури Сарол унинг отаси. Отаси 1939-йил 5-июлда Жандармерия Бош қўмондони ўринбосари лавозимига тайинланганидан бир йил ўтиб, 1940-йил 13-июлдан 27-октабргача Жандармерия Бош қўмондони ўринбосари этиб тайинланди[2].Кутаҳянинг Гедиз туманининг таниқли оилаларидан бири бўлган генерал Усмон Нури Сарол 1909-йилда Усмонлилар қўшинидаги бурчи туфайли Триполида эди, ўғли ва биринчи фарзанди Мукеррем Сарол дунёга келди.

Др. Мукеррем Сарол, 1933-йилда Истанбул университети тиббиёт факултетини тамомлагандан сўнг, Гамбург университетида акушер-гинеколог бўлди. 1938-йилда Туркияга қайтган Сарол, Айдıнда ҳукумат шифокори бўлиб ишлаган вақтида Аднан Мендерес билан танишади ва сиёсатга киришади. 1950-йилда Демократик партиядан (ДП) Истанбул депутати этиб сайланди. 9 ва 10. Бу даврда Истанбул, 11. Ўша даврда Эдирне депутати этиб сайланган Сарол, 1950-йилларда Давлат вазири бўлган ДП ҳукумати даврида Бош вазир Аднан Мендереснинг яқин дўстлари ва ҳамкасблари орасида эди.

6-7-сентабр (1955-йил) воқеаларидан сўнг, Мендереснинг истеъфосини талаб қилган ДП депутатларига қарши Мендересга таклиф қилган формуласи билан Бош вазирлик вазифасини давом эттиришига ёрдам берди. Бу усул сиёсий адабиётга “Сарол формуласи” номи билан кирди. Сиёсатга кирган йилларида нашр эта бошлаган “ Турк Сеси ” газетаси имтиёзини Учинчи Мендерес ҳукуматида матбуот бўйича Давлат вазири бўлганидан сўнг (1954) бир қариндошига ўтказиши, 1954-йилда “Турк Сеси” газетаси имтиёзини ўз қариндошига ўтказиши, исботлаш ҳуқуқи масалани кўтарди. Шунингдек, ДПда бўлиниш ва унинг 1955-йилда давлат вазири лавозимидан истеъфога чиқишига олиб келди.

1958-йилда Истанбулдаги Буюк Клуб президенти этиб сайланган Др. Мукеррем Сарол бу вазифани 1960-йилгача давом эттирди.

1960-йил 27-май тўнтаришига қадар депутатлик вазифасини давом эттирган Сарол, Яссиада судига ҳукм қилинди, лекин 1964-йилги амнистия билан озодликка эришди. У 1975-йилдан кейин Адолат партияси (АП) сафига қўшилди.

У 2 жилдлик „Номаълум Мендерес“ китобини ёзган ва унда ўзининг яқин дўсти Аднан Мендереснинг ҳаёти ҳақидаги хотираларни жамлаган[3].

Меҳмет Али Биранднинг " Демиркıрат " (1991) ҳужжатли филмида ДП даври хотиралари билан иштирок этди.

Уйланган ва 5 фарзанднинг отаси (Демир Баран Сарол, Гул Сарол, Усмон Нури Сарол, Атилла Сарол, Тимур Сарол). Мукеррем Сарол 1995-йил 8-ноябрда Истанбулда вафот этди.

Манбалар

  1. ↑ „ТБММ Албüмü 2. Cилт (1950—1980)“. ТБММ Басıн ве Ҳалкла İлиşкилер Мüдüрлüğü. 12 декабр 2017да асл нусхадан архивланган. Қаралди: 6-ноябр 2021.
  2. ↑ Жандарма Дергиси (Йıл: 75, Сайı: 87, Август 1999): „Йüзбаşı Али Саип (Урсаваş) ве Бинбаşı Осман Нури'нин (Сарол) Миллî Мücаделе Анıларı“. Дерлеен: (Э) Корг. Ҳüсейин Иşıк, 1999. Сайфа: 23.
  3. ↑ „Др. Мüкеррем Сарол: "Билинмеен Мендерес" (И ве ИИ)“. 20-феврал 2014да асл нусхадан архивланган. Қаралди: 25-январ 2014.