Madrasa Shohiy
Мадраса Шоҳий (муқобил номи билан Жамия Қасмия номи билан танилган) – Уттар-Прадеш штатининг Морадобод шаҳридаги ислом семинарияси. У 1879-йилда ислом олими Муҳаммад Қосим Нанаутавий раҳбарлигида Морадободнинг камбағал мусулмонлари томонидан ташкил этилган. Нанутавий Дорул Улум Деобандни ҳам таъсис этган. Бу Мадрасатул Ғураба номи билан аталган, аммо Мадраса Шоҳи сифатида эътироф этилган. Унинг биринчи мудири Аҳмад Ҳасан Амроҳий бўлган.
| Асос солинган санаси | 1879 |
|---|---|
| Манзили |
Лал Бағ Чорраҳа, Файиз Ганж , Уттар-Прадеш , Ҳиндистон |
| Веб-сайти | www.мадрасашаҳи.cом мадрасашаҳи.cом/ www.мадрасашаҳи.cом |
Тарихи
Мадраса Шоҳий 1879-йилда Муҳаммад Қосим Нанаутави таклифи билан Мородободнинг камбағал мусулмонлари томонидан ташкил этилган[1][2]. Шу тариқа у „Мадрасатул Ғураба“ (Камбағаллар мактаби) номи билан машҳур бўлиб, унинг биринчи мудири этиб Аҳмад Ҳасан Амроҳий тайинланади[3]. У ерда етти йил хизмат қилган ва ўша йилларда Абдураҳмон Сиддиқий Амроҳий, Абдуғани Фалавдий, Муҳаммад Яҳё Шоҳжаҳонпурий ва Ходим Ҳусайн Амроҳий каби олимлар мадрасани тамомлайдилар[3]. Мадраса Шоҳий Дорул Улум Деобанд йўналишида ташкил этилган[4]. Ҳукуматдан ҳеч қандай ёрдам қабул қилмайди[4].
Мадраса Шоҳийга дастлаб Рашид Аҳмад Гангоҳий ҳомийлик қилган[5]. Кейинчалик унинг ҳомийлари орасида Маҳмуд Ҳасан Деобанди, Ҳусайн Аҳмад Маданий, Сайид Фахруддин Аҳмад, Сайид Муҳаммад Миян Деобанди, Муҳаммад Закария Кандлавий ва Асад Маданийлар ҳам қўшилган[5]. 2021-йилдан бошлаб Аршад Мадани муассаса ҳомийлигини зиммасига олган[5].
Таклиф этиладиган курслар
Семинарияда дарс-э-низомий (алим курси), хаттотлик, ислом фиқҳи (муфтийлик), Қур’он ёд олиш, қироат, араб тили ва адабиёти бўйича ихтисослик курслари мавжуд[6].
Нашрлари
Мадраса Шоҳий 1990-йилдан бери ҳар ойлик урдуча "Нидā-э-Шаҳи" журналини нашр этади[7]. "Тарих-э-Шаҳий рақами", "Ҳаж-о-Зиёрат сони" ва "Наат-ун-Набий сони" мадрасанинг бир нечта тарихий ҳужжатли нашрлари ҳисобланади[7].
Битирувчилари
| Исм | Фаолияти | Манба |
|---|---|---|
| Абу Салмон Шоҳжаҳанпурий | Покистонлик тарихчи ва тадқиқотчи. | [8] |
| Атҳар Али Бенгал (1891-1976) | У Бангладешлик дин олими ва Покистон мустақиллик ҳаракатида иштирок этган сиёсий фаол. У Низоми Ислом партиясининг асосчиси бўлган. | |
| Ҳофиз Муҳаммад Аҳмад | Дорул Улум Деобанд ректори. | [9] |
| Хифзур Раҳман Сеохарвий | Ҳиндистон озодлик кураши фаоли. | [10] |
| Кифоятуллоҳ Деҳлавий | Жамият Улама-э-Ҳинднинг биринчи президенти. | [11] |
| Муҳаммад Исмоил Каткий (1914–2005) | У Ҳиндистондаги, хусусан, Орисса штатидаги Хатме Набуват ҳаракати билан боғлиқ алоқадор бўлган шахс. | [12] |
| Муфтий Маҳмуд | Покистонлик сиёсатчи ва Хайбер Пахтунхванинг собиқ бош вазири. | [13] |
| Низомуддин Асир Адравий | Ҳинд тарихчиси ва ёзувчиси. | [14] |
| Қози Атҳар Муборакпурий | Ҳинд тарихчиси ва ёзувчиси. | [15] |
| Саид Аҳмад Акбарободий | Алигарҳ мусулмон университети илоҳиёт факултетининг собиқ декани. | [16] |
Манбалар
- ↑ Сед Меҳбооб Ризwи. Ҳисторй оф Тҳе Дар ал-Улум Деобанд (эн). Дарул Улоом Деобанд: Идара-э-Эҳтемам — 361-бет.
- ↑ Имдадул Ҳақ Бакҳтийāр. „سید العلماء قاسم ثانی حضرت مولانا سید احمد حسن محدث امروہیؒ:حیات وخدمات“ (ур). Басеэратонлине (2021-йил 16-октябр). Қаралди: 2021-йил 20-июл.
- ↑ 3,0 3,1 Фареэди, Насеэм Аҳмад. Саwанеҳ Улама-э-Деобанд (ур) Деобанди: . Деобанд: Наwаз Публиcатионс, Жануарй 2000 — 372-бет.
- ↑ 4,0 4,1 Амини 2017.
- ↑ 5,0 5,1 5,2 „ПАТРОНС ОФ ДАРУЛ-УЛООМ СҲАҲИ“. МадрасаШаҳи.cом. 2021-йил 23-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 2-июн.
- ↑ „Фаcултиэс оф тҳе Институтион“. МадрасаШаҳи.cом. 2021-йил 3-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 1-июн.
- ↑ 7,0 7,1 Қасми 2013.
- ↑ „اردو کے ممتاز محقّق اور مضمون نگار ابو سلمان شاہ جہاں پوری انتقال کرگئے“. АРЙ Неwс (2021-йил 2-феврал). Қаралди: 2021-йил 20-май.
- ↑ Сед Меҳбооб Ризwи. Ҳисторй оф Тҳе Дар ал-Улум Деобанд (Волуме 2), 1981, Идара-э-Эҳтемам, Дар ал-Улум Деобанд — 37–38, 170–174-бет. Қаралди: 2020-йил 9-май.
- ↑ „Маулана Ҳифзур Раҳман анд ҳис Қасас-ул-Қур'ан“. www.арабнеwс.cом. Қаралди: 2021-йил 20-май.
- ↑ Муфти Азам Ҳинд, Маулана Кифаятюллаҳ Шаҳжаҳанпури Тҳумма Деҳлаwи, 2005, Кҳуда Бакҳш Ориэнтал Либрарй.
- ↑ Мансоорпури, Муҳаммад Салман „Ҳазрат Маулана Саед Муҳаммад Исмаил Саҳаб Катки“, . Зикр-э-Рафтаган (ур). Лалбагҳ, Морадабад: Ал Марказ Ал Илми Лин Нашри Wат Таҳқеэқ, Април 2020 — 16-17-бет.
- ↑ Муḥаммад Жаҳāн Йāқуб. „مفتی محمود…ایک عہد ساز شخصیت“. Басеэрат Онлине. Қаралди: 2021-йил 20-май.
- ↑ „مشہور مؤرخ اور درجنوں کتابوں کے مصنف مولانا اسیر ادروی نہیں رہے“ (ур). Басеэрат Онлине (2021-йил 20-май). Қаралди: 2021-йил 20-май.
- ↑ Ҳассан, Моҳд Амирул. Cонтрибутион Оф Қази Атҳар Мубаракпури то Арабиc Студиэс: А Cритиcал Студй. (ПҳД тҳесис). Алигарҳ Муслим Университй, 2010 — 15-бет. Қаралди: 2021-йил 20-май.
- ↑ Муфти Убаид Анwар Шаҳ Қаисер „Маулана Саээд Аҳмад Акбарабади: Эк Саҳиб-э-Қалам Шакҳсият“, . Нида'э Дарул Улоом Wақф, Раби-ут-Тҳаани, 1438 (ур), Дарул Улоом Wақф, Деобанд — 49–53-бет.
Адабиётлар
- Амини, Нур Алам Кҳалил „Ҳадҳрат Маwлāнā Саййид Муḥаммад Мийāн Деобанди тҳумма ал-Деҳлаwи“, . Пас-э-Марг-э-Зиндаҳ, 5 (ур), Деобанд: Идара Илм-о-Адаб, Фебруарй 2017 — 37–107-бет.
- Қасми, Наяб Ҳасан. Дарул Улоом Деобанд Ка Саҳафати МанзарНама (ур). Деобанд: Идара Теҳқеэқ-э-Ислами, 2013.