Magnit maydon kuchlanganligining sirkulyatsiyasi.

Magnit maydon kuchlanganligi vektori ning berilgan kontur boʻyicha sirkulyatsiyasi deb quyidagi integralga aytiladi:

∮H¯dl¯=∮Hdlcos⁡(H¯∧dl¯)=∮Hndl{\displaystyle \oint \bar{H} d \bar{l}= \oint Hdl \cos(\bar{H} \land d \bar{l}) = \oint H_n dl}

Bu yerda kontur boʻyicha aylanish ham berilgan boʻlishi kerak.Hn{\displaystyle H_n} — tanlangan yoʻnalishda oʻtkazilgan urinma boʻyicha tashkil etuvchisi.

Musbat yoʻnalish qilib soat strelkasiga mos yoʻnalishni tanlaymiz. Integrallashni faqat burchak boʻyicha olamiz, uning 0 dan 2 gacha oʻzgarishi hisobga olganda:

∮Hndl=14π2I∮dϕ=I{\displaystyle \oint H_n dl=\frac{1}{4 \pi}2I\oint d\phi=I}

bu yerda Xalqaro Birliklar Sistemasi (SI)da k=14π{\displaystyle k=\frac{1}{4 \pi}} ekanligi inobatga olindi.

SGS birliklar sistemasida k=1c{\displaystyle k=\frac{1}{c}} boʻlsa:

∮Hndl=4πcI{\displaystyle \oint H_n dl=\frac{4 \pi}{c}I}

boʻladi.

Olingan natijalardan koʻrinadiki magnit maydon kuchlanganligining sirkulyatsiyasi tanlangan konturning shakliga bogʻliq emas ekan, faqatgina shu kontur ichidagi tokning miqdori bilan aniqlanar ekan. Agar kontur tokli oʻtkkazgichni bir necha bor oʻrab chiqqan boʻlsa, yoki kontur ichida bir necha tokli oʻtkazgich boʻlsa sirkulyatsiya shu toklarning algebraik yigʻindisi bilan aniqlanadi.

∮Hndl=k4π∑k=1nIi{\displaystyle \oint H_n dl = k4 \pi \sum_{k=1}^n I_i}

Shuning uchun ning sirkulyatsiyasi haqidagi teorema toʻliq tok haqidagi teorema deb ham ataladi.

Adabiyotlar:

Nurmatov N. ELEKTR VA MAGNETIZM „MARUZALAR MATNI“ Toshkent — 2010