Ziyosfera

Makaoda Islom

Макаода Ислом динига эътиқод қиладиганлар озчиликни ташкил қилади. Гонконг Ислом Иттифоқи маълумотларига кўра, барча чет эллик мусулмон ишчилар (масалан, Бангладеш, Ҳиндистон, Индонезия ва Покистондан) биргаликда Макаода 10 000 га яқин мусулмонлар бор. Тахминан 400 га яқин маҳаллий макан халқи бўлиб, улар Макао Ислом жамияти номи билан танилган[1][2].

Тарихи

Юан сулоласи

Ислом Макаода Юан сулоласи давридан бери мавжуд. Макаога Ислом яқин Шарқ ва Форсдан келган савдогарлар томонидан ўша даврда Син сулоласи даврига қадар олиб келинганлиги ишонилади[3]. Ушбу далилларнинг баъзиларини Макао масжиди яқинидаги мусулмон қабристонида топиш мумкин, у ерда қабрларнинг баъзилари юзлаб йиллар олдин бўлган[4][5].

Португал Макао

Португалиянинг Макао ҳукмронлиги даврида кўплаб мусулмонлар Португал армияси билан Жанубий Осиёдан келган. 1880-йилларда улар ўзларининг намозгоҳлари учун масжид қурдилар[6][7].

Иккинчи Жаҳон уруши пайтида кўплаб Хуэй аҳолиси урушдан вайронагарчиликдан қочиш учун Хитой Республикасидан ўша пайтдаги Португалия Макаога қочиб кетишди. Уларнинг аксарияти Гуангдонг провинсиясидаги Чжаоқин шаҳридан. Лекин уларнинг кўпчилиги уруш тугаганидан кейин Гонконгга кўчиб ўтди[8]. Айрим мусулмонлар 1949-йилда Хитой фуқаролар уруши тугаганидан сўнг Шимоли-ғарбий Хитойдан Макаога ҳам келишган[9].

1999-йилда Макао Португалиядан Хитойга топширилгунга қадар Гонконг Ислом Иттифоқи Макаодаги мусулмон жамиятини қўллаб-қувватлаш учун тахминан 150 000 Ҳонконг АҚСҲ доллари ажратган.

Макао САР

Сўнгги ўн йил ичида Макаодаги мусулмонлар жамоаси Жанубий ва Жануби-Шарқий Осиёдан мусулмон ишчиларнинг келиши билан 10 000 дан ошиб кетди, улар Макаонинг турли секторларида ишлайди[10].

Масжид

Асосий мақола: Макао масжиди ва қабристони
Макао масжиди

Макаода ҳозирда битта масжид мавжуд, бу Макао масжиди бўлиб, у Фотима черковидаги 4 Рамал Дос Моросда жойлашган. Масжид 1980-йилларда Португалия қўл остидаги Макао даврида муҳожирларнинг иккинчи тўлқинидан бўлган мусулмон халқи томонидан қурилган. Бу масжид айниқса якшанба кунлари гавжум бўлади, бу ерда ходимларнинг аксарияти иш таътил кунлари бўлади[11].

Мусулмон байрамлари

Ҳар йили Қурбон ҳайити пайтида Макао мусулмонлари мусулмонлар байрамини нишонлаш учун Макао масжидида йиғилиб, муҳтож ва камбағаллар учун намоз ўқиб, қурбонлик қилишади[12][13]. Худди шу нарса ҳар йили масжидда ўтказиладиган Рамазон ҳайити пайтида ҳам содир бўлади[14].

Мусулмон қабристони

Макао мусулмонлар қабристони

Макаода битта мусулмон қабристони бор. 1854-йилда қурилган, у Макао масжиди билан бир ҳудудда жойлашган. Қабр тошларининг айрим услублари форсча, араб, хитой, инглиз ва португал тилларида ёзилган. Баъзи қабрлар бир неча юз йиллар олдин пайдо бўлган[15]. Қабристон 120 га яқин қабрлардан иборат[16].

Мусулмон таомлари

Макаодаги биринчи ҳалол ресторан

2015-йил январ ойи ҳолатига кўра, Макао ярим оролида ҳам, Тайпада ҳам Макаода ҳалол таомлар сотадиган бешта Ҳалол ресторан ва дўконлар мавжуд[17][18][19][20][21]. Макаодаги биринчи Ҳалол ресторани 2012-йилда ишга туширилган бўлиб, "Макао Фишерманъс Wҳарф" комплексида „Тасте оф Индиа“ (таржимаси: Ҳиндистон таъми) номи остида фаолият юритилади. Унда ҳалол ҳинд ва португал таомларини тақдим этилади. Ҳалол сертификатини олиш учун уларга уч йил керак бўлди[22].

Мусулмонча исмлар

Макао мусулмонларига одатда Фотима, Сорая, Умар каби исмлар қўйилади.

Кўпчилик мусулмонлар ёки исломга алоқадор ташкилотлар

Макао Ислом уюшмаси штаб-квартираси

Макао Ислом уюшмаси

Макао Ислом уюшмаси (МИУ; хитойча: 澳門伊斯蘭會; Португалча: Ассоcиаçãо Ислâмиcа де Маcау) – 1935-йилда ташкил этилган Макаодаги исломий ташкилот[23]. Ташкилотнинг бош қароргоҳи Макао масжидида жойлашган[24]. Гонконгдаги Гонконг Ислом Иттифоқи МИУга йиллик бюджет ва субсидиялар ажратади, бу ассоциация Макаодаги мусулмонларни қўллаб-қувватлаш ва минтақада Исломни тарғиб қилиш учун[25]. МИУнинг ҳозирги президенти Аҳмад Дин Хон ва вице-президенти Фазал Дад.

Педули Индонезия меҳнат муҳожирлари консерни гуруҳи

Педули Индонезиялик меҳнат муҳожирлари консерни гуруҳи 2009-йилда Макаода ташкил этилган. Гуруҳ Макаодаги индонезиялик ишчиларга, масалан, Макао иммиграция қонуни, меҳнат ҳужжатларини таржима қилиш ва ҳоказоларни тушунтириш каби ёрдам беради. Гуруҳ ҳозирда 350 га яқин аъзога эга. Гуруҳ инглиз тили дарсларини, компютер курсларини таклиф қилади ва кўплаб тадбирларни ўтказади. Масалан, кексалар уйларига ташриф, ОИТС кампаниялари, хип-хоп мусобақалари ва бошқалар[26].

Мусулмон туризми

Жануби-Шарқий Осиёдан кўпроқ мусулмон сайёҳларни жалб қилиш учун Макао ҳукумати сайёҳлик идораси Макао фақатгина ўйин ҳудуди эмаслиги ҳақидаги янги тушунчани бериш учун бир нечта саъй-ҳаракатларни амалга оширди. Охирги икки йил ичида ҳукумат саёҳат пайтида мусулмонларнинг урф-одатлари бўйича семинарлар ўтказди, кўпроқ ресторанларни Гонконгдан ҳалол сертификатини олишга ундамоқда ва меҳмонхоналарга ташриф буюрувчилар ресторанларга боришда казинолардан ўтишларига тўғри келмаслиги учун уларнинг қабулхонасини реконструксия қилишни талаб қилмоқда[27].

Замонавий масалалар

Баъзи муслима аёллар ишчилари ҳам баъзан иш вақтида рўмол кийишда қийинчиликларга дуч келишади, гарчи бу Макаода ҳеч қачон катта муаммо бўлмаган[28].

Яна қаранг

Манбалар

  1. ↑ „Беинг а Муслим ин Маcау: Индонесиан cоммунитй ҳолдс трипле cелебратион“. Маcау Даилй Тимес. 2013-йил 16-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 30-май.
  2. ↑ Фазле Элаҳи Аҳмад. „Муслим Популатион“. Исламиcпопулатион.cом. Қаралди: 2014-йил 30-май.
  3. ↑ „Маcау Мосқуэс - Мосқуэс ин Чина“. муслим2чина.cом. 2014-йил 24-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 30-май.
  4. ↑ „Маcау Мосқуэ - Мосқуэс ин Чина“. муслим2чина.cом. 2017-йил 7-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 30-май.
  5. ↑ „Ислам ди Кота Жуди Маcау“. Фиқҳислам.Cом (2013-йил 9-апрел). 2013-йил 17-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 30-май.
  6. ↑ „Маcау Неwс - Муслим cоммунитй ин Маcао гроwс рапидлй“. 2016-йил 4-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 4-октябр.
  7. ↑ Салама. „Муслим cоммунитй ин Маcао гроwс рапидлй“. Ҳалал Фоcус (2015-йил 6-июн). 2022-йил 13-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 1-сентябр.
  8. ↑ „Масжидс & Исламиc Cентерс Ин Ҳонг Конг“. Иуҳк.орг. 2014-йил 10-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 30-май.
  9. ↑ „文化共享 - 澳门伊斯兰教“. 2013-йил 26-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 25-декабр.
  10. ↑ „Маcау Неwс - Муслим cоммунитй ин Маcао гроwс рапидлй“. 2016-йил 4-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 4-октябр.
  11. ↑ Жумаат. „Так кенал мака так cинта... Сегаланя ада ди Маcау, палинг пентинг месра Муслим“ (мс). мСтар (2018-йил 30-март). Қаралди: 2021-йил 1-сентябр.
  12. ↑ Лау. „Лоcал Муслим cоммунитй cелебратес Эид ал-Адҳа“. Маcау Даилй Тимес (2014-йил 6-октябр). Қаралди: 2021-йил 30-август.
  13. ↑ Пинто. „Муслимс гатҳер то cелебрате Эид ал-Адҳа ин Маcау“. Маcау Даилй Тимес (2015-йил 25-сентябр). Қаралди: 2021-йил 1-сентябр.
  14. ↑ „Лоcал Муслимс гатҳер то марк энд оф Рамадан“. Маcау Даилй Тимес (2015-йил 20-июл). Қаралди: 2021-йил 1-сентябр.
  15. ↑ „Исламиc Мосқуэ анд Cеметерй“. Маcао Говернмент Тоурисм Оффиcе (2021-йил 18-август). Қаралди: 2021-йил 1-сентябр.
  16. ↑ Салама. „Муслим cоммунитй ин Маcао гроwс рапидлй“. Ҳалал Фоcус (2015-йил 6-июн). 2022-йил 13-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 1-сентябр.
  17. ↑ Салама. „Муслим cоммунитй ин Маcао гроwс рапидлй“. Ҳалал Фоcус (2015-йил 6-июн). 2022-йил 13-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 1-сентябр.
  18. ↑ „Муслим Фамилй ин Маcау он а 'Жиҳад' агаинст Радиcал Ислам“. Маcау Даилй Тимес (2015-йил 27-январ). Қаралди: 2018-йил 18-май.
  19. ↑ „Маcау Ҳалал Рестауранц - Маcау Муслим Рестауранц - Муслин2Чина.cом“. Муслим2чина.cом. 2022-йил 31-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 30-май.
  20. ↑ „Ҳалал Рестауранц ин Маcау“. Исламинмаcау.cом. 2017-йил 21-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 30-май.
  21. ↑ „Шопс Селлинг Ҳалал Фоод Итемс и“. Исламинмаcау.cом. 2016-йил 14-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 30-май.
  22. ↑ „Маcау ҳас фирст рестаурант wитҳ Муслим фоод cертифиcате“. Маcау Даилй Тимес. 2013-йил 10-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 30-май.
  23. ↑ „澳門年鑑“. 2013-йил 26-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 6-феврал.
  24. ↑ „ИСЛАМИC АССОCИАТИОН ОФ МАCАУ, Маcау,, Маcау - Исламиc Cентерс, Масжидс Мосқуэс, Муслим Оwнед Бусинессес, Исламиc Счоолс анд Cоллегес“.
  25. ↑ „Масжидс & Исламиc Cентерс Ин Ҳонг Конг“. Иуҳк.орг. 2014-йил 10-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 30-май.
  26. ↑ „Беинг а Муслим ин Маcау: Индонесиан cоммунитй ҳолдс трипле cелебратион“. Маcау Даилй Тимес. 2013-йил 16-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 30-май.
  27. ↑ Кусума. „Маcау cоммиттед то беcоминг wорлд cласс дестинатион“. Тҳе Жакарта Пост (2016-йил 13-сентябр). Қаралди: 2021-йил 1-сентябр.
  28. ↑ „Беинг а Муслим ин Маcау: Индонесиан cоммунитй ҳолдс трипле cелебратион“. Маcау Даилй Тимес. 2013-йил 16-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 30-май. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Makaoda_Islom" dan olindi