Макрошок — электр токи таъсирида юзага келувчи оғир шикастланиш ёки ўлимга олиб келиши мумкин бўлган тиббий атама. У кўпинча тиббиётда қўлланади, лекин у электрофизиология ва биоинженерия соҳаларида ҳам қўлланади[1]. Терминнинг таърифлари бир-бирига мос келмайди; энг кўп қабул қилинган учта таъриф мавжуд. Амалдаги тиббий матнга қараб, макрошок қуйидагилардан бири ҳисобланади:

  • Бошдан ўтган магистрал оқим натижасида кучли электр токи уриши, ҳимояланмаган тери орқали манба билан алоқа қилиш. Юракнинг қоринча фибрилациясини келтириб чиқарадиган макрошок деярли ҳар доим ўлимга олиб келади[2].
  • Токнинг тананинг бир қисмидан иккинчисига, айниқса қўлдан қўлга ва шунинг учун юрак орқали ўтиши оқимнинг (Амперда) катталиги энг муҳим омил ҳисобланади. Умуман олганда, оқим қанчалик катта бўлса, зарба ҳам шунчалик хавфли бўлади ва ўлимга олиб келиш кўрсатгичлари юқори бўлиши мумкин. Шу сабабли юқори кучланишли, паст оқимли зарба хавфли эмас, лекин паст кучланишли, юқори оқим зарбаси сезиларли даражада зарар келтириши ёки ўлимга олиб келиши мумкин[3].
  • Терининг икки хил соҳаси орасидаги оқимнинг ўтиши — бош ёки юрак иштирок этадими ёки йўқми, бундай зарба ўлимга олиб келмаслиги мумкин. Бироқ бу ҳолат натижасида терига электр токи сабабли етган зарар жиддий шикастланишга олиб келиши мумкин[4].

Келтириб чиқарувчи омиллар

Макрошокнинг мумкин бўлган манбаларига қуйидагилар киради: нотўғри ишлаб чиқилган ёки нотўғри ишлаётган электрофизиология ускуналари, чақмоқ чақиши, шикастланган электр симлари ёки уй атрофидаги бошқа электр хавфлари, узилган электр узатиш линиялари, трансформатор станциялари ва бошқа саноат электр жиҳозлари сингари юқори волтли электр жиҳозлари, шунингдек электр энергиясининг нотўғри ишлаши — кучли токни этказиб бера оладиган ёки юқори кучланишда ишлайдиган механик ускуналардан фойдаланиш.

Манбалар

  1. ↑ Фром Проф. Петер Н. Стеинметз’с „Биоэлеcтриcитй анд Биоинструментатион“
  2. ↑ Дорландс Медиcал Диcтионарй
  3. ↑ Фром Проф. Петер Н. Стеинметз’с „Биоэлеcтриcитй анд Биоинструментатион“
  4. ↑ Медиcал Девиcес: Усе анд Сафетй Бй Бертил Жаcобсон, Алан Муррай пг.33 превиэw ин Гоогле боокс

Ҳаволалар