Maksim Surayev
Максим Викторович Сураев (русча: Максим Викторович Сураев; 1972-йил 24-майда туғилган) – истеъфодаги рус космонавти ва сиёсатчиси. У 2016-йилдан 2021-йилгача Давлат Думасида ишлаган.
| Максим Викторович Сураев | |
|---|---|
| Максим Викторович Сураев | |
|
| |
| Таваллуди |
1972-йил 24-май |
| Касби | Ҳарбий учувчи |
| Миллати | Рус |
| Мукофотлари |
|
| Космик карера | |
| Даража | Полковник |
Космосдаги вақт |
334 кун 12 соат 11 дақиқа |
| Танлаш | 1997 |
Жами ЭВАс |
2 |
Жами ЭВА вақти |
9 соат 22 дақиқа |
| Миссиялар | Союз ТМА-16 (Эхпедитион 21/22), Союз ТМА-13М (Эхпедитион 40/41) |
Миссия белгиси |
|
Шахсий ҳаёти
Сураев Челябинск шаҳрида туғилган. Сураев болалигида отасининг ҳарбий мажбуриятлари туфайли бир неча жойда яшаган. Дастлаб у туғилган жойи Уралдаги Челябинскдан Сибирга кўчиб ўтди. Отаси ҳарбий академияга ўқишга киргач, Сураэвлар оиласи яна Москва атрофига кўчиб кетишди. Отаси бир неча марта хизмат қилганида, Сураев яна Москва атрофида бир шаҳардан бошқа шаҳарга кўчиб юрди[1].
Сураев Сураэва (Хорохордина) Анна Александровна билан турмуш қурган. Уларнинг Арина ва Ксения исмли икки қизи бор. Унинг қизиқишлари спорт ва ўқишни ўз ичига олади[2]. У малакали ғаввос ва параборне инструктори.
Таълими
Сураев 1994-йилда Кача ҳарбий-ҳаво кучлари учувчилар мактабини учувчи-муҳандис сифатида имтиёзли диплом билан тамомлаган. Жуковский номидаги Ҳарбий-ҳаво кучлари академиясини 1997-йилда учувчи-муҳандис-тадқиқотчи сифатида имтиёзли диплом билан тамомлаган. 2007-йилда Россия Давлат хизмати академиясининг ҳуқуқшунослик факултетини битирган.
Мукофотлари
Максим Сураев Россия Қаҳрамони Олтин Юлдуз медали соҳиби[3]. У медални 2010-йил 30-декабрда Россия президенти Дмитрий Медведевдан олган.
Тажриба
Сураев Л-39 ва Су-27 самолётларида учиш малакасига эга ва тахминан 700 соат парвоз қилган. Сураев Ҳарбий ҳаво кучларининг 3-тоифали учувчиси, малакали ғаввос ва параборт инструктори.
Космонавт фаолияти
Сураев 1997-йил декабридан 1999-йил ноябригача асосий космик тайёргарликни тугатди. 1999-йил ноябр ойида у синов-космонавт малакасини олди. 2000-йил январ ойидан бошлаб у ИСС малака ошириш курсида ўқиди. 2006-йил мартидан 2008-йил апрелигача Сураев ИСС 17экспедиция экипажининг захира аъзоси сифатида тайинланди. 2008-йил апрелидан 2009-йил мартигача у ИСС Эхпедитион 19 захира экипажининг аъзоси бўлган.


Экспедиция 21/22
Сураев Халқаро космик стансияда 22-экспедиция экипажи аъзоси сифатида борт муҳандиси бўлиб ишлаган. У 2009-йил 30-сентабрда Қозоғистондаги Байқўнғир космодромидан „Союз ТМА-16“ бортида стансияга учган. 21-экспедиция[4] давомида ҳам худди шу лавозимда хизмат қилган[5]. У „Союз“ космик кемасининг командири эди. Сураев Жеффри Уилямс билан 2010-йил 18-март куни „Союз ТМА-16“ космик кемасини Қозоғистон чўлларига қўндириб, Халқаро космик стансияда 167 кунни якунлади[6].
Сураев космосда бўлганида блог юритган[7][8].
Экспедиция 40/41
Сураев 40/41 Экспедиция экипажи аъзоси сифатида Халқаро космик стансияда борт муҳандиси бўлиб ишлаган. Сураев қўмондонлигидаги „Союз ТМА-13М“ космик кемаси ҳамда экипаж аъзолари Александр Герст ва Рид Визман 2014-йил 28-май куни Байқўнғирнинг 1/5 қисмидаги тарихий учириш майдончасидан ҳавога кўтарилди[9]. Союз ТМА-13М 29-май куни, учирилгандан тахминан олти соат ўтгач, космик стансиянинг Рассвет модулига туташди.
Сураев ИСС экипажи таркибида илмий фаолият олиб борди ва кенг кўламли автотранспорт воситаларини, жумладан, Россиянинг „Прогресс“ юк ташувчиси, Америcан Драгон ва Cйгнус космик кемалари ҳамда Европанинг АТВ–Георгес Лемаîтре АТВнинг якуний миссиясини кузатди. У 2014-йил 10-сентабрдан 10-ноябргача 41-экспедицияда ИСС экспедицияси командири лавозимида ишлаган. Миссия 10-ноябр куни УТC вақти билан соат 03:58да Ерга қайтди[10].
Космик юришлари

2010-йил 14-январда Сураев ватандоши россиялик космонавт Олег Котов билан биринчи коинот юришини бошлаш учун ХКСдан ташқарига чиқди. Сураев ва Котов янги Орлан-МК компютерлаштирилган скафандрларини кийиб, Пирс доcкинг бўлинмаси ҳаво блокидан сузиб чиққанида, космик юриш ГМТ вақти билан соат 22:05да бошланди. Космосда сузиб юрувчи дуэт кабелларни Поиск ва Звезда модуллари орасига улаган, ўрнатиш нишонлари ва Курс антенналарини ўрнатган ва чиқиш люклари учун қўшимча тутқичлар ўрнатган[11]. Шунингдек, улар ИССнинг ташқи корпусидан рус биологик тажрибасини олишди ва кераксиз изоляция қопламалари бўлган иккита катта космик ахлатни ташладилар. Космосга чиқиш 5 соат 44 дақиқа давом этди[12].
Сураев ва космонавт Александр Самокутяэв 2014-йил 22-октабрда космик стансия ташқарисига, коинотга чиқишди (ЭВА-40)[13]. Олти соатлик космосда сайр қилиш режалаштирилган бўлса-да, космонавтлар барча белгиланган вазифаларни 3 соат 38 дақиқада бажаришга муваффақ бўлишди. Сураев ва Самокутяэв автомашинадан ташқари машғулотлар давомида РК 21-8 Радиометриа илмий юкини ҳамда Поиск модулидан 2АСФ1-1 ва 2АСФ1-2 КУРС антенналарини демонтаж қилишди[14]. РК-21-8 илмий юки 2011-йил бошида Россиянинг ЭВА-28 юриши пайтида Космик стансияга ўрнатилган ва калибраторли антенна тизими, Микротўлқинли радиометрни қабул қилиш тизими ва буйруқ-ахборот блокидан иборат эди. У бир қатор сейсмик прогнозлар ва зилзилаларни ўрганиш учун ишлатилган. РК-21-8 фойдали юки Сураев томонидан 33 дақиқада ЭВАга коинот стансиясидан хавфсиз жўнаш траэкторияси бўйлаб учириб юборилди. Сураев ва Самокутяэв, шунингдек, намуналар ва тажрибаларни космик муҳитга таъсир қилиш орқали астробиология тадқиқотларини ўтказиш учун Европа космик агентлиги томонидан ишлаб чиқилган ЭХПОСЕ-Р фойдали юкидан ҳимоя қопқоғини чиқардилар. Космонавтлар Поиск модулидаги операцияларни тугатгандан сўнг мутахассислар унинг ҳолатини кейинроқ баҳолашлари учун орбитал стансиянинг сиртини суратга олдилар. Россиянинг ЭВА-40 космик стансиясининг йиғилишини қўллаб-қувватлаган 184-космик юриш эди.
Сиёсати
2016-йилда у „Ягона Россия“ партиясидан Давлат Думасига депутат этиб сайланган ва космонавтлар корпусидан нафақага чиққан.
Манбалар
- ↑ НАСА. „Префлигҳт Интервиэw: Махим Сураэв“ (5-октабр 2009-йил). 2021-йил 19-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 24-июн.
- ↑ НАСА. „Биограпҳиcал Дата: Сураэв Махим Виcторович“ (2009-йил 1-август). Қаралди: 19-март 2010-йил.
- ↑ „Cеремонй фор пресентинг стате аwардс тоок плаcе ин тҳе Кремлин“. Пресидент оф Руссиа (30-декабр 2010-йил). Қаралди: 31-декабр 2010-йил.
- ↑ НАСА. „НАСА Ассигнс Спаcе Статион Cреwс, Упдатес Эхпедитион Нумберинг“ (21-ноябр 2008-йил). 2012-йил 17-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 24-июн.
- ↑ „Эхпедитион 21 Союз Лаунч“. НАСА ТВ (30-сентабр 2009-йил). 2009-йил 31-декабрда асл нусхадан архивланган.
- ↑ НАСА. „Союз Ландинг Cапс Милестоне Спаcе Статион Миссион“ (18-март 2010-йил). 2022-йил 24-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 24-июн.
- ↑ „Дневник космонавта Максима Сураева“. 2013-йил 30-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 24-июн.
- ↑ „Оут оф Тҳис Wорлд:Cосмонаут Максим Сураев анд Ҳис Блог“. йтфилес.cом (10-январ 2010-йил). 2010-йил 9-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 24-июн.
- ↑ Cларк. „Миссион Статус Cентер“. Спаcефлигҳт Ноw. 2022-йил 11-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 24-июн.
- ↑ „Эхпедитион 41 Ландс Сафелй ин Казакҳстан“. НАСА. Қаралди: 10-ноябр 2014-йил.
- ↑ РИА Новости. „Руссиан cосмонауц cомплете еар'с фирст спаcеwалк“ (14-январ 2010-йил). Қаралди: 3-июн 2010-йил.
- ↑ Тариқ Малик. „Руссиан Спаcеwалкерс Старт Уп Неw Спаcе Доcкинг Порт“. СПАCЕ.cом (14-январ 2010-йил). Қаралди: 3-июн 2010-йил.
- ↑ Спаcефлигҳт101.cом. „Cосмонауц раcе тҳроугҳ ЭВА Таск Лист ин финал планнед Спаcеwалк оф 2014“ (22-октабр 2014-йил). 25-октабр 2014-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 25-октабр 2014-йил.
- ↑ ТАСС Руссиан Неwс Агенcй. „Руссиан cосмонауц cомплете спаcеwалк, ретурн то спаcе статион“ (22-октабр 2014-йил). 2014-йил 24-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 25-октабр 2014-йил.