Malikjahon xonim

Маликжаҳон хоним (1805-йил 26феврал – 1873-йил 2-апрел) форс подшоси Муҳаммад Шоҳ Қожарнинг рафиқаси ва Носириддиншоҳнинг онаси эди^[1]. У эрининг вафоти ва ўғлининг тахтга ўтирилиши ўртасида 1848-йил 5-сентабрдан 5-октабргача бир ой давомида Форс империясининг амалда регенти бўлган.

Ҳаёт

Ёшлик

Маликжаҳон хоним туғилиши ва никоҳи бўйича Қажарлар сулоласининг форс маликаси эди. Отаси амир Муҳаммад Қосим Хон Қожар Қувонли „Амир Кабир“ онаси малика Бегом Жан хоним Қожарнинг қизи бўлиб, у Форс подшоси Фатҳ-Али Шоҳ Қожарнинг набираси эди. Унинг отаси томонидан бобоси қудратли қожар саркардаси Амир Сулаймон Хон Қожар Қувонли „Амир Кабир“, „Низом уд-Давла“, „Эътизод уд-Давла“ бўлган, бувиси эса Занд сулоласининг маликаси бўлган^[2].

Никоҳ

Маликжаҳон хоним (ўртада), Носириддиншоҳ (унинг ўғли, Қожар сулоласининг тўртинчи шоҳи, чапда) ва Иззат уд-Давла (ўнгда, унинг қизи). Сурат 1874-йилдан олдин олинган.

У ёшлигида амакиваччаси, форслик Муҳаммад Шоҳ Қожарга (ҳукмронлиги 1834 – 1848-йиллар) турмушга чиқди^[3]. Унинг турмуш ўртоғи ҳаёти давомида ўн бешга яқин аёлга уйланган, аммо у энг биринчи хотинларидан бири эди. У ҳарамда бир неча сабабларга кўра обрў-эътиборга эга бўлган: шоҳнинг хотинлари орасида катталиги туфайли чунки у қожарлар оила аъзоси бўлган ва шунинг учун яхши насл-насабга эга ва у эрига бешта бола туғиб берган (улардан иккитаси балоғатга этган) ва энг муҳими, у валиаҳднинг онаси бўлган.

Унинг тирик қолган ягона ўғли Носириддиншоҳ отасининг ўрнига Форс тахтига ўтиради^[3]. Унинг „Маҳд-и Улё“ унвони „Буюк бешик“ деган маънони англатади ва бу унвон одатда меросхўрнинг онасига берилган^[3]

Бевалик

Бева аёл сифатида у эрининг вафоти ва ўғлининг тахтга ўтирилиши оралиғида, 1848-йил 5-сентабрдан 5-октабргача бир ой давомида Форс империясининг амалда регенти бўлган.

Қирол онаси сифатида у 1848-йилдан 1873-йилда вафотигача ўғлининг ҳукмронлиги даврида катта сиёсий таъсир кўрсатди^[3].. У кучли ва сиёсий иқтидорли шахс сифатида тасвирланган^[3]. Оилавий ва уруғ-аймоқ тармоқларида мустаҳкам илдиз отган, у хизмат кўрсатган оддий одамлардан кўра Қожар зодагонларини қўллаб-қувватлаган ва қўллаб-қувватлаган, чунки Қожар оиласи ва уруғи аъзолари бегоналарга қараганда у билан анча яхши алоқада бўлган^[3].

Манбалар

↑ „مادر ناصرالدین شاه / عکس“ (фа). жомҳоуриат.ир. پایگاه خبری تحلیلی جمهوریت Републиc Аналйтиcал Неwс Басе (2014-йил 24-август). 2015-йил 6-июлда асл нусхадан архивланган.
↑ Баржестеҳ ван Wаалwижк ван Доорн, Леонардус Алехандер Ферйдоун (2011). „Генеалогй оф тҳе Қажар Қувонли Фамилй: а Фирст Драфт, Қажар Студиэс Х-ХИ“. Жоурнал оф тҳе Интернатионал Қажар Студиэс Ассоcиатион. Роттердам/Санта Барбара/Теҳран. 197–259-бет. ИССН 1572-0993.
↑ ^3,0 ^3,1 ^3,2 ^3,3 ^3,4 ^3,5 „Иран Ҳеадс оф Стате“. Wорлдwиде Гуиде То Wомен ин Леадершип. Қаралди: 3-феврал 2017-йил. Манба хатоси: Инвалид <реф> таг; наме "иранҳеадс" дефинед мултипле тимес wитҳ дифферент cонтент

[1] „مادر ناصرالدین شاه / عکس“ (фа). жомҳоуриат.ир. پایگاه خبری تحلیلی جمهوریت Републиc Аналйтиcал Неwс Басе (2014-йил 24-август). 2015-йил 6-июлда асл нусхадан архивланган.

[2] Баржестеҳ ван Wаалwижк ван Доорн, Леонардус Алехандер Ферйдоун (2011). „Генеалогй оф тҳе Қажар Қувонли Фамилй: а Фирст Драфт, Қажар Студиэс Х-ХИ“. Жоурнал оф тҳе Интернатионал Қажар Студиэс Ассоcиатион. Роттердам/Санта Барбара/Теҳран. 197–259-бет. ИССН 1572-0993.

[iranheads-3] 3,0 ^3,1 ^3,2 ^3,3 ^3,4 ^3,5 „Иран Ҳеадс оф Стате“. Wорлдwиде Гуиде То Wомен ин Леадершип. Қаралди: 3-феврал 2017-йил. Манба хатоси: Инвалид <реф> таг; наме "иранҳеадс" дефинед мултипле тимес wитҳ дифферент cонтент

[1]

[2]

[3]