"Манчестер Юнайтед" футбол клуби, одатда „Ман Юнайтед“ (кўпинча Ман Утд деб номланади) ёки оддийгина „Юнайтед“ – Англиянинг Манчестер шаҳридаги Олд Траффорд ҳудудида жойлашган профессионал футбол клуби. Клуб Англия футбол лигаси тизимидаги олий дивизион бўлган Премер-лигада иштирок этади. „Қизил иблислар“ лақабини олган клуб 1878-йилда „Нютон Хит ЛЙР“ футбол клуби сифатида ташкил этилган, аммо 1902-йилда номини „Манчестер Юнайтед“га ўзгартирган. Клуб 1910-йилда Нютон Хитдан ҳозирги стадиони Олд Траффордга кўчиб ўтди.

Манчестер Унитед
Тҳе wордс "Манчестер" анд "Унитед" сурроунд а пеннант феатуринг а шип ин фулл саил анд а девил ҳолдинг а тридент.
Тўлиқ номи Манчестер Унитед Фоотбалл Cлуб
Лақаби
  • Тҳе Ред Девилс[1]
  • Унитед
Қисқа номи Ман Унитед[2][3]
Ман Утд
Асос солинган
  • 1878 (147 йил аввал) (1878)
    (ас Неwтон Ҳеатҳ ЛЙР Ф. C.)
  • 24-апрел, 1902-йил (124 йил аввал) (1902-04-24)
    (ас Манчестер Унитед Ф. C.)
Олд Траффорд
Сиғими 74,310[4]
Жойлашув координаталари 53°27′47″Н 2°17′29″W / 53.4631°Н 2.2913°W / 53.4631; -2.2913
Эгаси Манчестер Унитед плc (72.3%)
Траwлерс, Лтд. (27.7%)[5]
Cо-чаирмен
Ҳеад cоач Мичаэл Cарриcк
Лига Премиэр Леагуэ
Ўрни Премиэр Леагуэ, 3рд оф 20
Вебсайти Клуб сайти
Амалдаги мавсум

„Манчестер Юнайтед“ 20 марта Премиэр Лига чемпионлиги, 12 марта Англия кубоги, беш марта Лига кубоги ва 21 марта Англия чемпионатида рекорд қўлга киритган. Улар уч марта УЭФА Чемпионлар лигаси (Европа кубоги аввалги номи) ва бир мартадан УЭФА Европа лигаси, УЭФА Кубок эгалари кубоги, УЭФА Суперкубоги, Қитъалараро кубоги ва ФИФА клублар ўртасидаги жаҳон чемпионатида ғолиб чиқишган[6][7]. 1968-йилда Метт Басби бошчилигида Мюнхендаги ҳаво ҳалокатида клубнинг саккиз нафар футболчиси ҳалок бўлганидан 10 йил ўтиб, улар Европа кубогини ютган биринчи инглиз клубига айланишди. Алекс Фергюсон 1986-2013 йиллар оралиғида 38 та соврин, жумладан 13 та лига, 5 та Англия кубоги ва 2 та УЭФА Чемпионлар лигаси ғолиби бўлган клубнинг энг узоқ вақт ишлаган ва энг муваффақиятли мураббийи[8][9][10] 1998—1999-йилги мавсумда Фергюсон қўл остида клуб Англия футболи тарихида Премер-лига, Англия кубоги ва УЭФА Чемпионлар лигасида Европада треблига эришган биринчи инглиз клуби бўлди[11]. 2016-2017 йилларда Жозе Моурино қўл остида УЭФА Европа Лигасида ғалаба қозониб, улар УЭФАнинг учта асосий клуб мусобақаларида (Чемпионлар Лигаси,Европа Лигаси ва Кубок Ғолиблари Кубоги) ғалаба қозонган бешта клубдан бирига айланди.

Манчестер Юнайтед дунёдаги энг кўп қўллаб-қувватланадиган футбол клубларидан бири[12][13] ва „Ливерпул“, "Манчестер Сити ", „Арсенал“ ва " Лидс Юнайтед " билан рақобатлашади. „Манчестер Юнайтед“ 2016-17 йилги мавсумда 676,3 миллион евро йиллик даромад билан дунёдаги энг кўп даромад олган футбол клуби бўлди[14], ва 2019-йилда дунёдаги учинчи энг қиммат футбол клуби, £3,15 баҳоси миллиард (3,81 миллиард доллар).[15] 1991-йилда Лондон фонд биржасига чиқарилгандан сўнг, клуб 2005-йилда америкалик бизнесмен Малколм Глейзер томонидан деярли 800 миллион фунт стерлингга сотиб олинганидан кейин хусусийлаштирилди. Шундан 500 миллион фунт стерлингдан ортиқ қарзга олинган пул клубнинг қарзига айланди[16]. 2012-йилдан бошлаб клубнинг баъзи акциялари Ню-Ёрк фонд биржасида рўйхатга олинди, гарчи Глейзерлар оиласи клубнинг умумий эгалиги ва назоратини сақлаб қолса ҳам.

Тарих

Дастлабки давр (1878-1945)

Клуб „Нютон хит (Ланcашире анд Ёркшире Раилwай)“ (ингл. 1990-йилларда Манчестер темир йўл ишчилари гуруҳи томонидан ташкил этилган. Клуб формасида иккита ранг бор эди – яшил ва олтин. 1886/87-йилги мавсумда "Нютон хит" биринчи марта умуммиллий турнирда, Англия Кубогида иштирок этди (бундан олдин жамоа минтақавий турнирларда, Ланкашир Кубогида ва Манчестер Кубогида ўйнаган. Ушбу таркибда Уэлс терма жамоасининг бир қатор ўйинчилари, шу жумладан Жек Пауэлл, Жек Доути, Рогер Доути ва Жо Девис иштирок этдилар. 15 йил давомида" Нютон хит „кичик ярим вайрон бўлган“ Нортҳ Роад „майдонида ўйнади, шундан сўнг 1893-йилда Клейтондаги“ банк Стреэт " стадионига кўчиб ўтди. Бир йил олдин, 1892/93-йилги мавсумда клуб футбол лигасига қўшилди ва темир йўл станциясидан ажралиб, мустақил бўлди. Клуб котиби лавозими таъсис этилди ва „Ланcашире анд Ёркшире Раилwай“қўшимчаси номидан ғойиб бўлди. Клуб шунчаки „Нютон хит“деб номлана бошлади. 1902-йилда жамоа 2500 фунтдан ортиқ қарздорлиги билан банкротлик ёқасида эди. Банк Стреэт стадиони ҳатто суд ижрочилари томонидан ёпилган. Манчестер пиво заводи менежери жон Генри Девис клубни ёпилишидан қутқарди, у ўша пайтда жамоага катта сармоя киритган. 1902-йил 26-апрелдан клуб номини ўзгартириб, расмий равишда „Манчестер Юнайтед“деб номланди. Шу билан бирга, клуб ранглари яшил ва олтиндан қизил ва оқ рангга ўзгарди[17].

1903-йил сентябр ойида Эрнест Мангналл клуб котиби (замонавий бош мураббийнинг аналоглари) этиб тайинланди. Унинг раҳбарлигида „Юнайтед“ 1906-йилда биринчи дивизионга чиқди. Ўша даврдаги жамоанинг асосий ўйинчилари дарвозабон Гарри Могер, ҳужумчи Жек Педди, шунингдек, машҳур ҳавбеклар триоси: Дик Дакворт, Чарли Роберц ва Алекс Белл эди. 1905-йилда кучли коррупсия жанжаллари бошланди, шундан сўнг қўшни Манчестер Cитй Ф.C. дан „Юнайтед“ га бир қатор футболчилар, шу жумладан Билли Мередит, Герберт Бургесс, Жимми Баннистер ва Сенди Турнбулл ўтди. Мередит ва Турнбулл тез орада жамоанинг асосий ўйинчиларидан бирига айланишди. 1906-йилда" Юнайтед „га“ Барнсли " дан чап томондаги ҳужумчи Жорж Уолл ўтди. 1907/08-йилги мавсумда „Манчестер Юнайтед“ ўзининг биринчи чемпионлик унвонини қўлга киритди. 1908-йилда" Манчестер Юнайтед „ тарихдаги биринчи Англия Суперкубогида ғолиб чиқди, 1909-йилда эса ўзининг биринчи Англия Кубогини қўлга киритди. 1910-йилда“ Юнайтед „га “Ноттингем Форест" дан ҳужумчи Инок Уэст ўтди, у кетма-кет уч мавсум давомида жамоанинг энг яхши бомбардирига айланди. 1910/11-йилги мавсумда „Манчестер Юнайтед“ ўз тарихида иккинчи марта Англия чемпиони бўлди. Ўша пайтда клуб ўзининг янги "Олд Траффорд" стадионига кўчиб ўтган эди, у ерда у ҳозиргача иштирок этмоқда.

Кейинги ўн йил ичида" Манчестер Юнайтед „ янги совринларни қўлга кирита олмади ва 1922-йилда иккинчи дивизионга чиқди. 1925-йилда“ Юнайтед " биринчи дивизионга қайтди, лекин фақат турнир жадвалининг биринчи ярмига кириш учун курашди ва 1931-йилда яна иккинчи дивизионга чиқди. 1920-йилларда „Олд Траффорд“ трибуналарининг қаҳрамонлари ҳужумчи Жо Спенс ва ҳавбек Франк барсон бўлган. Иккинчи жаҳон урушидан олдинги саккиз йил ичида „Юнайтед“ доимий равишда дивизионлар ўртасида ҳаракатланиб, 1934-йилда чемпионатда ўз тарихидаги энг паст ўринни – иккинчи дивизионда 20-ўринни эгаллади. Учинчи дивизионга чиқишдан жамоа мавсумнинг энг сўнгги турида "Миллwалл" га қарши ўйинда қутқарилди, унга иккинчи дивизионда қолиш учун тенг натижа билан ўйнаш кифоя эди, „Юнайтед“ эса фақат ғалаба қозонди. „Юнайтед“ ҳал қилувчи ўйинда 2:0 ҳисобида ғалаба қозонди ва иккинчи дивизионда ўз ўрнини сақлаб қолди.

1927-йил октябр ойида клубнинг собиқ асосий инвестори жон Генри Девис вафот этганидан сўнг, „Манчестер Юнайтед“ нинг молиявий аҳволи кескин ёмонлашди ва 1931-йил охирига келиб клуб банкротлик арафасида эди. Жамоани маҳаллий бизнесмен Жеймс Уилям Гибсон қутқарди, у клубнинг қарзларини тўлаб, унинг янги раиси бўлди. 1938-йилда клуб котиби Уолтер Крикмер Луис Рокка билан бирга „Юнайтед“ ёшлар академиясининг прототипи бўлган „Манчестер Юнайтед“ ёшлар атлетика клубини (Манчестер Унитед Жуниор Атҳлетиc Cлуб) ташкил этди, ундан урушдан кейинги даврда асосий таркиб учун бир қатор истеъдодли футболчилар чиқади. 1938/39-йилги урушдан олдинги мавсумни клуб биринчи дивизионда 14-ўринни эгаллаб якунлади[18].

Ўйинчилар

Биринчи жамоа таркиби

2025-йил 4-феврал[19]

Эслатма: Байроқлар ФИФА мувофиқлик қоидаларига кўра белгиланган миллий терма жамоаларни ифодалайди. Ўйинчилар ФИФАга аъзо бўлмаган бир нечта фуқароликка эга бўлишлари мумкин.

Р. Поз. Миллати Футболчи
1 ГК Turkiya ТУР Алтай Байıндıр
2 ДФ Portugaliya ПОР Диого Далот
3 ДФ Marokash МАР Ноуссаир Мазраоуи
4 ДФ Niderlandiya НЕД Маттҳижс де Лигт
5 ДФ Angliya ЭНГ Ҳаррй Магуире
6 ДФ Argentina АРГ Лисандро Мартíнез
7 МФ Angliya ЭНГ Масон Моунт
8 МФ Portugaliya ПОР Бруно Фернандес (сардор)
10 ФW Braziliya БРА Матҳеус Cунҳа
11 ФW Niderlandiya НЕД Жошуа Зиркзеэ
12 ДФ Niderlandiya НЕД Тйрелл Малаcиа
13 ДФ Daniya ДЕН Патриcк Доргу
15 ДФ Fransiya ФРА Ленй Ёро
Р. Поз. Миллати Футболчи
16 МФ Kot-dʼIvuar CИВ Амад Диалло
18 МФ Braziliya БРА Cасемиро
19 ФW Kamerun CМР Брян Мбеумо
22 ГК Angliya ЭНГ Том Ҳеатон
23 ДФ Angliya ЭНГ Луке Шаw
25 МФ Urugvay УРУ Мануэл Угарте
26 ДФ Angliya ЭНГ Айден Ҳеавен
30 ФW Sloveniya СВН Бенжамин Šэšко
31 ГК Belgiya БЕЛ Сенне Ламменс
32 ФW Daniya ДЕН Чидо Оби
33 ДФ Angliya ЭНГ Тйлер Фредриcсон
35 ДФ Paragvay ПАР Диэго Леóн
37 МФ Angliya ЭНГ Коббиэ Маиноо

Ижарага берилган футболчилар

Эслатма: Байроқлар ФИФА мувофиқлик қоидаларига кўра белгиланган миллий терма жамоаларни ифодалайди. Ўйинчилар ФИФАга аъзо бўлмаган бир нечта фуқароликка эга бўлишлари мумкин.

Р. Поз. Миллати Футболчи
10 ФW Angliya ЭНГ Марcус Рашфорд (Астон Вилла 2025-йил 30-июнгача)[20]
36 ФW Angliya ЭНГ Этҳан Wҳеатлей (Wалсалл 2025-йил 30-июнгача)[21]
Р. Поз. Миллати Футболчи
44 МФ Angliya ЭНГ Дан Горе (Ротҳерҳам 2025-йил 30-июнгача)[22]
— ФW Angliya ЭНГ Жадон Санчо (Челсеа 2025-йил 30-июнгача)[23]

Манбалар

  1. ↑ „Премиэр Леагуэ Ҳандбоок Сеасон 2015/16“. Премиэр Леагуэ. 2015-йил 6-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 23-май.
  2. ↑ „Ман Унитед муст аим фор топ фоур, нот титле чалленге – Моуринҳо“. Реутерс (2018-йил 2-ноябр). 2022-йил 27-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 27-ноябр.
  3. ↑ „Марcус Рашфорд'с 92нд минуте wиннер эноугҳ фор Ман Унитед то сcрапе а wин ат Боурнемоутҳ“. Ириш Индепендент (2018-йил 3-ноябр). 2018-йил 7-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 6-ноябр.
  4. ↑ „Олд Траффорд“. премиэрлеагуэ.cом. Премиэр Леагуэ. 2019-йил 5-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 25-август.
  5. ↑ Wиаcек, Cонрад „ИНЕОС анд Ратcлиффе аре тҳе ларгест сингле шареҳолдерс ат Манчестер Унитед. Wҳат ноw?“. Спортcал (2024-йил 16-январ). 2024-йил 29-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 7-март.
  6. ↑ Смитҳ. „Леэдс Унитед Энгланд'с 12тҳ биггест cлуб, аccординг то Скй Спорц студй“. Скй Спорц (30-ноябр 2016-йил).
  7. ↑ МcНултй, Пҳил. „Ливерпоол в Манчестер Унитед: Тҳе биттер ривалрй“. ББC Спорц (21-сентябр 2012-йил).
  8. ↑ „Тҳе 49 тропҳиэс оф Сир Алех Фергусон – тҳе мост суccессфул манагериал cареэр Бритаин ҳас эвер кноwн“. Тҳе Индепендент. Лондон: Индепендент Принт (8-май 2013-йил). Қаралди: 30-октабр 2015-йил.
  9. ↑ Стеwарт, Роб. „Сир Алех Фергусон суccессфул беcаусе ҳе wас гивен тиме, сайс Стеве Бруcе“. Тҳе Даилй Телеграпҳ (1-октабр 2009-йил). 10-январ 2022-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 11-май 2011-йил.
  10. ↑ Нортҳcрофт, Жонатҳан. „20 глориоус еарс, 20 кей деcисионс“. Тҳе Сундай Тимес. Лондон: Тимес Неwспаперс (5-ноябр 2006-йил). 2007-йил 9-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 24-июн 2010-йил.
  11. ↑ „ББC ОН ТҲИС ДАЙ – 14 – 1969: Матт Бусбй ретирес фром Ман Унитед“. ББC Неwс.
  12. ↑ Ҳамил (2008), п. 126.
  13. ↑ „Барçа, тҳе мост ловед cлуб ин тҳе wорлд“. Марcа. Ретриэвед 15 Деcембер 2014
  14. ↑ Wилсон, Билл. „Манчестер Унитед ремаин фоотбалл'с топ ревенуэ-генератор“. ББC Неwс (Бритиш Броадcастинг Cорпоратион) (23-январ 2018-йил). Қаралди: 14-апрел 2018-йил.
  15. ↑ „Тҳе Бусинесс Оф Соccер“. Форбес. Қаралди: 16-август 2019-йил.
  16. ↑ Маидмент, Неил. „Cоулд тҳе Глазерс лосе тҳеир публиc энемй Но.1 таг ат Манчестер Унитед?“. Реутерс (15-июн 2015-йил). Қаралди: 30-август 2020-йил.
  17. ↑ „Манчестер Унитед : 1878-1926“. Қаралди: 2024-йил 28-май.
  18. ↑ „Манчестер Унитед - Ҳисторй 1892-1976“. Қаралди: 2024-йил 28-май.
  19. ↑ „Ман Утд Фирст Теам Сқуад & Плаер Профилес“. МанУтд.cом. Манчестер Унитед. Қаралди: 2025-йил 2-феврал.
  20. ↑ „Лоан неwс: Рашфорд леавес Унитед фор Вилла“. МанУтд.cом. Манчестер Унитед (2025-йил 2-феврал). Қаралди: 2025-йил 2-феврал.
  21. ↑ Робинсон, Ҳаррй. „Этҳан Wҳеатлей жоинс Wалсалл он лоан“. МанУтд.cом. Манчестер Унитед (2025-йил 25-январ). Қаралди: 2025-йил 25-январ.
  22. ↑ Cарней, Сам. „Дан Горе жоинс Ротҳерҳам он лоан“. МанУтд.cом. Манчестер Унитед (2025-йил 31-январ). Қаралди: 2025-йил 31-январ.
  23. ↑ „Трансфер неwс: Санчо cомплетес лоан мове“. МанУтд.cом. Манчестер Унитед (2024-йил 1-сентябр). Қаралди: 2024-йил 1-сентябр.