Мандали (арабча: مندلي‎‎[3], курдча: مەندەلی[4][5]) Ироқнинг Дияла муҳофазотидаги Балад Руз туманида жойлашган шаҳарча. Ироқ ва Эрон чегараси яқинида жойлашган. Шаҳарчада араблар, курдлар ва туркманлар аралаш яшайди[6][7]. Мандали Ироқ федерал ҳукумати ва Курдистон ҳукумати ўртасидаги баҳсли ҳудуд ҳисобланади. Саддам Ҳусайн даврида араблаштиришни бошдан кечирган[8].

Мандали
Шаҳарча
Мамлакат Ироқ
Муҳофазот Дияла муҳофазоти
Туман Балад Руз тумани
Аҳолиси
29,882 — 50,000[1][2]
Вақт минтақаси УТCАСТ +3

Мандали ўзининг палма боғлари ва хурмолари билан машҳур[9].

Тарихи

Мандалининг собиқ номи Бендинк бўлиб[10], курд амирлиги Бани Амзнинг пойтахти эди[11]. Курдлар 1947-йилда аҳолининг 50% қисмини ташкил қилган ва 1950-йилларда ҳам кўпчилик аҳоли мақомини сақлаб қолган[12][13]. 1975-йилда курд ҳаракати қулагандан кейин 4000 га яқин курд оиласи депортация қилинган ёки шаҳарни тарк этган[14].

1980-йил сентябр ойида Эрон — Ироқ уруши пайтида шаҳар ва бошқа яқин қишлоқлар Эрон кучлари ҳужумига учраган[15]. 1977-йилда шаҳар аҳолиси 25,656 кишини ташкил этган бўлса, 1987-йилда 8,092 кишига камайган. 1987-йилда республика қарори билан Мандали бириктирилган Баладруз тумани ташкил этилди[11].

Чегара савдоси

Эроннинг Кирмоншоҳ вилоятидаги Соумар чегара бозорига яқин жойда жойлашган бўлиб, Эрон билан савдо айирбошлаш йўлга қўйилган[16].

Яна қаранг

Манбалар

  1. ↑ „Cитй (Тоwн) Мандали: Мап, популатион, лоcатион“.
  2. ↑ „Ираниан инфлуэнcе сеэпинг инто Ирақ“. Ал Арабия. 2011-йил 9-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 28-декабр.
  3. ↑ „قوات الرد السريع والحشد الشعبي تسيطران على منفذي مندلي والمنذرية“ (ар). Рûдаw (2020-йил 11-июл). Қаралди: 2020-йил 24-октябр.
  4. ↑ „6 полîсêн Ирақê ли Менделî ҳатин куşтин“ (ку). РОЖ Неwс. 2019-йил 20-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 20-декабр.
  5. ↑ „مەندەلی.. تیرۆریستانی داعش هێرشیان کردە سەر هێزێکی سوپای عێراق“. Қаралди: 2019-йил 20-декабр.
  6. ↑ „Мандали“. www.глобалсеcуритй.орг. Қаралди: 2019-йил 28-декабр.
  7. ↑ „Курдс пуш фор Мандали Маёр оффиcе“ (эн). Киркукноw. Қаралди: 2024-йил 4-январ.
  8. ↑ Кане, Сеан „Ирақ'с Диспутед Территориэс“ (2011). Қаралди: 2020-йил 24-октябр.
  9. ↑ „مندلي مدينة المليون نخلة تستغيث“. Аззаман (2014-йил 28-октябр). 2020-йил 28-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 25-октябр.
  10. ↑ المندلاوي, عمران. مندلي عبر العصور. العراق: دار الحرية للطباعة, 1985. Қаралди: 2021-йил 7-март. 
  11. ↑ 11,0 11,1 Иҳсан, Моҳаммад, Административе Чангес ин Киркук анд Диспутед Ареас ин Ирақ 1968-2003, 57-бет
  12. ↑ Курдс, Туркс анд Арабс, Политиcс, Травел анд Ресеарч ин Нортҳ-Эастерн Ирақ, 1919-1925. Охфорд Университй Пресс, 1957 — 440-бет. Қаралди: 2019-йил 17-ноябр. 
  13. ↑ Эдмондс, C.Ж. (1957). "Тҳе Курдс оф Ирақ". Миддле Эаст Жоурнал 11 (1): 52–62. ҳттпс://www.жстор.орг/стабле/4322870. 
  14. ↑ Кане, Сеан „Ирақ'с Диспутед Территориэс“ (2011). Қаралди: 2020-йил 24-октябр.
  15. ↑ „Мандали“. Глобал Сеcуритй. Қаралди: 2020-йил 24-октябр.
  16. ↑ „Иран, Ирақ ресуме траде аcтивитй ин Мандали бордер cроссинг“. 2023-йил 2-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 31-январ.