Manikuagan (krater)
Маникуаган кратери Канаданинг Квебек вилояти марказий қисмидаги зарба кратери бўлиб, диаметри 5 км бўлган астероид билан тўқнашув натижасида ҳосил бўлган. Астероид зарбаси диаметри тахминан 100 км бўлган кратерни пайдо қилди, аммо чўкинди жинсларнинг эрозияси ва чўкиши натижасида кўринадиган ўлчам 71 км гача камайди. Бу Ердаги энг катта бешинчи кратердир[1]. Бобил тоғи ("Бобил") кратернинг марказий чўққиси эканлиги тахмин қилинади. Кратерда ҳозирда Маникуаган сув омбори жойлашган.
М. С. Марков ва В. С. Федоровскийлар Маникуаган кратери пайдо бўлганда 1023 Ж энергия ажралиб чиққанлигини ва 1000 км 3 тоғ жинслари эриганлигини кўрсатдилар[2]. Охирги тадқиқотлар шуни кўрсатдики, тўқнашув натижасида эриган жинслар 214 ± 1 миллион ёшда. Шундай қилиб, бу тўқнашув Триас даври тугашидан 13 ± 1 миллион йил олдин содир бўлган (замонавий шкала бўйича 201,3 ± 0,2 миллион йил олдин[3]) ва триас-юра даврининг йўқолишига сабаб бўлиши мумкин эмас эди[4].
Манбалар
- ↑ „Эартҳ Импаcт Датабасе“ (деадлинк). 2013-йил 25-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 15-феврал. „архив нусхаси“. 2013-йил 8-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 27-апрел.
- ↑ Кац Я.Г., Полетаев А.И., Сулиди-Кондратьев Е.Д.. Кольцевые структуры лика планеты, Новое в жизни, науке, технике. Серия «Науки о Земле»; № 5, 1989. М.: Знание, 1989 — 22-бет.
- ↑ Международная стратиграфическая шкала (версия за август 2012) на сайте Международной комиссии по стратиграфии
- ↑ Ҳодйч, Ж. П.; Г. Р. Дуннинг. Дид тҳе Маниcоуган импаcт триггер энд-оф-Триассиc масс эхтинcтион? (эн) // Геологй : жоурнал. — 1992. — Вол. 20. — П. 51.54. — ДОИ:10.1130/0091-7613(1992)020<0051:ДТМИТЕ>2.3.CО;2. — Бибcоде:1992Гео....20...51Ҳ.