Manuel Blum
Мануэл Блум испанча Мануэл Блум, (1938-йил 26-апрелда туғилган, Каракас, Венесуэла), Венесуэлада туғилган америкалик математик ва компютер олими ва 1995-йилги А. М. Туринг мукофоти, информатика соҳасидаги энг юқори мукофот, „ҳисоблаш мураккаблиги назарияси асосларига қўшган ҳиссаси ва уни криптография ва дастурларни текширишга қўллаганлиги учун“ тақдирланган.
| Мануэл Блум | |
|---|---|
.jpg) Мануэл, Ленора, анд Аврим Блум 1973 | |
| Таваллуди |
Мануэл Блум 26-апрел 1938-йил |
| Фуқаролиги |
 АҚСҲ |
| Таълими | Массачусетц технология институти |
| Касби | Америкалик математик ва компютер олими |
| Мукофотлари | Туринг мукофоти ва бошқалар. |
Ҳаёти ва иш фаолияти
Мануэл Блум Каракасда Руминиядан яқинда келган яҳудий муҳожирлар оиласида туғилган. Отаси Чернивци шаҳрида соацоз эди. Блум Массачусетц технология институтида электротехника бўйича бакалавр (1959) ва магистр (1961) ва математика бўйича докторлик (1964) даражасини олди. Ўқишни тугатгандан сўнг, Блум, Берклидаги Калифорния университетининг компютер фанлари бўлимига қўшилди. 1999-йилда Карнеги Меллон университетида Блум ва унинг рафиқаси Ленорени Берклининг [1] компютер фанлари бўлимидан ишга олишга муваффақ бўлди. 1991-йилда Карнеги Меллоннинг компютер фанлари бўлимига ўқишга кирган ўғли Аврим Блумга [2] қўшилиш имконияти уларнинг Берклидаги профессорлик фаолиятини тарк этишига муҳим туртки бўлди. Ота-оналар ўғлининг икки томонидаги офисларга кўчиб ўтишди ва учаласи ҳам ҳамкорлик қилишди. Хусусан, улар АЛАДДИН (алгоритм мослашувини тарқатиш ва интеграция) лойиҳасининг бир қисми бўлиб, АҚСҲ Миллий Илмий Жамғармасидан академияда ишлаб чиқилган алгоритмларни потенциал саноат иловаларига мослаштириш учун маблағ олган.
2000-йилда Яҳоо! Инc., Америка Интернет қидируви компанияси ўз веб-сайтига ташриф буюрувчиларни инсон ва компютердан ажратишда ёрдам сўраб Карнеги Меллоннинг компютер фанлари бўлимига мурожаат қилди. Мануэл Блум, CАПТCҲА (компютерлар ва одамларни бир-биридан ажратиш учун тўлиқ автоматлаштирилган оммавий Туринг тести) яратилишига олиб келган бу муаммони ҳал қилган олимлардан бири эди. CАПТCҲА-да оддийгина яширин сўзларни аниқлаш учун мураккаб компютер дастурлари ишлаб чиқилганлиги сабабли, Блум ва бошқалар инсонни таниб олиш чегараларини синаб кўрадиган мураккаброқ бузилишларни синаб кўришда давом этишди. 2018-йилда Блум ва унинг рафиқаси Карнеги Меллон университетдаги „профессионал таъқиб“ ва жинсий алоқада айбланиб, истеъфога чиқди.[3]
Мукофотлари
- 1977-йил – Беркли университетининг таниқли ўқитувчи мукофоти,
- 1995-йил – Туринг мукофоти " ҳисоблаш мураккаблиги назарияси асослари ва уни криптография ва дастурларни текширишда қўллаш бўйича ишига ҳурмат сифатида ",
- 2007 йил – Герберт А. Симон ўқитувчилик мукофоти.