Ziyosfera

Maqsudulloh

Мақсуд Уллоҳ ибн Танў Улллоҳ ибн Ҳижр Улллоҳ ал-Ғозий ((арабча: مقصود الله بن ثناء الله بن حجر الله الغازي‎‎); 1961–1883), ёки оддийгина Мақсудуллоҳ (бенгалча: মকসুদুল্লাহ), Талгасиянинг биринчи пири Дарбар Шариф сифатида танилган Бенгал Деобандий ислом олими эди[1][2]. У Ашраф Али Танвийнинг шогирди бўлган ва Катта Барисал ҳудудида кўплаб қавмий мадрасаларига асос солган[3].

Мавлоно Ҳофизи Қур'он

Мақсудуллаҳ

Пир Соҳиб Талгачҳиа
মকসুদুল্লাহ
Шахсий маълумотлар
Таваллуди 1883
Вафоти 1961-йил
Талгачҳиа, Бакерганж тумани, Шарқий Покистон
Талгачҳиа Дарбар Шариф
Дини Ислом
Мазҳаб Сунний
Юриспруденсия Ҳанафийлик
Оқим Деобандий
Эдуcатион Качуа Мадрасаси
Дарул Улум Деобанд
Устозлар Саййид Аҳмад Калкиний
Али Аҳмад Ҳасанпурий
Тариқат Чишти

Ёшлиги ва оиласи

Мақсудуллоҳ 1883-йилда Бенгалия президентлигининг Баcкергунге туманида жойлашган Жалакатининг Талгасия қишлоғида Ғозийларнинг Бенгал мусулмон оиласида туғилган. Унинг отаси Моулви Ғози Саноуллоҳ 1898-йилда ҳаж зиёратидан қайтаётганда вафот этган, шунинг учун Мақсудуллоҳ онаси Амина Хотун ва отаси томонидан бобоси Моулви Ғози Ҳижруллоҳнинг қўлида тарбияланган[4].

Таълими

Мақсудуллоҳ ёшлигидаёқ Қур’он ёд олган. Унинг бобоси Моулви Ғози Ҳижруллоҳ уни яқин атрофдаги Качуа мадрасасига олиб бориб, Калкиний Саид Аҳмад қўлига ишониб топширади[4]. Аҳмад Качуадаги ўқишни тамомлагач, Мақсудуллоҳга Ҳиндистонга боришни ва Дорул Улум Деобанд семинариясига ўқишга киришни буюради. Мақсудуллоҳ 1906-йилда Деобандга жўнаб кетади ва у ерда бир неча йил давомида исломий илмларни ўрганишни давом эттиради[5]. Деобанд давридаги бошқа Барисали талабалари орасида Зайнул Абедин, Муҳаммад Ясин, Мансур Аҳмад ва Фажруддин бор эди. Мақсудуллоҳ Ашраф Али Танвийнинг шогирди ва муриди бўлди[6]. Танвий кейинроқ уни Ҳасанпурлик Али Аҳмад қўлига ўқишга юборади. Мақсудуллоҳ Ҳасанпур ва Саҳронпурда бир оз вақт ўқиб, кейин 1916-йилда Деобандга қайтиб келади, ҳамда у ерда тўрт тариқада бир неча кун ичида Санвийдан халифат (руҳий ворислик) унвонини олади[7].

Фаолияти

Мақсудуллоҳ 1919-йилда Бенгалияга қайтади. Кейинчалик узоқ йиллар Качуа мадрасасига мудир этиб тайинланади. Сўнг у Дарс-и Низомий ўқув дастури асосида Катта Барисал минтақасидаги илк қавмий муассасаларидан бири бўлган ота-боболарининг Талгачия қишлоғидаги Мадраса-э-Ашрафиа Эмдадиани ташкил қилади. Шунингдек, у „Байтул Мамур“ номи билан машҳур мадрасага туташ масжид ҳам қурдиради. Мақсудуллоҳ кейинчалик Барисалда Ашрафул Улум Барисал, Латабуния мадрасаси, Кайхали мадрасаси ва Бҳандариядаги Паикхали Мақсудул Улум мадрасаси каби яна кўплаб мадрасалар очади[4].

1947-йил 13-декабрда Чавкбазар Жоме Эбадуллоҳ масжидида Сайид Маҳмуд Мустафо раислигида маслаҳат конференсияси бўлиб ўтади. Анжуманда Буюк Барисалнинг йирик уламолари, жумладан, Маҳмудия мадрасасини ташкил этишда ёрдам берган Талгасиялик Мақсудуллоҳ ҳам иштирок этган[8].

Вафоти

Мақсудуллоҳ 1961-йилда вафот этган ва Талгасия Дарбар Шарифда дафн этилган. Унинг ўрнига Шоҳидуллоҳ Ашрафий каби авлодлари пир бўлган[9].

Яна қаранг

Манбалар

  1. ↑ Низампури, Ашраф Али. Тҳе Ҳундред (Бангла Маер Экшо Критишонтан), 1ст, Салман Публишерс, 2013. ИСБН 978-112009250-2. 
  2. ↑ „তালগাছিয়া ও হক্কোন নূর দরবার শরীফ, শৌলজালিয়া“ (бн). Бангладеш Натионал Портал.[сайт ишламайди]
  3. ↑ Мумтази, Муҳаммад Сикандер. হায়াতে আশরাফ (бн). Ашрафиа Кутубкҳана, 1965 — 205-бет. 
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 Абдур Рашид „তালগাছিয়ার পীরসাহেব মকসুদুল্লাহ (রহ.)“, . এই সেই ঝালকাঠি (бн). Жҳалакатҳи: Ал-Ислам Публиcатионс, 2001. 
  5. ↑ বাংলার ১০০ উলামায়ে দেওবন্দ (Бенгали), উলামায়ে দেওবন্দের স্মৃতিচারণ
  6. ↑ Саифуллаҳ, Кҳалид, আশরাফ আলী থানভী রহ. এর সংক্ষিপ্ত জীবনী (Бенгали)
  7. ↑ ал-Кумиллаи, Муҳаммад Ҳифзур Раҳман „الشيخ الفاضل مولانا مقصود الله بن المولوي غازي محمد ثناء الله بن المولوي غازي حجر الله“, . كتاب البدور المضية في تراجم الحنفية (ар). Cаиро, Эгйпт: Дар ал-Салиҳ, 2018. 
  8. ↑ মাহমুদিয়া স্মারক (Бенгали), 2004
  9. ↑ „তালগাছিয়ার পীর ছাহেব হুজুরের ইন্তেকাল : বিএইচ হারুন এমপির শোক“ (бн). Даилй Инқилаб. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Maqsudulloh" dan olindi