Mari Kiviniemi
Мари Жоҳанна Кивиниэми (1968-йил 27-сентябрда туғилган) — Финландия сиёсатчиси, 2010—2011-йилларда Финландиянинг иккинчи аёл бош вазири бўлган[1].
| Мари Кивиниэми | |
|---|---|
.jpg) Мари Кивиниэми 2010-йилда | |
| Финландиянинг 41-бош вазири | |
|
Мансаб даври 2010-йил 22-июн – 2011-йил 22-июн | |
| Президент | Таржа Ҳалонен |
| Бош вазир | Матти Ванҳанен |
| Ўтмишдоши | Матти Ванҳанен |
| Вориси | Жйрки Катаинен |
| Давлат ва маҳаллий бошқарув вазири | |
|
Мансаб даври 2007-йил 19-апрел – 2010-йил 22-июн | |
| Вориси | Тапани Тöлли |
| Ташқи ишлар ва хорижий алоқалар вазири | |
|
Мансаб даври 2005-йил 3-сентабр – 2006-йил 2-март | |
| Ўтмишдоши | Паула Леҳтомäки |
| Вориси | Паула Леҳтомäки |
| Марказ партияси раиси | |
|
Мансаб даври 2010-йил 12-июн – 2012-йил 9-июн | |
| Ўтмишдоши | Матти Ванҳанен |
| Вориси | Жуҳа Сипилä |
| Финландия парламент а'зоси | |
|
Мансаб даври 1995-йил 24-март – 2014-йил 22-сентабр | |
| Шахсий маълумотлари | |
| Таваллуди |
1968-йил 27-сентабр Сеинäжоки, Финландия |
| Фуқаролиги | Финландия |
| Турмуш ўртоғи | Жуҳа Лоуҳивуори |
2014-йил 25-августдан ОЭCД Бош котибининг ўринбосари[2].
Кивиниэми Финландиянинг Сейнажоки шаҳри, жанубий Остроботния қишлоғида деҳқон оиласида туғилган. Жаласжарвидаги мактабда таʻлим олган. Ўрта мактабда ўсмирлик чоғида ўқиб юрганда у бир йил алмашув талабаси сифатида Германияда ўқиди. 1988-йилда Хелсинки университетига иқтисод факултетига ўқишга кирди.
Кивиниэми сиёсатчиси бўлиб, биринчи марта 1991-йилда парламент аъзолигига номзод сифатида қатнашган ва 5000 дан кам овоз тўплаган ва айни пайтда Марказ партияси талабалар иттифоқи Бош котиби лавозимида ишлаган[3]. Ижтимоий фанлар бўйича магистрлик ишини тугатгандан бир йил ўтиб, у 1995-йилги умумий сайловларда яна ўз номзодини қўйди, бу сафар 9350 овоз билан Жанубий Остроботния округидан ўрин эгаллади.
Кивиниэми миллий сиёсатдаги фаолиятидан ташқари, Хелсинки шаҳар кенгашининг ҳам аъзоси. 2005-йилдан бери шаҳар кенгаши депутати.
Марказ партияси раҳбари
2003-йилда Кивиниэми Марказ партиясида раҳбарлик лавозимига сайланди ва 2008-йил июнига қадар раис ўринбосари бўлиб ишлади. У ёзги партия қурултойида овоз беришда иштирок этмади. У 2004-йилда Бош вазир Матти Ванханеннинг махсус маслаҳатчиси бўлди. Кейинчалик Матти Ванханен уни икки марта Вазирлар Маҳкамаси вазири лавозимига тайинлади: биринчиси 2005-йил сентябр ойида вақтинчалик асосда амалдаги президент олти ойлик туғруқ таътилига чиққанида ва кейин 2007-йил апрел ойида тўлиқ вақтда.
2010-йил 22-январда бош вазир Ванханен 2010-йил июн ойида бўлиб ўтган қурултойида Марказ партиясининг етакчиси (раиси) лавозимини тарк этишини эълон қилганидан бир ой ўтиб, Кивиниэми бўш ўринга номзодини эълон қилди. Унинг компанияси расман апрел ойида бошланган[4].
Марказ партияси қурултойи делегатлари 2010-йил 12-июн Лахти шаҳрида янги раҳбарни сайлаш учун йиғилишди[5]. Кивиниэми иккинчи босқичда Маури Пеккариненни 1357 ва 1035 овоз билан мағлуб этди[6]. Бош вазир Ванханен 18-июн жума куни президент Таржа Халонен билан учрашди ва ундан Бош вазир лавозимидан истеъфога чиқишга рухсат сўради. Кивиниэмининг янги лавозими 2010-йил 22-июн куни парламент томонидан 115 депутат ёқлаб, 56 депутат қарши ва 29 депутат бетараф овоз билан маъқуллаган[7]. Унинг сайланиши 2003-йилда Аннели Жааттеэнмакидан кейин Финландиянинг иккинчи аёл бош вазири бўлди.
2011-йилги умумий сайлов
2011-йилги умумхалқ сайловларида "Ҳақиқий Финлар" партияси кучайди. У бошқа парламент партияларидан бири ҳисобига 35 ўринга эга бўлди. Кивиниэмининг Марказ партияси энг катта зарбага учради: у аввал эгаллаб турган 51 ўриндан 16 тасини йўқотди ва энг йирик партиядан тўртинчи ўринга тушиб кетди. Кивиниэми дастлаб ўз партияси кейинги ҳукуматнинг бир қисми бўлишга интилмаслигини эълон қилди. Аммо кейинчалик Жйрки Катаинен томонидан коалиция музокараларига қўшилиш таклифини қабул қилди[8]. Бироқ, бу музокаралар барбод бўлди ва бошқа олти партия келишувга эришганликларини эълон қилгандан сўнг, у ўз ҳукуматининг истеъфосини Президентга тақдим этди ва 2011-йил 22-июнда расман Катаинен Бош вазир лавозимини эгаллади[9]. Марказ партияси мухолифатга чиқди, Кивиниэми унинг раислигида давом этди.
Раис лавозимидан истеъфога чиқиш
Янги сўровлар Марказ партияси ҳукмрон партияларга қарши ҳеч қандай ютуқларга эришмаганини кўрсатганидан сўнг, у раисликдан кетишга қарор қилди ва 2012-йил ёзида раислик сайловларида қатнашмади. Унинг ўрнига Юха Сипила партия раиси этиб сайланди.
Кивиниэми ОАВга берган интервюсида „Менинг фикримча, Марказ партияси мухолифатда ҳам услуб, ҳам мазмунан жуда яхши иш қилди. Мен бу сўровларда қўллаб-қувватловчиларнинг кўпайишини кутгандим. Аммо бу амалга ошмаса, хулоса чиқаришим керак“.
Собиқ бош вазир партия Пааво Вäйрйнен томонидан партия қаттиқ танқид қилинди. Кивиниэми партия кучли эканлигига ишонишини, аммо раҳбарият мутлақ қўллаб-қувватлашга эга бўлгандагина муваффақиятга эришиши мумкинлигини айтди. „Майдондан келган хабар шундаки, кимдир мағлубият учун жавобгарликни ўз зиммасига олиши керак“, деди Кивиниэми. „Партия иши бошқалардан кўп нарсани талаб қилади, лекин энг муҳими ўзимдан. Мен ҳам мағлубиятга кўп омиллар сабаб бўлган деган фикрда бўлсам-да, аслида якуний жавобгарлик партия раиси зиммасига тушади“ деган эди.
ОЭCД Бош котибининг ўринбосари
Кивиниэми 2014-йил 25-августда ОЭCД Бош котиби ўринбосари сифатида ўз вазифаларини бажаришга киришди[10]. Унинг роли ОЭCД ишининг таъсири ва долзарблигини оширишга ёрдам бериш ва инклюзив ўсиш, иш ўринлари, тенглик ва ишончни рағбатлантириш бўйича давлат сиёсати муаммоларига ҳисса қўшиш учун ўз тажрибасини алмашишдан иборат.
У ОЭCДнинг самарали ва самарали бошқарув бўйича ишини стратегик назорат қилиш учун, ҳудудий ривожланиш, савдо ва қишлоқ хўжалиги, шунингдек, статистика ҳамда „Яхши ҳаёт“ ташаббусини илгари суриш учун мас’улдир.
Шахсий ҳаёти
Кивиниэми 1996-йилда тадбиркор Жуҳа Микаэл Лоуҳивуори билан турмуш қурган. Уларнинг Ханна ва Антти исмли икки фарзанди бор. Фин тилидан ташқари, у швед, немис ва инглиз тилларини билади.
У ўзининг севимли машғулотлари сифатида мумтоз мусиқа тинглаш (у пианино ва най чалади), югуриш, чанғи учиш ва роликларда учиш кабиларни санаб ўтади. Оиланинг Ванажавеси кўлида ёзги уйи бор.
Манбалар
- ↑ Скард, Торилд (2014) „Финланд’с тҳреэ натионал леадерс“ ин Wомен оф поwер — ҳалф а cентурй оф фемале пресиденц анд приме министерс wорлдwиде, Бристол: Полиcй Пресс ИСБН 978-1-44731-578-0, пп. 407-14
- ↑ „Мари Кивиниэми ОЭCД:н апулаиспääсиҳтеэрикси - эдускунтаан тилалле Терҳи Пелтокорпи“. ЙЛЕ (26-феврал 2010-йил). Қаралди: 5-июн 2010-йил.
- ↑ „Мари Кивиниэми / Финниш Cентре Партй“. эдускунта.фи. 6-март 2010-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 23-июн 2010-йил.
- ↑ „Маури Пеккаринен Энтерс Раcе фор Cентре Партй Леадершип“. Ҳелсингин Саномат (26-феврал 2010-йил). 2011-йил 30-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 5-июн 2010-йил.
- ↑ „Полл: Кивиниэми Мост Популар Cандидате фор Cентре Партй Леадершип“. Ҳелсингин Саномат (2-июн 2010-йил). 2012-йил 21-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 5-июн 2010-йил.
- ↑ „Мариэ Кивиниэми Wинс Cентер Чаир, Такинг Овер ас ПМ“. ЙЛЕ (12-июн 2010-йил). 6-июн 2011-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 13-июн 2010-йил.
- ↑ Ҳууҳтанен, Матти. „Финниш лаwмакерс элеcт неw приме министер“. Ассоcиатед Пресс (22-июн 2010-йил). Қаралди: 22-июн 2010-йил.
- ↑ „Cентре то жоин говернмент неготиатионс“. ЙЛЕ (6-июн 2011-йил). Қаралди: 8-сентабр 2011-йил.
- ↑ Стаалесен. „Финниш говернмент ҳандс ин ресигнатион“. Баренц Обсервер (29-июн 2011-йил). 24-март 2012-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 8-сентабр 2011-йил.
- ↑ „Wҳо доэс wҳат - ОЭCД“. www.оэcд.орг. 2014-йил 5-декабрда асл нусхадан архивланган.