Marida binti Shabib sahifasining manbasini koʻrish

{{Qirollik bilgiqutisi
| ismi           = Marida binti Shabib <br> ماردة بنت شبيب
| succession     = [[Abbosiy xalifa]]ning [[ummu al-valad]]i
| reign          = 796—809
| reign-type     = Davri
| tugʻilgan_joyi    = [[Kufa]], Abbosiylar xalifaligi
| vafot_sanasi     = 820-yillar
| vafot_joyi    = [[Bagʻdod]], Abbosiylar xalifaligi
| dafn_etilgan_joy   = Bagʻdod
| full name       = Ummu Muhammad Marida binti Shabib
| spouse          = [[Horun ar-Rashid]]
| issue           = * [[Muʼtasim|Abu Isʼhoq Muhammad ibn Horun ar-Rashid]]{{sfn|Masudi|2010|p=222}}
* Abu Ismoil ibn Horun ar-Rashid
* Ummu Habib binti Horun ar-Rashid
| issue-type      = Farzandlari
| dini            = [[Islom]]
}}

'''Marida binti Shabib''' ({{lang-ar|ماردة بنت شبيب}}, [[Oʻlim|vaf.]] 820-yillar) Abbosiy xalifasi [[Horun ar-Rashid]]ning sevimli [[ummu valad]]i va [[Abbosiylar xalifaligi|Abbosiylar]] xalifasi [[Muʼtasim]]ning onasi{{sfn|Bosworth|1993|p=776}}.

== Biografiyasi ==

Marida taxminan 793/795-yillarda haramga qabul qilingan. Marida [[Kanizaklik boʻyicha islomiy qarashlar|kanizak]] boʻlishiga qadar Abbosiylar xonadonida ulgʻaygan. Marida qul boʻlib, musulmon oilasiga mansub edi. Oila aʼzolarining barchasi qullar edi{{manba kerak}}.

Marida [[Kufa]]da tugʻilgan. Uning oilasi [[Soʻgʻd]]dan koʻchib kelgan boʻlib, kelib chiqishi turkiylarga borib taqaladi{{sfn|Kennedy|2006|pp=173, 213}}.

Maridaning otasining ismi Shabib<ref>{{cite book |title=Meadows Of Gold |publisher=Taylor & Francis |year=2013 |isbn=978-1-136-14522-3 |page=462}}</ref>. U [[Zubayda]] Horunga sovgʻa qilgan oʻn nafar kanizakdan biri edi. Besh nafar farzandi boʻlgan. Ular Abu Isʼhoq (boʻlajak xalifa [[Muʼtasim]]), Abu Ismoil, Ummu Habib va yana ikkitasining ismi nomaʼlum. Marida Horunning sevimli kanizagi boʻlgan{{sfn|Abbott|1946|pages=141–42}}.

Oʻgʻli Muhammad, boʻlajak xalifa [[Muʼtasim]], [[Bagʻdod]]dagi [[Xuld saroyi]]da tugʻilgan. Tugʻilgan sanasi aniq emas. Tarixchi [[Tabariy]]ning maʼlumotlarida [[Hijriy yil hisobi|hijriy]] 180-yil [[shaʼbon]] oyi (796-yil oktyabr) yoki 179-yil (796-yil bahori yoki avvalroq) koʻrsatilgan{{sfn|Bosworth|1991|pp=208–209}}{{sfn|Masudi|2010|pp=222, 231}}.

Marida Horun ar-Rashidning beshta farzand dunyoga keltirgan yagona ummu valadi edi. Boshqa ummu valadlar bunday martabaga erisha olmagan{{manba kerak}}.

Marida hayotining katta qismini [[Abbosiylar harami|xalifaning harami]]da oʻtkazgan. Horun ar-Rashid katta oʻgʻillarini oʻziga merosxoʻr etib tayinlagani uchun Maridaning oʻgʻillari merosxoʻrlar roʻyxatida emas edi. Biroq, Maridaning katta oʻgʻli Abu Isʼhoq xalifa Maʼmun vafotidan soʻng xalifalik taxtiga chiqadi. Oʻlim toʻshagida yotgan Maʼmun Abu Isʼhoqni oʻziga merosxoʻr etib tayinlagan{{manba kerak}}.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Adabiyotlar ==

* {{cite book | author = Masudi | author-link = al-Masudi | title = The Meadows of Gold: The Abbasids | translator = Paul Lunde and Caroline Stone | publisher = Routledge | location = London and New York | year = 2010 | orig-year = 1989 | isbn = 978-0-7103-0246-5 | url = {{Google books|_5MrBgAAQBAJ|plainurl=y}} }}
* {{EI2 | last = Bosworth | first = C. E. | authorlink=C.E. Bosworth | volume=7 | title=al-Muʿtaṣim Bi’llāh | page = 776 | url = http://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-2/al-mutasim-bi-llah-SIM_5656}}
* {{cite book | last = Kennedy | first = Hugh | author-link = Hugh N. Kennedy | title = When Baghdad Ruled the Muslim World: The Rise and Fall of Islam's Greatest Dynasty | location = Cambridge, Massachusetts | publisher = Da Capo Press | year = 2006 | isbn = 978-0-306814808 | url = {{Google books|67fZB5YGkOQC|plainurl=y}}}}
* {{cite book | last=Abbott | first=Nabia | title=Two Queens of Baghdad: Mother and Wife of Hārūn Al Rashīd | publisher=University of Chicago Press | year=1946 | isbn=978-0-86356-031-6 }}
* {{The History of al-Tabari | volume=33 | url={{Google books|9WqdVdZWcscC|plainurl=y}} }}

[[Turkum:780-yillarda tugʻilganlar]]
[[Turkum:820-yillarda vafot etganlar]]
[[Turkum:Abbosiylar xalifaligi kanizaklari]]
[[Turkum:Horun ar-Rashid]]
[[Turkum:Abbosiylar xalifaligidan boʻlgan 8-asr ayollari]]
[[Turkum:8-asr qullari]]
[[Turkum:Abbosiylar xalifaligidan boʻlgan qullar]]
[[Turkum:Kufalik kishilar]]
[[Turkum:Abbosiylar xalifaligidan boʻlgan 8-asr shaxslari]]
[[Turkum:Abbosiy xalifalarning onalari]]