Maringá
Марингá (талаффузи: [мɐɾĩˈɡа]) — Бразилия жанубидаги мунисипалитет, 1947-йил 10-майда режалаштирилган шаҳар ҳудуди сифатида ташкил этилган. Бу Парана штатидаги учинчи йирик шаҳар бўлиб, шаҳарда 385,753 аҳоли ва пойтахт ҳудудида 764,906 (2013) киши истиқомат қилади. Маринга Парананинг шимоли-ғарбий қисмида жойлашган ва Cаприcорн тропиклари кесиб ўтган. Шаҳар савдо, хизмат кўрсатиш, агросаноат ва университетлар, жумладан, Маринга давлат университети учун минтақавий марказдир.
Марингá | |
|---|---|
| Шаҳар | |
 | |
 Байроқ  Герб | |
| 23°25′30″С 51°56′20″W / 23.42500°С 51.93889°W | |
| Мамлакат | Бразилия |
| {{{минтақа_тури}}} | Жанубий |
| Асос солинган | 1947-йил 10-май |
| Майдон | 487.93 км2 (188.39 кв ми) |
| Маркази баландлиги | 515 м |
| Иқлим тури | Нам субтропик |
| Аҳолиси (2016) |
403,063 |
| Зичлиги | 731.9 киши/км2 |
| Вақт минтақаси | УТCУТC-3 |
| Телефон коди | +55 44 |
| Почта индекс(лар)и | 87000-000 |
Тарихи
Топонимика
Маринга ўз номини Жубер де Карвалёнинг ўзининг буюк севгиси Мария до Инга шарафига ёзган қўшиғидан олган, кейинчалик ном Марингага қисқартирилди. Натижада шаҳар „Қўшиқ шаҳри“ лақабини олди[1]. Аҳоли пункти ташкил этилган пайтда қўшиқ оммавий ахборот воситаларида жуда машҳур бўлган[2].
Ҳисоб-китоб
1925-йилда Англиянинг Лондон шаҳрида Шимолий Парана Ланд компанияси ташкил этилган ва 2, 000 км² дан ортиқ майдонни бошқариш учун мас’ул эди. Компания бугунги кунда Паранадаги энг йирик шаҳарларни ўз ичига олади.
Минтақанинг унумдор ерлари Сан-Паулу колонистларини кўчиб ўтишга ва экспорт қилиш учун муҳим маҳсулот бўлган кофе доналарини ишлаб чиқариш учун янги ҳудудларни эгаллашга ундади. Парананинг шимолий ҳудуди қарийб 100 минг км 2 ни ташкил этади. Паранапанема, Парана, Иваи ва Пиқуири дарёлари билан суғорилади. Британиянинг Парана шимолидаги Импровеменц компанияси (Мелҳораментос Cо.) ва шаҳарни режалаштирувчи Хорхе Македо Виэйра томонидан ишлаб чиқилган шаҳар лойиҳаси янги шаҳарнинг контурларини белгилаб берди. Маринга 1951-йил 14-ноябрда муниципалитет мақомини олди.
Урбанистик лойиҳаларда назарда тутилган ишғол туфайли ўрмонларнинг кесилишидан хавотирланган компания шаҳар чегараларида учта катта экологик ҳудудни сақлаб қолди: Форест Ҳорто, Инга Парк ва Форест ИИ. Шаҳар бошиданоқ „боғли шаҳар“ сифатида режалаштирилган эди[3].
ОАВ
Марингада интернет, радио, босма газеталар, телевидениэ, телефон ва мобил телефон компаниялари яхши хизмат кўрсатади. Марингада 15 та телевизор ва подстансиялар ва 14 та радио ФМ стансиялари мавжуд.
География
Иқлими
Маринга нам субтропик иқлим билан чегарадош тропик иқлимга мансуб. Бу ерда ёғингарчилик яхши тақсимланган, энг совуқ ойнинг ўртача ҳарорати 17,8 °C атрофида (64 °Ф) ва ўртача йиллик ҳарорат 21,95 °C атрофида (71,51 °Ф). Бразилия жанубида жойлашганлиги ва Cаприcорн тропиклари кесиб ўтганлиги сабабли, Маринга минтақасига Атлантика океани ва тропик зонадан ҳаво массаларининг кўчиши натижасида юзага келган бир қанча макроиқлим омиллари таъсир кўрсатади. Қишда қутб жабҳасидан совуқ ҳавонинг кириб бориши нисбатан тез-тез учрайди.
| иқлими | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Кўрсаткич | Ян | Фев | Март | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ной | Дек | Йил |
| Мутлақ максимал, °C | 39,1 | 37,8 | 36,0 | 34,0 | 32,0 | 30,2 | 31,4 | 34,0 | 37,2 | 40,7 | 39,4 | 37,4 | 40,7 |
| Ўртача максимал, °C | 30,4 | 30,5 | 30,2 | 28,2 | 25,4 | 23,8 | 24,3 | 26,1 | 26,9 | 28,6 | 29,8 | 29,8 | 27,8 |
| Ўртача ҳарорат, °C | 24,5 | 24,5 | 24,0 | 22,0 | 19,5 | 17,8 | 18,0 | 19,6 | 20,5 | 22,3 | 23,6 | 24,0 | 21,7 |
| Ёғингарчилик меъёри, мм | 227,2 | 159,5 | 155,7 | 132,8 | 129,8 | 113,7 | 56,2 | 66,8 | 110,1 | 162,4 | 111,6 | 167,0 | 1,592,7 |
Флора
Яратилганидан бошлаб режалаштирилган шаҳар ҳавас қиладиган ўсимлик дунёсига эга.
Марингада аҳоли жон бошига яшил майдонлар консентрацияси юқори:17 қўриқланадиган ҳудудда 90 акр (360 000 м2) маҳаллий ўрмон мавжуд.
Шаҳар ўз чегараларида Ҳорто Флорестал, Парқуэ дос Пионеирос (Босқуэ ИИ) ва Парқуэ до Инга каби маҳаллий ўрмонларнинг катта майдонларини сақлайди, бу ўрмонлар жамоатчилик учун очиқ. Шунингдек, у Парқуэ до Cинқуэнтенáрио, хусусий ҳудудлар ва бошқалар каби кичикроқ сақланиб қолган ҳудудларни ўз ичига олади.
Йил давомида унинг нафас олиш учун яхши ҳаво ишлаб чиқарадиган дарахтлар билан қопланган кўчаларини кузатиш мумкин, лекин айниқса қишдан баҳорга ўтишда кўплаб дарахтлар гулларда портлайди.
Марингада яшил майдоннинг энг юқори консентрацияси 26.65 м2 (286.9 кв фт) га тенг.
Ифлосланиш
Шаҳар марказларининг оддий муаммоларига қарамай, Маринга экологик жиҳатдан яхши ғамхўрлик қилинган яшил шаҳар сифатида обрўсини сақлаб қолган. Шаҳарнинг барпо этилишида режалаштириш, шаҳарсозлик — ўрмон қўриқхоналари, марказий қурилиш майдончаси, кенг хиёбонлар, Бош режага амал қиладиган дарахтларнинг бир нечта турлари мавжуд эди.
Пропорсионал равишда, Маринга Парана штатидаги аҳоли жон бошига тўғри келадиган энг катта автоулов паркларидан бирига эга. Шу сабабли, шаҳарнинг баъзи жойлари тавсия этилган даражадан юқори ифлосланиш даражасига эга. Шаҳардаги иккита минтақада энг катта муаммолар бўлиб, улар Дуқуэ де Cахиас ва Коломбо авенюларидир. Саноат, пестицидлар, шовқин, ифлосланиши ва маиший чиқиндилар ҳам шаҳарнинг табиатига катта таъсир кўрсатади. Шунга қарамай, Маринга ҳали ҳам яшил шаҳар обрўсини сақлаб келмоқда.
Иқтисодиёт
Маринга бугунги кунда тижорат сектори ва хизмат кўрсатиш билан шуғулланади. Хизмат кўрсатиш соҳаси Маринганинг энг йириги (76,74 %), ундан кейин саноат (22,29 %) ва қишлоқ хўжалиги (0,97 %) туради. Саноатда озиқ-овқат, кимё ва тўқимачилик тармоқлари устунлик қилади.
Қишлоқ хўжалиги
Қишлоқ хўжалиги ҳали ҳам Маринга учун асосий ҳисобланади, гарчи унинг аҳамияти сўнгги йилларда пасайган бўлса ҳам. Деҳқончилик кўп қиррали бўлиб, бугунги кунда кофедан ташқари маккажўхори, буғдой, пахта, рами, ловия, ерёнғоқ, гуруч, шакарқамиш ва айниқса, соя етиштирилмоқда.
Саноати
Маринганинг саноат секторидаги турли сегментлар орасида металл-механика, агробизнес, тўқимачилик ва озиқ-овқат компаниялари мавжуд. Саноат соҳаси қишлоқ хўжалиги каби ўзига хос эмас, лекин у ўсиб бормоқда. Шаҳарда тўқимачилик ва агробизнес билан шуғулланувчилар кўп бўлса-да, асосан кийим-кечак ишлаб чиқарадиган тармоқ ўсиб бормоқда. Cоcамар, Cоcа-Cола, Нома ва бошқалар каби йирик саноатлар минтақада ва ҳатто бошқа шаҳарларда иш ўринлари яратишга ёрдам беради. Бутун мамлакат бўйлаб хизмат кўрсатадиган металлни қайта ишлаш саноати Лотин Америкаси мамлакатларига жуда катта турдаги маҳсулотларни экспорт қилади. Маринга — Бразилиянинг жанубидаги мода маркази, Мерcосул-Лотин Америкасидаги энг йирик улгуржи савдо маркази. Сўнгги пайтларда Марингá дастурий таъминот бозорида ҳам бирлаштирилган АПЛ (Маҳаллий ишлаб чиқариш келишувлари) билан ажралиб турди.
Хизмат кўрсатиш соҳаси
Марингада бешта савдо марказлари мавжуд: Авенида Cентер Малл, Cидаде Малл, Мандаcару Боулевард Малл, Марингá Парк Малл (собиқ Аспен Парк Малл) ва Cатуаí Марингá Малл. Маринганинг тижорат касбини озиқ-овқат маҳсулотлари, фармасевтика, кийим-кечак, маиший техника, арматура, китоб дўконлари, ресторанлар, снаcк барлар соҳаларидаги компаниялар таклиф қилаётган динамизм ва маҳсулотларнинг хилма-хиллиги билан исботлаш мумкин. Поло улгуржи сотувчиси бўлиш учун товар нархлари ҳам рақобатбардошдир. Бу омиллар Парананинг турли минтақалари, Сан-Паулунинг жануби-ғарбий қисми ва Мато Гроссо ҳамда Мато Гроссо до Сулнинг баъзи шаҳарларидан истеъмолчиларни жалб қилиш учун бирлашади. Компаниялар улгуржи бозорнинг камида еттита сегментида ишлайди: озиқ-овқат, қуруқ маҳсулотлар ва ички маҳсулотлар, қоғоз, шиша, тўқимачилик, ёғоч, автомобил эҳтиёт қисмлари ва маиший техника. Шаҳарда туристик тадбирларни рағбатлантириш орқали минтақавий иқтисодиётни ривожлантириш бўлган мустақил нотижорат ташкилоти бўлган Маринга ва минтақавий анжуманлар ва ташриф буюрувчилар бюроси жойлашган. Сайёҳлик ва тадбирлар саноати билан боғлиқ давлат ва хусусий ташаббуслар томонидан ташкил этилган ва қўллаб-қувватланадиган бюро миллий ва халқаро сайёҳлик даврларида шаҳарни самарали ривожлантириш учун мас’улдир.
Силвио Наме Жúниор минтақавий аэропорти Бразилиянинг йирик марказлари билан ҳаво алоқаларини режалаштирган.
Демография
Этник келиб чиқиши
Маринга ҳудудига италян ва немис муҳожирлари билан бир қаторда япон иммигрантлари катта таъсир кўрсатган. Португал авлодлари ҳам шаҳарда сезиларли даражада бор. Бошқа кенг тарқалган этник гуруҳлар — африкалик ва америкалик авлодлар, поляклар, испанлар, украинлар, араблар, яҳудийлар, руслар ва инглиз авлодларининг жуда кичик гуруҳи бор[4].
Марингада яшовчи аҳолининг ирқи ёки тери ранги бўйича тақсимланиши:
| Ранг/пойга | Фоиз |
|---|---|
| Оқ | 70,8 % |
| Аралашган | 19,6 % |
| осиёлик | 3,6 % |
| Қора | 3,4 % |
| америкалик | 0,1 % |
Манба: 2012-йилги аҳолини рўйхатга олиш
Марингада туғилган одамлар
- Сониа Брага — актриса
- Cелсо Портиолли пт:Cелсо Портиолли — телебошловчи[5]
- Фернанда Мачадо пт:Фернанда Мачадо — актриса
- Элена Лоуро — актриса
Дин
Христиан католик шаҳардаги ягона йирик диний конфессиядир; бошқа йирик мазҳаблар орасида протестантизмнинг турли тармоқлари, шунингдек, Ислом, Буддизм, Синтоизм, Спиритизм ва бошқалар ҳам мавжуд. Рим католиклари кўпчиликни ташкил қилади. Сўнгги йилларда протестантлар 2,41 фоизга ўсди, динга эътиқод қилмайдиганлар эса 2,03 фоизга камайди.
- Рим католиклиги: 73,72 %
- Протестантизм: 21,15 %
- Ислом, Буддизм, Спиритизм, Атеизм ва бошқалар: 5,13 %.
Манба: Обсерватóрио дас Метрополес УФРЖМанба хатоси: Тҳе опенинг <реф> таг ис малформед ор ҳас а бад наме.
Спорт
Марингада ҳозир иккита профессионал футбол клуби бор: Гремио Маринга ва Маринга ФC. Иккаласи ҳам ўз ўйинларини 15 300 мухлисга мўлжалланган „Вилли Девидс“ стадионида ўтказишади. Энг анъанавий клуб Гремио Маринга бўлиб, у учта штат чемпионлигини қўлга киритган ва тўрт марта вице-чемпион бўлган. Шу билан бирга, Маринга ФC ҳеч қачон чемпион бўлмаган.
Университетлар
Бир нечта хусусий факултетлар орасида одатда бакалаврлар ва битирувчилар сони бўйича ажралиб турадиган олийгоҳлари қуйидагилардир:
УЭМ — Универсидаде Эстадуал де Марингá (Паранá давлат ҳомийлигидаги давлат университети)
CЕСУМАР — Cентро де Эстудос Супериорес де Марингá Cентро Университарио де Марингá деб аталади.
- Сезумар Марингадаги хусусий факултетлардан бири (португал тилида) (Wайбаcк Мачине сайтида 2024-07-05 санасида архивланган)
ПУC — Понтифиcиа Универсидаде Cатолиcа до Парана — Cампус Марингá
Қардош шаҳарлар — қардош шаҳарлар
Cасерта, Италия (2000)
Генерал Сан Мартíн, Аргентина (1993)
Какогаwа, Япония (1972)
Леириа, Португалия (1982)
Таниқли одамлар
Маринганинг таниқли одамлари қуйидагилардир:
- Селсо Портиолли, телебошловчи
- Фелипе Другович, пойгачи
- Гилсинҳо, футболчи
- Леонардо Другович, собиқ профессионал футболчи
- Сержио Моро, ҳуқуқшунос ва сиёсатчи
- Сониа Брага, актриса
Манбалар
- ↑ „Маринга, Парана - брол.cом“. Брол.cом. Қаралди: 2017-йил 28-август.
- ↑ „Марингá“. Лйриcалбразил.cом (2013-йил 19-ноябр). Қаралди: 2017-йил 28-август.
- ↑ Маcедо, Жосели (Аугуст 2011). „Марингá: А Бритиш Гарден Cитй ин тҳе тропиcс“. Cитиэс. 28-жилд, № 4. 347–359-бет. дои:10.1016/ж.cитиэс.2010.11.003.
- ↑ „Арчивед cопй“. 2011-йил 4-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 16-август.
- ↑ „маисмемориа.нет“. Блог.маисмемориа.нет. 2016-йил 4-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 10-октябр.
- ↑ „Cидадес Ирмãс“ (пт). маринга.пр.гов.бр. Марингá. 2021-йил 14-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 22-май.
Ҳаволалар
- Расмий бош саҳифа (Wайбаcк Мачине сайтида 2010-05-08 санасида архивланган) (португал тилида)
- Маринга ҳақида ҳамма нарса (португал, инглиз, франсуз, италян ва испан тилларида)
- баъзи расмларни бу ерда топишингиз мумкин (португал тилида)
- Маринга ҳақида ҳамма нарса (португал тилида)