Ziyosfera

Mariya Batrakova

Мария Степанова Демидова нéэ Батракова (русча: Мария Степановна Батракова 1922-йил 21-ноябр – 1997-йил 16-июн) - Иккинчи Жаҳон уруши даврида Қизил Армияда сиёсий инструктор бўлиб ишлаган. 1944-йилда ўз сафдошларини “Бир қадам ҳам ортга чекинмаймиз!” деб жанга чорлагани учун Совет Иттифоқи Қаҳрамони унвони билан тақдирланган.

Батракова 1922-йил 21-ноябрда Петроградда рус ишчи оиласида туғилган, у ерда ўрта мактабни ва Қизил Хочнинг икки йиллик ҳамширалик курсини тугатган. Қишки уруш пайтида Қизил Армияда кўнгилли бўлиш учун сан'ат коллежини тугатгандан кўп ўтмай уруш пайтида у 18-пиёда дивизиясида шифокор бўлиб ишга кирган ва Карелия истмусида жойлашган. Финландия билан уруш тугаб қисқа вақт ўтганидан кейин сан'ат мактабига қайтди[1][2].

Иккинчи жаҳон уруши

Германиянинг Совет Иттифоқига бостириб кириши билан у ҳарбий хизматга қайтди ва дарҳол 118-пиёда полкида шифокор сифатида уруш фронтига юборилди. Дастлаб у Шимолий ва Карелия жабҳаларида Карелияни ҳимоя қилиш учун жанг қилди, 1942-йил феврал ойида жароҳат олди, жароҳат сабабли майгача касалхонада қолишга мажбур бўлди. Кейинги ой у 117-гвардия артиллерия полкида шифокор сифатида фронтга қайтиб келди ва полкда 1943-йил августигача қолди.

Кейин у 463-пиёда полкида комсомол ташкилотчиси бўлиб, жанг пайтида шахсий намуна кўрсатиш учун аскарларни йиғишга борди Донбас ҳужуми пайтида у қўниш операцияси учун олдинга силжиш бўйича танк бўлинмасига бириктирилган автомат ўқотар компаниясига қўшилди. Уларнинг учта танки ва командири олиб чиқиб кетилгандан сўнг, автоматчилар олдинга силжишни тўхтатгандан сўнг, у яроқсиз танклардан бирига сакраб чиқди ва аскарларни давом эттириш учун йиғди ва улар охир-оқибат немисларни хандақларидан ҳайдаб чиқаришди. Мелитопол ҳужуми пайтида унинг баталони 1943-йил 30-сентабрда Молочная дарёсидан ўтиши керак эди бир қанча аскарлар ифлос сувга кириб, душманга яқинлашишга иккиланишди, лекин у уларни ўзи билан олдинга силжишга ундади. Рота командири танкга қарши чуқурга тушиб кетиб ҳалок бўлгач, Батракова беш кундан кейин қўшимча кучлар келгунига қадар жангни давом эттирди. Ўша жангда баталён 53 та пиёда ва 18 та ҳаво ҳужумини бошдан кечирди, оғир талофатларга учради ва Батракова ярадор бўлди. Бир марта, ҳаво ҳужумидан кейин руҳий ҳолати тушиб кетган гуруҳ олдида туриб, таслим бўлишдан воз кечиш учун "Бир қадам ҳам орқага чекинмаймиз" деб қичқирди. Жангда икки марта яраланган бўлса-да, у қўшимча кучлар келгунига қадар жанг майдонини тарк этмади, шунда ҳам у госпиталда атиги уч кун бўлганидан сўнг ҳарбий хизматга қайтди. Ўша жангда кўрсатган жасорати ва етакчилиги учун 1943-йил 27-октабрда Совет Иттифоқи Қаҳрамони унвонига номзоди кўрсатилган, 1944-йил 19-мартда Олий Кенгаш қарори билан бу унвон берилган.

Кейинчалик Лвов-Сандомиэрз ҳужуми пайтида у оғир мия чайқалишини бошдан кечирди, бу эса нутқини бир муддат заифлаштирди. Жароҳатдан кейин у жанговар фронтдан бошқа жойга кўчирилди. 1944-йил ноябр ойида у Александр Демидов исмли артиллерия зобитига турмушга чиқди ва кейинчалик унинг фамилиясини олди. 1944-йил июлдан сентабргача Ленинград ҳаво мудофааси армиясининг комсомол сиёсий бўлинмасида ишлаган, сўнгра 1945-йил февралгача 22-Карелия округи сиёсий бўлими бошлиғининг ёрдамчиси бўлиб ишлаган. Ўша йили у урушда олган кўплаб яралари туфайли соғлиғи ёмонлашгани учун демобилизация қилинди. Уруш давомида у Шимоли- ғарбий, Сталинград, 4-Украина ва 1-Украина жабҳаларида бўлди.[1][3]

Кейинчалик ҳаёт

Уруш тугаганидан кейин у эри билан Сестрорецкга кўчиб кетди. Урушда олган жароҳатлари туфайли ногирон бўлиб қолгани сабабли шифокор бўлиш орзусига эриша олмади. Соғлиғи бироз яхшиланганидан кейин 1947-йил июн ойида маҳаллий фабрикада сотувчи бўлиб ишга кирди. Бироқ, у у ерда узоқ вақт қолмади ва 1948-йил январ ойида биринчи ўғли Николайни туғишидан бироз олдин ишдан бўшади. Икки йил ўтгач, унинг Владимир исмли яна бир ўғли туғилди. 1966-йил август ойида у чилангар бўлди, лекин тез орада ишдан бўшаб, 1972-йил сентабр ойида нафақага чиққунига қадар заводда сотувчи бўлиб ишлади. У умрининг охиригача Ленинградда яшади, у ерда 1997-йил 1- июнда вафот этди ва Волковское лютеран қабристонига дафн қилинди.[3][1]

Мукофотлар


Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 Симонов & Чудинова 2017.
  2. ↑ Герои Советского Союза: краткий биографический словарь И, Абаев - Любичев Шкадов: . Мосcоw: Воэниздат, 1987. ИСБН 5203005362. ОCЛC 247400113. 
  3. ↑ 3,0 3,1 Cоттам 1998. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Mariya_Batrakova" dan olindi