Mariya Chexova
Мариа Александровна Чехова, қизлик фамилияси: Аргамакова, (18-январ 1866 — 8-апрел 1934) россиялик социалистик феминист[2], суффражист ва маърифатчи эди. У 1905-йилда Аёлларнинг тенг ҳуқуқлари иттифоқи (Соиуз Равноправииа Зҳеншчин)га асос солган ва аёлларга сайлов ҳуқуқи берилиши учун тузилган петитсияларни ташкиллаштирган, бу петитсиялар Давлат думасига (парламент) топширилган. У бир неча йил давомида Аёллар иттифоқи (Соиуз Зҳеншчин) журналини таҳрир қилган ва 1908-йилда бўлиб ўтган биринчи Бутунроссия аёллар қурултойи ташкилий қўмитаси таркибида ишлаган.
| Мария Александровна Аргамакова Чехова | |
|---|---|
| Таваллуди |
18-январ 1866-йил |
| Вафоти |
8-апрел 1934-йил (68 ёшда) Москва, Совет Иттифоқи |
| Касби | феминист[1], суффражист ва маърифатчи |
| Турмуш ўртоғи | Николай Чехов |
Ҳаёти
Чехова 1866-йил 18-январда Санкт-Петербургда, Россия империяси пойтахтида туғилган. Онаси у олти ёшида вафот этган ва отаси 1877-йилда иккинчи бор уйланган. Уч йил ўтгач отаси Сибирдаги Иркуцк шаҳрига хизматга кўчирилганда, у бувисининг ёнида қолиб, Санкт-Петербургда яшашдан ва 1890-йилда Николай Чеховга турмушга чиққунча шу ерда қолишдан хурсанд эди. Шу орада Чехова 1886-йилда математика мутахассислиги бўйича ўқитувчилар курсини тамомлади. У 1889-йилда Санкт-Петербургда ўз мактабига асос солди ва мактаб 1916-йилгача фаолият юритди. Чеховлар 1890-йилдан 1904-йилгача бўлган даврни вилоятларда ўтказиб, у ерда бир нечта мактаб ташкил этишди ва тўртта қиз ҳамда учта ўғил фарзандли бўлишди. Улар 1904-йилда Москвага кўчиб ўтишди ва у ерда маҳаллий ўқитувчилар иттифоқига қўшилдилар[3].
Фаолияти
1905-йилги Россия инқилобининг бошланиши оддий фуқароларга сайлов ҳуқуқини талаб қилиш имконини берди, бироқ эркак либерал сиёсатчилар асосан эркаклар учун сайлов ҳуқуқини таъминлашга эътибор қаратиб, аёллар учун худди шу ҳуқуқни ҳимоя қилишга сиёсий ресурс сарфлашни исташмади. Чехова 1905-йил феврал ойида Аёлларнинг тенг ҳуқуқлари иттифоқига асос солишда ёрдам берган ва унинг котиби ҳамда марказий бюроси аъзоси бўлган, эри эса бюродаги ягона эркак эди[4].
Манбалар
Адабиётлар
- Рутҳчилд, Рочелле Голдберг „Чекҳова, Марииа Александровна Аргамакова“, . Биограпҳиcал Диcтионарй оф Wомен'с Мовеменц анд Феминисмс ин Cентрал, Эастерн, анд Соутҳ Эастерн Эуропе : 19тҳ анд 20тҳ Cентуриэс. Неw Ёрк: Cентрал Эуропеан Университй Пресс, 2005. ИСБН 978-963-7326-39-4.