Mariya Smirnova
Мария Василевна Смирнова (русча: Мария Васильевна Смирнова ; 1920-йил 31-март — 2002-йил 10-июл) — Иккинчи Жаҳон уруши пайтида Совет Ҳарбий-ҳаво кучларининг 46-Таман гвардияси тунги бомбардимончи авиация полкида ("Тунги жодугарлар " лақабли) эскадрон командири. Урушдаги хизматлари учун 1944-йил 26-октабрда Совет Иттифоқи Қаҳрамони унвони берилган.
Смирнова 1920-йил 31-мартда Воробёво қишлоғида карелиялик деҳқон оиласида туғилган. Ўн уч ёшигача қишлоғидаги мактабда ўқиганидан сўнг, у Калинин (Твер) шаҳрига кўчиб ўтди, у ерда уч йил Лихославл педагогика билим юртида ўқиди ва 1936-йилда тугатиб, Плаюже шаҳрида қисқа вақт ўқитувчи бўлиб ишлади. Кейин у Калининга кўчиб ўтди ва у ерда болалар боғчасига дарс беришдан ташқари маҳаллий аэроклубда машқ қилди. Кўп ўтмай, 1939-йилда ўз синфидаги ягона аёл курсант сифатида парвозлар бўйича тайёргарликни тугатгандан сўнг, у 1940-йил март ойида аэроклубда тўлиқ вақтли парвоз ўқитувчиси бўлиш учун мактаб ўқитувчиси сифатида ишлашни тўхтатди.[1][2]
Иккинчи жаҳон уруши
Германиянинг Совет Иттифоқига бостириб киришидан бир неча ой ўтгач, Смирнова кўнгилли равишда Марина Раскова томонидан ташкил этилган аёллар авиация гуруҳига қўшилди. 1942-йил феврал ойида Энгелс ҳарбий авиация мактабида дастлабки тайёргарликни тугатгандан сўнг, у 588-тунги бомбардимончи авиация полкига тайинланди ва у билан 1942-йил май ойида эскадрон командирининг ўринбосари сифатида уруш фронтига юборилди; бўлинма 1943-йил феврал ойида 46-гвардия тунги бомбардимончи полки деб ўзгартирилди. Кейинчалик у 1943-йил август ойида эскадрон командири лавозимига кўтарилди, бу вазифани у жуда жиддий қабул қилди. У ерда у тезда қўл остидагилар орасида қатъий тартиб-интизомни сақлаш учун обрў қозонди. 1943-йил 22-сентабрда у 500 та жанговар полкнинг биринчи аъзоси бўлди; Ўша ойнинг бошида у 441 та жанговар жангни бажаргани учун Совет Иттифоқи Қаҳрамони унвонига номзод бўлди, аммо номзодлик рад этилди ва охир-оқибат у Александр Невский ордени билан тақдирланди ва у ва унинг ўртоғи Евдокия Никулина (эскадрон командири ҳамкасби) этиб тайинланди. мукофотни ҳам худди шу санада олган) биринчи аёллар уни тақдирлаган. Бир йилдан камроқ вақт ўтгач, 1944-йил август ойида у яна 805 та жанг учун унвонга номзод бўлди, натижада унвон 1944-йил 26-октабрда берилди. Уруш охирига келиб у По-2да 935 марта парвоз қилди ва душман нишонларига 118 тонна бомба ташлади.[2]
1945-йил март ойида Бершанская Смирнова ва унинг ўртоғи Рябовани Жуковский Ҳарбий-ҳаво кучлари академиясига ташриф буюриш учун юборди, аммо мактаб бошлиғи уларни ўқишдан тўхтатиб, уларнинг ўрнига фуқаролик мартабаларини излаш кераклигини айтганидан кейин ҳеч ким қатнашмади. 1945-йил октабр ойида полк тарқатиб юборилгач, у тиббий комиссия томонидан учувчи бўлишга яроқсиз деб топилиб, ҳарбий хизматни тарк этди. Тез орада у фахрий ҳамкасби, навигатор Николай Любимовга турмушга чиқди. Эр-хотиннинг иккита қизи бор эди – Наталя ва Татяна. 1954-йилда Тамбов партия мактабини тамомлагандан сўнг, у қисқа муддат Тамбов партия қўмитасининг тарғибот бўлимида сиёсий инструктор бўлиб ишлади ва Пошехоне-Володарский туман партия қўмитасига ўтди ва у ерда 1955-йилгача ишлади. 1956-йилда Калининга (Твер) кўчиб ўтгандан сўнг, у дастлаб болалар боғчаси мудири бўлиб ишлади, кейин вилоят партия қўмитасига ишга кирди. Кейинчалик у қисқа вақт Калинин Иқтисодий Кенгашининг кадрлар бўлимида муҳандис бўлиб ишлади, аммо СССРда барча иқтисодий кенгашлар тарқатиб юборилгандан сўнг у 1972-йилгача заводнинг кадрлар бўлими бошлиғи бўлиб ишлади. Коммунистик партия аъзоси бўлишдан ташқари, у уруш фахрийлари кенгашининг аъзоси эди. У 2002-йил 10-июлда Тверда вафот этди ва Дмитрово-Черкасский қабристонига дафн қилинди.[3][4][2]
Мукофотлар
- Совет Иттифоқи Қаҳрамони (1944-йил 26-октабр)
- Ленин ордени (1944-йил 26-октабр)
- Қизил Байроқнинг учта ордени (1942-йил 9-сентабр, 1944-йил 26-апрел ва 1945-йил 15-июн)
- Александр Невский ордени (1943-йил 25-октабр)
- 1-даражали Ватан уруши ордени (1985-йил 11 март)
- Қизил юлдуз ордени (1943-йил 27-апрел)
- кампанияси ва юбилей медаллари
Манбалар
- ↑ Ноггле 1994.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Симонов & Чудинова 2017.
- ↑ Cоттам 1998.
- ↑ Шкадов, Иван. Герои Советского Союза: краткий биографический словарь ИИ, Любовь - Яшчук. Мосcоw: Воэниздат, 1988 — 489-бет.
Библиография
- Симонов, Андрей. Женщины - Герои Советского Союза и России. Мосcоw: Руссиан Книгҳц Фоундатион анд Мусеум оф Течнологй Вадим Задорозҳнй, 2017. ИСБН 9785990960701. ОCЛC 1019634607.
- Cоттам, Казимиэра. Wомен ин Wар анд Ресистанcе: Селеcтед Биограпҳиэс оф Совиэт Wомен Солдиэрс. Неwбурйпорт, МА: Фоcус Публишинг/Р. Пуллинс Cо, 1998. ИСБН 1585101605. ОCЛC 228063546.
- Ноггле, Анне. А Данcе Wитҳ Деатҳ: Совиэт Аирwомен ин Wорлд Wар ИИ. Cоллеге Статион, ТХ: Техас А&М Университй Пресс, 1994. ИСБН 0890966028. ОCЛC 474018127.
- Ракоболская, Ирина. Нас называли ночными ведьмами: так воевал женский 46-й гвардейский полк ночных бомбардировщиков. Мосcоw: Университй оф Мосcоw Пресс, 2005. ИСБН 5211050088. ОCЛC 68044852.