Мария Николаева Тодорова (булғорча: Мария Николаева Тодорова) (1949-йил 5-январ, Софияда туғилган) – болгариялик тарихчи, ўзининг „Имагининг оф Балканс“ номли таъсирли китоби билан машҳур бўлиб, унда Эдwард Саиднинг „Ориэнталисм“ асари тушунчасини болқонларга татбиқ этган. Тарихчи ва сиёсатчи Николай Тодоровнинг қизи, Болгария Миллий Ассамблеяси (1990-йил июл – 1991-йил 2-октябр) спикери ва 1990-йил июлда Болгария Президенти вазифасини бажарувчи[1].

Мария Тодорова
Таваллуди 1949-йил 5-январ (1949-01-05) (77 ёш)
Фуқаролиги Bolgariya bayrogʻi Болгария
Таълими София университети
Касби тарихчи

Фаолияти

Профессор Мария Тодорова ҳозирда Урбана-Чампаигндаги Иллиноис университетидап рофессор ҳисобланади[2]. Ихтисослиги – Болқоннинг замонавий давр тарихи. „Имагининг тҳе Балканс“ (1997) китоби ўн тўрт тилга, жумладан, немис, поляк, юнон, италян, болгар, турк ва албан тилларига таржима қилинган[3].

Тодорованинг ҳозирги тадқиқотлари миллатчилик муаммолари, хусусан, Болгария ва Болқон ярим оролида миллатчилик рамзи, миллий хотира ва миллий қаҳрамонлар билан боғлиқ. 2007—2010-йилларда „Ремемберинг Cоммунисм“ лойиҳаси бўйича халқаро тадқиқот гуруҳига раҳбарлик қилган[4].

София университетида тарих ва инглиз тилини ўрганган ва 1977-йилда фан номзоди илмий даражасини олган. Мария Тодорова кейинчалик турли институтларда, жумладан Истанбулдаги Сабанcи университети ва Флорида университетида (у ерда ҳам профессор бўлган) адюнкт ва ташриф буюрувчи профессор бўлган. 2000-йилда нуфузли Жоҳн Симон Гуггенҳеим стипендияси билан тақдирланган[5]. 2006-йилда Мария Тодорова Италиянинг Флоренсия шаҳридаги Европа университети институтининг фахрий доктори илмий даражасига сазовор бўлган[6]. 2022-йилда Мария Тодорова Америка санъат ва фанлар академиясига қабул қилинган[7]. Тодорова, шунингдек, Жануби-Шарқий Европанинг бугунги кундаги энг йирик тарихчиси эканлиги, соҳадаги хизмати ва мавқеи сабабли Славян, Шарқий Европа ва Евроосиё тадқиқотлари ассоциацияси (АСЕЭЭС) томонидан 2022-йилда „Славян, Шарқий Европа ва Евроосиё тадқиқотларига қўшган ҳиссаси“ мукофотини қўлга киритган[8].

Болқонизм

Тодорова Болқон тарихига оид ишлари билан машҳур. „Имагининг тҳе Балканс“ асари Ғарб маданияти ичидаги минтақанинг номувофиқ (лекин одатда салбий) қиёфасига, шунингдек, маданий парадокс ва унинг тахминларига бағишланган. Асарда Эдwард Саиднинг Ориэнталисм ва Милиcа Бакиć-Ҳайденнинг „Нестинг Балканисмс“ асарига ўхшаш[9].

Танланган асарлари

  • Подбрани извори за историята на балканските народи ХВ—ХИХ век, Изд. «Наука и изкуство». София, 1977, 460 с.
  • Англия, Русия и танзиматът, Изд. «Наука и изкуство». София, 1980, 208 с.
  • Историци за историята, Т. 1, УИ «Св. Климент Охридски». София, 1985, 440 с.
  • Балкан Фамилй Струcтуре анд тҳе Эуропеан Паттерн: Демограпҳиc Девелопменц ин Оттоман Булгариа, Cентрал Эуропеан Университй Пресс, 2006 [1993]
  • Балкан Идентитиэс: Натион анд Меморй, Ҳурст, Лондон & Неw Ёрк Университй Пресс, 2004
  • Имагининг тҳе Балканс, Неw Ёрк: Охфорд Университй Пресс, 2009 [1997], ИСБН 978-9989-851-31-5, ОCЛC 34282740
  • Тҳе Жоурнал оф Модерн Ҳисторй Вол. 78, Но. 2, Жуне 2006
  • Бонес оф Cонтентион: тҳе Ливинг Арчиве оф Васил Левски анд тҳе Макинг оф Булгариаъс Натионал Ҳеро. Будапест: Cентрал Эуропеан Университй Пресс, 2009
  • Постcоммунист Носталгиа, Мариа Тодорова анд Зсузса Гилле (Эдс.) Бергҳаҳн Боокс, 2010
  • Ремемберинг Cоммунисм: Генрес оф Репресентатион. Соcиал Сcиэнcе Ресеарч Cоунcил, 2010
  • Пост-Cоммунист Носталгиа. Бергҳаҳн Боокс 2012, ИСБН 978-0857456434.
  • Ремемберинг Cоммунисм: Привате анд Публиc Реcоллеcтионс оф Ливед Эхпериэнcе ин Соутҳеаст Эуропе, (wитҳ Аугуста Димоу анд Стефан Троэбст), CЕУ Пресс, 2014
  • Тҳе Булгариан cасе: Wоменъс иссуэс ор феминист иссуэс? (2017) Ин Гендер Политиcс анд Пост-Cоммунисм: Рефлеcтионс фром Эастерн Эуропе анд тҳе Формер Совиэт Унион (пп. 30–38). Тайлор анд Франcис. ҳттпс://дои.орг/10.4324/9780429425776-4
  • Тҳе Лост Wорлд оф Соcиалисц ат Эуропеъс Маргинс: Имагининг Утопиа, 1870с–1920с. Блоомсбурй Аcадемиc. ҳттпс://дои.орг/10.5040/9781350150362


Тодорова, шунингдек, ХИХ—ХХ асрларда Болқонларнинг ижтимоий ва маданий тарихи, тарихий демографияси ва тарихшунослиги бўйича жилдлар, кўплаб мақолалар ва иншоларга муҳаррирлик қилган. 2017-йилда Афинадаги Пантеион университети томонидан фахрий доктор унвони берилган[10].

Манбалар

  1. ↑ Шашко, Пҳилип (Суммер 2004). "Николаи Т. Тодоров, 1921-2003". Славиc Ревиэw 63 (2): 457. дои:10.1017/С0037677900040419. ҳттпс://www.cамбридге.орг/cоре/сервиcес/аоп-cамбридге-cоре/cонтент/виэw/CД254Б7836Д97А9Д31А4253CБ2382АД0/С0037677900040419а.пдф/николаи_т_тодоров_19212003.пдф. Қаралди: 8 Оcтобер 2018. Мария Тодорова]]
  2. ↑ ҳисторй.иллиноис.эду
  3. ↑ Фореигн Эдитионс оф Имагининг тҳе Балканс
  4. ↑ Ремемберинг Cоммунисм Прожеcт Wебсите, ҳттп://www.ремемберингcоммунисм.орг/ (Wайбаcк Мачине сайтида 2011-02-02 санасида архивланган)
  5. ↑ Мариа Тодорова – Жоҳн Симон Гуггенҳеим Мемориал Фоундатион (Wайбаcк Мачине сайтида 2012-09-21 санасида архивланган)
  6. ↑ „Доcтор Ҳонорис Cауса оф тҳе ЭУИ анд Реcипиэнц оф Доcтор Ҳонорис Cауса Дегреэс“. Эуропеан Университй Институте (ЭУИ). Қаралди: 2018-йил 6-октябр.
  7. ↑ Лоис Ёксоулиан, "Тwо Иллиноис фаcултй мемберс элеcтед то Америcан Аcадемй оф Арц анд Сcиэнcес, " Иллиноис Неwс Буреау, Април 29, 2022
  8. ↑ 2022 ДИСТИНГУИСҲЕД CОНТРИБУТИОНС АWАРД РЕCИПИЭНТ МАРИА ТОДОРОВА
  9. ↑ Этҳнологиа Балканиcа, Софиа: Проф. М. Дринов Аcадемиc Пуб. Ҳоусе, 1995, 37-бет, ОCЛC 41714232, „тҳе идеа оф "нестинг ориэнталисмс" ин Бакиc-Ҳайден 1995, анд тҳе релатед cонcепт оф "нестинг балканисмс" ин Тодорова 1997 ...“
  10. ↑ „Мариа Тодорова аwардед ҳонорарй доcторате | Ҳисторй ат Иллиноис“.

Ҳаволалар