Mark Zuckerberg
Марк Эллиот Цукерберг (ингл. Марк Эллиот Зуcкерберг, туг. 14-май куни 1984-йил, Уайт-Плаинс, Ню-Ёрк) америкалик медиа магнат, Интернет-тадбиркор ва филантроп. Мета (илгари Фаcебоок, Инc.) ва унинг раиси, бош ижрочи директори ва назорат қилувчи аксиядор ҳисоланади. Шунингдек, у Бреактҳроугҳ Старшот қуёш елканли космик кемасини ишлаб чиқиш лойиҳасининг ҳаммуассиси ва унинг директорлар кенгаши аъзоларидан биридир.
| Марк Зуcкерберг | |
|---|---|
|
| |
| Таваллуди |
Марк Эллиот Зуcкерберг 1984-йил 14-май Wҳите Плаинс, Неw Ёрк, А. Қ. Ш. |
| Фуқаролиги |
|
| Таълими |
|
| Фаолият йиллари | 2004-ҳозиргача |
| Турмуш ўртоғи | Приссила Чан |
| Болалари | 2 |
| Ота-онаси |
|
| Веб-сайти | маркзуcкербергоффиcиал.cом |
| Имзоси | |
|
| |
Цукерберг Гарвард университетида таҳсил олди ва у ерда 2004 йил феврал ойида ётоқхонадаги қўшнилари билан Фаcебоок ижтимоий тармоғини ишга туширди. 2012 йил май ойида Цукерберг компанияни назорат пакети билан биржага олиб чиқди. 2007 йилда, 23 ёшида у дунёдаги энг ёш миллиардерга айланди. 2021-йил октабр ойида 122 миллиард АҚШ доллари бойлиги билан дунёдаги энг бой одамлар рўйхатида 5-ўринни эгаллади.[1]
Биографияси
Марк 1984 йил 14 майда Ню-Ёрк шаҳридан бир неча километр шимолийда жойлашган Уайт-Плаинс шаҳрида (Ню-Ёрк штати) туғилган. Отаси тиш шифокори Эдвард Цукерберг. Онаси психиатр Карен Цукерберг. Унинг буюк боболари ва боболари Россия империяси, Германия, Австрия ва Полшадан эди. У оиладаги 4 фарзанднинг иккинчи фарзанди ва ягона ўғли эди; унинг сингиллари Ренди (катта), Донна ва Ариэл.
Дейтераноп сифатида Цукерберг қизил ва яшил рангларни Фаcебоок — нинг асосий ранги бўлган кўкдан анча ёмонроқ ажратиб туради [2]
Мактаб йилларида Марк компютер дастурлаш билан шуғулланган ва "Риск" ўйинининг тармоқ версиясини ишлаб чиққан[3]. Марк Цукерберг олий маълумотни тугатмади: 2002 йилда у Гарвард университетига ўқишга кирди, у ерда 2004 йилгача психология факултетида таҳсил олди. Бунга параллел равишда Марк ИТ курсларида қатнашди. У ўз қизиқиш доирасини "C, C++, Жава, Висуал Басиc, ВБсcрипт, ЖаваСcрипт, ПҲП ва АСП деб кўрсатган. Цукерберг бир неча бор ўзини хакер деб таърифлаган [4]. Коллежда Марк Миcрософт ходимлари томонидан Сйнапсе дастурини ёзгандан сўнг эътиборга олинган, бу эса компютерга ўз эгаси учун мусиқий хитлар кетма-кетлигини мустақил равишда яратишга имкон берган [5].
Крис Хюз ва Дастин Московиц билан биргаликда Фаcебоок ижтимоий тармоғини яратишни бошлади [6]. Унга бразилиялик талаба Эдуардо Саверин молиявий ёрдам кўрсатди. Унинг 2005 йилда Саверинни компанияни бошқаришдан четлаштиришга уринишлари суд муҳокамасига сабаб бўлди.
2009-йил январ ойида Пало Алто шаҳрида Юрий Милнер билан танишади. 2009-йил 26-майда компания ДСТ Фаcебоок’нинг 1,96 фоиз аксияларини 200 миллион долларга сотиб олган шартнома имзоланди.[7]
2010-йилда Тиме журнали Цукербергни йилнинг энг яхши одами деб топди.[8]
2010-йил 8-декабрда Марк Цукерберг ва Уоррен Баффетт ва Билл Гейц миллиардерларни хайрия кампанияси бўлган „совға қасамёди“ га қўшилганини эълон қилди [9]
2016 йилнинг ёзида Рим Папаси Франсиск билан учрашди.[10]
2018-йил апрел ойида АҚШ Конгрессида Cамбридге Аналйтиcа можароси юзасидан гувоҳлик берд.[11]
Ҳаёт
2012 йил 19 майда Марк Зукерберг ўзининг узоқ йиллик дўсти Прискилла Чанга уйланди. Эр-хотин Прискилла тиббиёт фанлари доктори илмий даражасини олиш учун байрам уюштиришди, аммо Пало Алто шаҳридаги ёшлар уйининг ҳовлисида яқин дўстлари ва оила аъзолари пайдо бўлганида, улар тўйга келганликларини эълон қилишди. Эр-хотин вакилининг сўзларига кўра, тўй Фаcебоок ИПО-га тўғри келмади, аксинча Прискилла машғулотининг охирига тўғри келди.[12]
2015 йил 2 декабрда уларнинг қизи Максим Чан (Макс) туғилди.[13]
2017 йил 28 августда қизи номи Августа туғилди.[14]
2023 йил 24 мартда Маркнинг учинчи қизи Аурелия Чан Цукерберг туғилди.[15]
Даромад ва бойлик
Фаcебоок, Инc компаниясининг 24 фоиз улушига эга бўлган Марк Цукерберг тарихдаги энг ёш миллиардерга айланди: 2010 йил март ойида Форбес журнали уни 4 миллиард долларлик бойлиги билан ўз рўйхатидаги энг ёш миллиардерлардан бири деб тан олди. 2010-йил сентабр ойида Форбес томонидан эълон қилинган энг бой америкаликлар рўйхатида Цукерберг 7 миллиард доллар бойлиги билан 29-ўринни эгаллади. Марк Цукербергнинг расмий маоши атиги $1.
2010 — йил бошида унинг бойлиги 6,9 миллиард долларга баҳоланган ва бу йил 245 фоизга ошган-2011-йилда „Форбес“ журнали томонидан чоп этилган АҚШнинг энг бой 400 кишиси рейтингида Цукерберг 17,5 миллиард доллар бойлиги билан 14-ўринни эгаллаган.
2013-йилнинг 10-мартида Цукерберг энг ёш миллиардерларнинг энг яхши 10талигига кирди, Форбес маълумотларига кўра, у рейтингда 2-ўринни эгаллайди, унинг бойлиги 13,3 миллиард долларни ташкил этади. 2013-йил 16-сентабрда Цукерберг 19 миллиард долларлик шахсий бойлиги билан яна рўйхатда 20-ўринни эгаллади, Форбес журнали маълумотларига кўра, у 2011-йилда, 2012-йил май ойида Фаcебоок ИПО-га қадар шу ўринни эгаллаган.
2014-йил октабр ойида Цукерберг Кауаи оролининг Шимолий қирғоғида ер участкаларини сотиб олиш учун 100 миллион доллар сарфлади ва у ерда 280 гектарлик оилавий мулк қуришга қарор қилди. Бироздан кейин у умумий қиймати 30 миллион доллар бўлган ўз мулкига туташ иккита участкани сотиб олди.
2014 йил декабр ойида Форбес Топ-15да 33,6 миллиард АҚШ доллари билан 14-ўринни эгаллади. 2018 йил январ ойида у Форбес рўйхатида 5-ўринни эгаллади ва 70 миллиард долларлик бойлиги билан энг ёш мултимиллиардер бўлди. 2020-йил декабр ойида Форбес маълумотларига кўра, унинг бойлиги 101,7 миллиард АҚШ долларини ташкил этган ҳолда сайёрадаги энг бой одамлар рўйхатида 3-ўринга кўтарилди.
Марк Цукербергнинг бойлиги икки кун ичида (2018-йил 19-20-март) Британиянинг Cамбридге Аналйтиcа таҳлилий компанияси билан боғлиқ жанжал туфайли 8,1 миллиард долларга камайди, деб хабар берди Блоомберг. 2020-йил декабр ойида 104 миллиард долларлик бойлиги билан Блоомберг миллиардерлари рўйхатида 5-ўринни эгаллади.
2010 йилдан Форбес версиясига кўра дунёдаги энг нуфузли одамлар рўйхатига киради. 2018-йилда ушбу рейтингда 13-ўринни эгаллаган бўлса-да, илгари 10-ўринни эгаллаган.
2022-йил 31-январда Марк Цукерберг Силвергате банкига Диэм Гроуп (Диэм) криптографик лойиҳасининг барча активларини сотди.
Блоомберг маълумотларига кўра, 2023-йил май ойида Марк Цукербергнинг бойлиги 89,9 миллиард долларни ташкил этди ва бу йил бошидан бери капитал ўсиши бўйича миллиардерлар орасида етакчи бўлди (44,3 миллиард доллар).
Хайрия
2015 йил декабр ойида Цукерберг деярли барча бойликларини хайрия ишларига бағишлашини эълон қилди. "Биз Фаcебоок акцияларимизнинг 99 фоизини берамиз-ҳозирда бу тахминан 45 миллиард долларни ташкил этади. „бутун ҳаётимиз давомида бу дунёни кейинги авлод учун яхшилаш учун кўплаб бошқаларни қўшиш учун“, деб ёзган миллиардер ўзининг Фаcебоок саҳифасида[20].
2016 йил 21 сентабрда Марк Цукерберг ва унинг рафиқаси Прискилла Чан Чан Зуcкерберг Инитиативе[эн] доирасида янги лойиҳа Чан Зуcкерберг Сcиэнcе ишга туширилганини эълон қилишди. Лойиҳа турли касалликларга қарши курашишга қаратилган бўлиб, унга 10 йил ичида 3 миллиард доллар сарфланади.
Маданиятда
Унинг ижтимоий тармоқ яратиш тарихи Аарон Соркин ссенарийси ва Девид Финчернинг „ижтимоий тармоқ“ (2010) филми асосини ташкил этди. 2009 — йил 20-декабрда у ўзининг энг машҳур фойдаланувчиси-Цукерберг мисолида ижтимоий тармоқларнинг психологик таҳлилини ўз ичига олади. Келажакдаги миллиардер ролини актёр Жесси Эйзенберг ижро этди. Цукерберг кино лойиҳаси билан алоқаси йўқ эди ва интервюда ундан узоқлашди[39].
2011-йил 29-январда Марк Цукерберг „Сатурдай Нигҳт Ливе“ шоусида иштирок этди ва у ерда Жесси Эйзенберг билан биринчи марта учрашди ва филмга турлича баҳо берди.
„Симпсонлар“ анимацион сериясининг 22-мавсумининг иккинчи сериясида Цукерберг ўзини овоз билан намойиш этди[41].
Марк Цукерберг анимацион сериянинг 21-мавсумининг 4-қисмида пайдо бўлди Жанубий Парк.
| Тадбиркор ҳақидаги уşбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. |
| Шахсият ҳақидаги уşбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. |
- ↑ „Форбес миллиардерлар 2020“.
- ↑ „Wҳй Фаcебоок ис блуэ — сих фаcц абоут Марк Зуcкерберг — CНН.cом /// Нима учун Фаcебоок ко'к-Марк Цукерберг ҳақида олтита факт — CНН.cом“. 2023-йил 23-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 15-октябр.
- ↑ „Марк Цукерберг — гений, бросивший учебу“.
- ↑ „Wиред“.
- ↑ „Интересные факты о Цукерберге“. 2018-йил 2-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 27-ноябр.
- ↑ „Ёутубе Видео“.
- ↑ „Юрий Мильнер. Рука Москвы“.
- ↑ „Человеком года по версии Тиме стал Марк Цукерберг“.
- ↑ „Зуcкерберг то донате wеалтҳ /// Цукерберг бойлик эҳсон қилиш“.
- ↑ „Папа римский принял в Ватикане основателя Фаcебоок Марка Цукерберга“.
- ↑ „«Вы следите за нами»: Цукерберг дал показания конгрессу“.
- ↑ „Через день после ИПО, Марк Цукерберг женится на своей давней подруге Присцилле Чан“.[сайт ишламайди]
- ↑ „Глава Фаcебоок Марк Цукерберг сообщил о рождении дочери“.
- ↑ „У Марка Цукерберга родилась вторая дочь по имени Август“. 2017-йил 29-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 15-октябр.
- ↑ „Марк Цукерберг стал отцом в третий раз и назвал дочь в честь ядовитой медузы“. 2017-йил 29-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 15-октябр.