Мармарис (туркча: Мармарис) — Туркиядаги порт шаҳри ва курортидир. Худди шу номдаги туманнинг маъмурий маркази. Туркиянинг жануби-ғарбида Эгей денгизи соҳилида, Муғла вилоятида жойлашган. Энг яқин аэропорт — Даламан, Мармарисдан 95 км узоқликда жойлашган. 2014-йилги сайёҳлик мавсумида шаҳар бутун дунёдан 2 миллионга яқин сайёҳни қабул қилди[1].

Мармарис

Мармарис
шаҳар
Мамлакат Туркия
{{{минтақа_тури}}} Мармарис
Ҳукумат
 • Мер Меҳмет Октай
Майдон 8,781 км2 (3,390 кв ми)
Расмий тил(лар)и турк тили
Аҳолиси
ил — 95 851[ киши (2 020-йил)
Мармарис
Форт Мармарис — музей-қал’а
Мармарис кўчаси

География

Мармарис кўрфаз қирғоғи бўйлаб чўзилган, ҳар томондан тоғлар билан ўралган. Кўрфазга кириш оролни ҳимоя қилади, шунинг учун бўронлар ва кучли тўлқинлар ҳеч қачон қирғоққа етиб бормайди[1]. Юнонистоннинг Родос оролига мунтазам ферибот қатнови мавжуд. Шаҳарда бир қанча туманлар бор — Сителер, Армуталон, Меркез. Меркез — шаҳарнинг марказида жойлашган ҳудуд. Армуталон (туркча: армут „нок“) — шаҳар чеккасида жойлашган. Ичмелер — кичик шаҳарча, Мармариснинг бир тумани, 15 дақиқалик йўлда жойлашган.

Мармарис Туркиянинг жануби-ғарбий қисмида, Эгей денгизининг Ўрта ер денгизига қуйилишида жойлашган[2].

Тарих

Шаҳар ташкил этилганининг аниқ санаси номаълум, милоддан аввалги ХИ асрда шаҳар Фисcос номи билан танилган ва Кариа бир қисми эди. Милоддан аввалги Х асрда қўшни Родос таъсирига тушиб қолди, у ҳам Фискос яқинидаги Амос шаҳрига асос солган. Милоддан аввалги ВИ асрдан бошлаб Форс ҳукмронлиги остида бўлди. Милоддан аввалги 334 йилда эса Искандар Зулқарнайн келганидан кейин шаҳар Родосга берилди[3].

Милоддан аввалги 164-йилдан шаҳар римликларнинг назорати остида бўлиб, ниҳоят милоддан аввалги И асрда Римга қўшилган. 395-йилдан бери Византия империясининг бир қисми сифатида. ВИИ—ВИИИ асрларда шаҳар араблар томонидан вайрон қилинган[3]. ХИИИ асрнинг охирида эса шаҳар Бейлик Ментеше турклари томонидан босиб олинди. Сўнгра 1391-йилда у Усмонли турклари томонидан босиб олинди ва 1424-йилда у Усмонли империясига қўшилди. 1522-йилда Буюк Султон Сулаймоннинг буйруғига биноан қал’а қурилди ва шаҳар Мармарис деб ўзгартирилди (қадимги юнонча — порлаш). 1957-йилда шаҳар зилзила натижасида вайрон бўлган, шундан сўнг у қайта тикланди[3].

1912-йилда шаҳар ва вилоятда: мусулмонлар — 2128 киши, юнонлар — 720 киши истиқомат қилган.

1980-йилларда шаҳар туризм саноатининг ривожланишига кучли туртки бўлди.

Иқлим

Мармарисдаги иқлим Ўрта ер денгизига хосдир. Январнинг ўртача ҳарорати 7,5 °C атрофида, ёмғирли.

Ёзда ҳарорат +30 °C атрофида ўзгариб туради. Максимал қайд этилган ҳарорат +43,1 °C ни ташкил этади[1].

Транспорт

Шаҳар Даламан аэропортидан 95 километр узоқликда жойлашган[4].

Турғун йўналишли таксилар (долмуши) шаҳар бўйлаб ҳаракатланади, улар устидаги чизиқ ранги билан фарқланади. Туркуаз долмуш шаҳарни айланиб чиқади, апелсин долмуш Ичмелер туманига, кўк ранг эса Армуталан туманига боради.

Шаҳарнинг шимоли-шарқида автовокзал мавжуд бўлиб, ундан Датча, Муғла, Кушадаси, Ойдин, Акяка, Даламан, Далян, Анталия ва бошқа шаҳарларга боришингиз мумкин[4].

Датча, Ичмелер ва Далян шаҳарлари билан сув алоқаси мавжуд[4].

Манбалар