Марракеш музейи (арабча: متحف مراكش‎‎) — Марокашдаги Марракеч шаҳрининг эски марказида жойлашган тарихий сарой ва музей. Ўзининг диққатга сазовор архитектурасидан ташқари, музей, турли хил тарихий санъат обектлари, шунингдек, маҳаллий ҳамда замонавий санъат асарлари каби[1][2] тўпламлари билан машҳур.

Тарихи

Музей Дар Мнебҳи (арабча: دار منبهي‎‎) саройида жойлашган болиб‎, ХХ-аср бошларида Меҳди ал-Мнебҳи[3][4] томонидан қурилган. Ал-Мнебҳи Мнабҳа қабиласидан бўлган ва 1900-йилдан 1908-йилгача Султон Моулай Абд ал-Азиз даврида ҳарбий вазир бўлиб, Султоннинг севимли вазири ўрнини эгаллаган. Ал-Мнебҳанинг Фесдаги Мнебҳа саройи каби бошқа иншоотлари ҳам бўлган. Унинг Марракешдаги саройи кейинчалик, Франсия назоратидаги жанубий Марокконинг автократик ҳукмдори Паша Тами Эл-Глауи оиласи томонидан эгаллаб олинган. Бу вақт ичида ал-Мнебҳи Марокашдан ташқарида эди ва Лондонда элчи бўлиб ишлаган. 1956-йилда Марокаш мустақиллиги тиклангач, сарой давлат мулкига ўтган, 1965-йилда эса қизлар мактабига айлантирилган. Бир мунча вақт қаровсиз қолгандан сўнг, сарой Умар Бенжеллоун фонди томонидан кенг қамровли таъмирланди ва 1997 йилда музейга айлантирилди.

Архитектура

Сарой ХИХ-аср охири ва ХХ-аср бошларида Марокаш архитектураси намунаси бўлиб, ўша даврда бадавлат элита томонидан қурилган кўплаб саройлардан бири эди[3]. Сарой катта марказий ҳовлидан иборат бўлиб, у дастлаб дарахтлар экилган очиқ боғ[3] бўлган, аммо бугунги кунда тўлиқ асфалтланган ва устки қисми том билан қопланган. Ҳовли марказида бир нечта фавворалар жойлашган, уларнинг ён томонида ёпиқ галереялар ва девор фавворалари мавжуд. Улар рангли зеллиге кошинлари ҳамда бўялган ва ўйилган садр ёғочлари билан безатилган. Қолаверса, ҳовлининг ўртасига декоратив геометрик ва араб нақшлари билан безатилган мис парчаларидан иборат улкан қандил ўрнатилган. Турли хоналар ички ҳовлидан ажралиб туради, жумладан, баъзи хоналар ёғоч ва шляпа билан янада ҳашаматли безатилган. Сарой томида мензеҳ (павилон) ли айвонлар бўлиб, у ердан шаҳарни кўриш мумкин бўлган. Бундан ташқари, саройда катта саройларга хос бўлган кўплаб хоналар, масалан, ошхона ва ҳамам (ҳаммом) бўлган, улар бир-биридан ўзига хос гумбазли ва жойлар билан ажралиб турган[3][1][2].

Музей коллексияси

Марракеш музейида қуроллар, гиламлар, кийим-кечаклар, Фез кулолчилик буюмлари, бербер заргарлик буюмлари, каби Марокашнинг турли минтақаларидан анъанавий санъат буюмларининг бой тўплами мавжуд. Музейда замонавий санъат кўргазмалари, шунингдек, ошхона ва ҳаммом мавзусидаги бошқа тадбирлар ўтказилади. Баъзан музей биносида театрлаштирилган томошалар ва консертлар берилади[5][1][6][2][7][8].

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 „Мусéэ де Марракеч | Марракеш, Мороccо Аттраcтионс“ (эн). Лонелй Планет. Қаралди: 2022-йил 25-июл.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 Тҳе Роугҳ Гуиде то Мороccо, 9тҳ, Роугҳ Гуидес, 2010 — 359-бет. ИСБН 9781848369771. 
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 Wилбаух, Қуэнтин. Ла мéдина де Марракеч: Форматион дес эспаcес урбаинс д'уне анcиэнне cапитале ду Мароc. Парис: Л'Ҳарматтан, 2001 — 290–291-бет. ИСБН 2747523888. 
  4. ↑ "Ле қуартиэр ибн Йūсуф". Буллетин ду патримоине де Марракеч эт де са рéгион. Марч 2019. ҳттпс://www.аcадемиа.эду/39197821. 
  5. ↑ Ҳисториқуэ — Эхпоситионс — План ду мусéэ (информатион плақуэ постед неар энтранcе оф тҳе мусеум)
  6. ↑ „Марракеч Мусеум - Опенинг Ҳоурс, Приcе анд Лоcатион ин Марракеч“ (эн). www.интродуcингмарракеч.cом. Қаралди: 2022-йил 25-июл.
  7. ↑ „Гуиде | Марракеч : Ле мусéэ де марракеч“. www.эспаcе-мароc.cом. Қаралди: 2022-йил 25-июл.
  8. ↑ Гуиде ду Роутард: Марракеч – Монтагнес ду Ҳаут Атлас эт Эссаоуира. Ҳачетте Тоурисме, 2020 — 132-бет. ИСБН 9782017868958.