Ziyosfera

Martha M. Place

Мартҳа М. Плаcе (талаффузи: Марта М. Плейс 1849-йил 18-сентабр — 1899-йил 20-март) — электр стулда қатл этилган биринчи аёл. У 1899-йил 20-мартда 49 ёшида ўгай қизи Ида Паcени ўлдиргани учун қатл этилган.

Мартҳа М. Плаcе
Таваллуди 18-сентябр 1849-йил
Неw Жерсей
Вафоти 20-март 1899-йил
Синг-Синг, Неw Ёрк
Фуқаролиги AQSH bayrogʻi АҚСҲ
Касби Жиноятчи

Биографияси

Ню-Жерси штатида туғилган Марта Плейс 23 ёшида чанага урилиб, бошидан жароҳат олади. Унинг акаси синглиси тўлиқ тузалмаганини ва руҳий жиҳатдан беқарор қолганини айтган. У 1893-йилда бева қолган Уилям Плейсга турмушга чиққан. Эрининг олдинги турмушидан Ида исмли қизи бор эди. У Мартага қизини тарбиялашда ёрдам бериш учун уйланган эди. Лекин кейинчалик Марта Идага ҳасад қилгани ҳақида миш-мишлар тарқалади. Уилям хотинини Идани ўлдириш билан таҳдид қилганини ва уни ҳибсга олишларни сўраб, бир неча бор марта полицияга қўнғироқ қилган.

1898-йил 7-феврал куни кечқурун Уилям Плейс Бруклиндаги уйига келиб , болта билан қуролланган Марта томонидан ҳужумга учрайди. Уилям бир амаллаб уйдан чиқиб ёрдам сўраб полиция идорасига югуради. Полициячилар билан уйга етиб келгач, Мартани оғир аҳволда, кийимини бўйнидан ўраб, ўзини осмоқчи бўлган ҳолда топишади. Бу пайтда хонани газ ҳиди қоплаб бормоқда эди, Юқори қаватда улар каравотда ётган 17 ёшли Ида Плейснинг жасадини топадилар. Унинг оғзи қонга ботган, кўзига кислота қуйилган эди. Кейинчалик унинг асфиксиядан вафот этгани исботланган. Марта Плейс касалхонага ётқизилиб ҳибсга олинган[1].

Марта Плейс ўзининг айбсизлигини айтган. Бир газета хабарида судланувчи қуйидагича тасвирланган:

"У анча узун бўйли, ранги оқишроқ, ўткир юзли. Бурни узун ва қиррали, ияги ўткир ва чиқиб турадиган, лаблари ингичка, пешонаси ичига ботиб кетган. Унинг юзида каламушни эслатувчи нарса бор ва унинг ёрқин, ўзгармас кўзлари таассуротни кучайтиради. ”

Марта Плейс Иданинг қотиллигида айбланиб, ўлимга ҳукм қилинди. Унинг эри унга қарши энг асосий гувоҳ эди.

Ҳукмни бажариш учун мас’ул бўлган шахслар ҳеч қачон аёлни бундай тарзда қатл қилмаган эдилар. Шунинг учун улар унинг танасига электродлар улашнинг янги усулини ўйлаб топишди. Миллий полиция газетасига кўра, уни камерага олиб киришаётганда қўлида Инжил бор эди. „Унинг кўзлари юмилган, эгнида жингалак қора кўйлак кийган эди. Унинг оёқларида шиппак бор эди“. Бошнинг тепа қисмидаги сочлар қирқиб ташланган ва у ерда бош электроди бириктирилган. Кўйлагини кесиб тўпиққа яна бир электрод бириктирилган. Унинг танасидан 1760 волтлик заряд ўтди ва „қатл муваффақиятли якунланди“.

Уни қатл қилган инсон Эдвин Девис эди. Гувоҳларнинг сўзларига кўра, Марта бир зумда вафот этган. Ню-Ёрк губернатори Теодор Рузвелтдан уни қатл қилмасликни сўрашган, лекин у бу талабни рад этган. Марта Плейс Шарқий Милстондаги оилавий қабристонга диний маросимларсиз дафн этилган.

Гарчи у электр стулда қатл этилган биринчи аёл бўлса-да, у бундай қатл жазосига ҳукм қилинган биринчи аёл эмас эди: Мария Барбелла ҳам унга ҳукм қилинган, кейинроқ ўз жинояти учун оқланган ва озод қилинган.

Яна шунингдек

  • АҚШда ўлим жазоси
  • Браунригг, Элизабет

Манбалар

  1. ↑ Репорц оф Cасес Бй Неw Ёрк (Стате). Cоурт оф Аппеалс, CА Дист Cоурц оф Аппеал, Неw Ёрк (Стате) НЙ, Ҳарвард Университй в.157 1899

Фойдаланилган адабиётлар

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Martha_M._Place" dan olindi