Мариям Макдала, Жованни Гироламо Саволдо

Марй Магдалене ёки Мариям Макдала, Янги аҳдга кўра Исо билан бирга унинг издошларидан бири сифатида саёҳат қилган, унинг хочга михланиши ва тирилишининг гувоҳи бўлган аёл эди[1]. Маркос ва Юҳанно Инжилларига кўра эса, Исо ўлгач унинг тирилишини кўрган илк киши[1]. 22-июл Христиан динида авлиё Мариям Магдала кунидир.

Марям Макдаланинг иконаси

Магдалалик Марям Галилеядаги Тибер кўли қирғоғидаги „Магдел Нунаия“ шаҳридан бўлган дейилади. Луқо Инжилига кўра Магдалалик Марям Исо билан бирга саёҳат қилган ва унинг хизматини ўз манбаларидан ташқари қўллаб-қувватлашга ёрдам берган аёллардан бири сифатида қайд этилган. Бу унинг бой бўлганини кўрсатади. Худди шу парчада унинг ичидан еттита жин қувиб чиқарилгани айтилади. Бу Марк 16 да ҳам такрорланади, Исо уни ёвуз руҳлардан тозалаган[2].

Луқо Хушхабарига кўра, бир куни Исо фарзийлардан бири Симуннинг уйига кечки овқатга борди. Овқатланиш пайтида шаҳарда гуноҳкор деб танилган бир аёл хонага кириб, Исонинг оёқларини кўз ёшлари билан намлайди ва сочлари билан артади. Кейин уни хушбўй мой билан силайди. Симун: „ Агар бу одам пайғамбар бўлганида, бу аёл ким ва қандай аёл эканлигини, унинг гуноҳкор эканини билар эди“, дейди. Исо Симунга қисқа ҳикоя[3] айтиб беради ва кейин у ҳам уни бошқалардан кўра кўпроқ севишини, чунки у аёлнинг гуноҳларини бошқалардан кўра кўпроқ кечирганини айтади. Кейин у аёлга айтади: „ Гуноҳларингиз кечирилди… Имонингиз сизни қутқарди“. Луқо Хушхабарида тилга олинган бу гуноҳкор аёл Магдалалик Марям ҳисобланади.

Мария Магдала ёки Магдалалик Марям ҳақидаги бошқа бир манбаларга кўра, Исо Исроилда фоҳишалик учун тошбўрон қилинган Марямга ёрдам беради. Исо аёлни тошбўрон қилиш учун йиғилган оломонга: „Менинг гуноҳим йўқ, деганлар давом эцин“, дейди ва ғазабланган оломон тарқаб кетади. Кейинчалик Марям тавба қилиб, насронийликни қабул қилди ва авлиё бўлди.

Ҳаёти

1900-йилларда Магдала

Афсонага кўра, Марям Магдала Исонинг шогирдларидан бири Максиминус билан денгиз орқали Эфес орқали Франсиянинг Марсел шаҳрига боради. У Франсияга борганидан сўнг, черков маросимларида тарқатилган муқаддас нон ва лимон дарахтларининг ҳиди билан тўйинган ҳолда яшаган. Дунёвий тарихчилар орасида Исо сингари Марям Магдала ҳам ҳақиқий тарихий шахс бўлганлиги кенг тарқалган. Шунга қарамай, унинг ҳаёти ҳақида жуда кам нарса маълум.

Мадлен булочкалари

Афсоналарга кўра, франсузларнинг тухум, сариёғ, ун ва шакардан тайёрланган машҳур Мадлен булочкаси Магдалалик Мери билан боғлиқ монастирдан келиб чиққан. Айтишларича, франсуз инқилобидан кейин монастир тарқатиб юборилганда, роҳибалар рецептни қандолатчилар уюшмасига сотишган. Кейинчалик Маделеине булочкалари бутун Франсия бўйлаб тарқалди.

Манбалар