Maydon masjidi
Майдон масжиди (форсча: میدان مسجد; арабча: مسجد ميدان)[а] – Эроннинг Исфаҳон устони Кошон шаҳрида жойлашган масжид. Санги Ғадимий майдонининг жанубий томонида ва Кошон бозори ёнида жойлашган.
| Масжид | |
 | |
| Олд кўриниши, 2017-йил | |
| Мамлакат |  Эрон
|
| Ҳудуд | Исфаҳон устони |
| Жойлашуви | Кошон |
| Меъморий услуб | Ислом меъморчилиги: Салжуқийлар Хоразмийлар Темурийлар (қайта қуриш) Сафавийлар (тиклаш) |
| Бинокорлик санаси | милодий 1218 1226 (меҳроб) 1463 (қайта қуриш) 1624 (тиклаш) 1711 (тош сув ҳавзаси ва эшик) 1828 (кириш қисми) |
| Гумбазлар сони | 1 |
| Гумбазлар сони | 1 |
| Миноралар сони | 1 (1778-йилги зилзилада вайрон бўлган) |
| Миноралар сони | 1 (1778-йилги зилзилада вайрон бўлган) |
| Қурилиш материали | тош, ғишт, гипс, кафел |
Кошондаги энг қадимий иншоотлардан бири бўлган масжид 1932-йил 6-январда Эрон Миллий мерос рўйхатига киритилган. Эроннинг Маданий мерос, ҳунармандчилик ва туризм ташкилоти томонидан бошқарилади.
Меъморчилиги
Асосий иншоот, эҳтимол, Салжуқийлар даврида қурилган. Бироқ Мўғуллар истилоси пайтида мўғуллар томонидан вайрон қилинган.
Кейинчалик масжид Хо'жа Эмодиддин томонидан қайта қурилиб таъмирланган. Бунга эски меҳробдаги битик далил бўлиб, унда Кошонда Ҳасан эбн-э Арабшоҳ томонидан ҳижрий 623-йил (милодий 1225/1227-йил)да қурилгани қайд этилган. Меҳроб ўтган асргача ўзининг асл ўрнида бўлган, ҳозирда Берлин шаҳридаги Ислом санъати музейида сақланади[1].
Жане Диэулафой меҳробни қуйидагича таърифлаган[1]:
„Майдон масжиди кенг иншоот бўлиб, мос меъморий услубда қурилган, аммо ўхшаш иншоотлар билан қиёслаганда унинг ажралиб турадиган жиҳати унинг нафис меҳробидир, у металл жило берувчи, муҳташам кошинлар билан қопланган. Сифати жиҳатидан бу кошинлар Варамин шаҳридаги Имомзода Яҳё мажмуасининг машҳур кошинларига ўхшайди“.
Масжид ўзининг шонли даврида баланд айвонларга, муҳташам ички гумбазли маконга, катта ҳовлига, шабистон ҳамда ҳовуз жойлашган залга эга бўлган, бироқ кўп бор таъмирланганига қарамай, масжиднинг кўп қисмлари вайрон бўлиб кетган. Масжид алоҳида ижтимоий ва сиёсий аҳамиятга ҳам эга бўлганини унинг портали тепасига ёзилган кўплаб фармонлардан билиш мумкин. Бу фармонлар ХВ асрда Қора қўюнлилар давридан бошлаб ХИХ асрдаги Қожарлар давригача тааллуқлидир. Улар ўша даврда тасдиқланган нархлар бўйича товар ва озиқ-овқат маҳсулотларини сотиб олиш-сотиш, шунингдек, қимор ва шариатга зид ишларни тақиқлаш ҳақидаги йўриқнома, қоидалар ва буйруқларни ўз ичига олади[1].
Масжид портали Эрон меъморчилигининг соф услублари билан ажралиб туради[1].
Олдинги тош минора 1778-йилда кейинги Сафавийлар даврида зилзила оқибатида вайрон бўлган[1].
Яна қаранг
Изоҳлар
- ↑ Шунингдек, Майдан масжиди, Маидон масжиди, Мир Эмод масжиди, Мир Имод масжиди, Майдон масжиди (Кошон), Эмодий масжиди ва Имодий масжиди номлари билан ҳам танилган.
Манбалар
Ҳаволалар
Викиомборда „Майдон масжиди“ мавзуси бўйича медиафайллар бор.