Mediana

Медиана (лотинча: медиāна – ўрта) – Г учбурчак медианаси – учбурчакнинг бир учи билан шу учи қаршисидаги томони ўртасини туташтирувчи кесма. Учбурчакнинг учала медианалари бир нуқтада кесишади ва кесишиш нуқтасида учбурчак учидан ҳисоблаганда 2 : 1 нисбатда бўлинади. Учбурчак медианаларининг кесишиш нуқтаси, унинг оғирлик маркази билан устма-уст тушади. 2° тетраэдр (учбурчакли пирамида) медианаси – тетраэдр бир учи билан шу учи қаршисидаги ёқ оғирлик марказини туташтирувчи кесма. Тетраэдрнинг тўрттала медианаси бир нуқтада кесишади; [1]
Асосий нисбатлар
Медиананинг узунлигини ҳисоблаш учун учбурчак томонларининг узунликлари маълум бўлганда, Аполлоний теоремаси қўлланади (Стюарт теоремаси орқали ёки параллелограммага чўзилган ва квадратлар йиғиндисининг параллелограммасидаги тенгликдан фойдаланиб олинган). ён томонлари ва диагоналлар квадратлари йиғиндиси:
- бу ерда мос равишда учбурчак томонлари медианаларидир.
Хусусан, ихтиёрий учбурчакнинг медианалари квадратлари йиғиндиси унинг томонлари квадратлари йиғиндисининг 3/4 қисмини ташкил қилади:
- .
Аксинча, учбурчакнинг ихтиёрий томонининг узунлигини медианаларда ифодалаш мумкин:
- бу ерда учбурчакнинг мос томонларига медианалар, учбурчакнинг томонлари.
Ҳар қандай учбурчакнинг майдони , унинг медианалари узунлиги билан ифодаланган:
- бу ерда медиана узунликлари йиғиндисининг ярми.
Яна қаранг
Манбалар
| Ушбу мақолада Ўзбекистон миллий энсиклопедияси (2000-2005) маълумотларидан фойдаланилган. |
| Ушбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. Бу андозани аниқроғига алмаштириш керак. |
Бу мақола бирорта туркумга қўшилмаган. Илтимос, мақолага алоқадор туркумлар қўшиб ёрдам қилинг. (август 2024) |