Mehrangiz Manuchehrian
Mehrangiz Manuchehrian (forscha: مهرانگیز منوچهریان; 1906 — 5-iyul 2000) eronlik yurist, musiqachi, feminist va senator edi[1]. U Eron Ayollar Tashkilotida faoliyat yuritgan. Mehrangiz Manuchehrian turmush qurgan ayollar huquqlarini kengaytirgan qonunlar majmuasi boʻlgan Oila himoyasi to‘g‘risidagi qonunni tayyorlashda ishtirok etgan[2].
| Mehrangiz Manuchehrian | |
|---|---|
| مهرانگیز منوچهریان | |
 Mehrangiz Manuchehrian 1978-yilda | |
| Tavalludi |
1906 |
| Vafoti |
5-iyul 2000-yil (94 yoshda) Tehron, Eron |
| Dafn etilgan joyi | Behesht-e Zahra |
| Taʼlimi | Tehron universiteti |
| Kasbi | yurist, musiqachi, feminist, senator |
| Partiyasi | Mustaqil siyosatchilar |
Merosi
Mehrangiz Manuchehrianning Eron ayollarining huquqlarini yaxshilashga qoʻshgan hissasi eʼtirof etilgan. Uning hayoti haqida yozilgan „Senator: the Work of Senator Mehrangiz Manouchehrian in the Struggle for Legal Rights for Women“ („Senator: senator Mehrangiz Manuchehrianning ayollar uchun huquqlar yoʻlida kurashdagi faoliyati“) kitobi 2004-yilda Latifa Yarshater kitob mukofotini qoʻlga kiritgan[3].
Faoliyati
Mehrangiz Manuchehrian Eronning birinchi ayol yuristi hamda birinchi ayol senatori edi. U senator boʻlgan davrida ayollar huquqlarini kengaytirishda muhim rol oʻynagan. Yurist sifatidagi tajribasidan foydalangan holda Mehrangiz Manuchehrian ayollarga oilaviy huquqlarni bergan Oila himoyasi to‘g‘risidagi qonunni ishlab chiqqan. Taklif etilgan qonunning ayrim bandlari tanqidchilar tomonidan ajratib olinib, haddan tashqari boʻrttirib koʻrsatildi. Bu esa qonunning ommaviy muhokama qilinishiga va ommaviy axborot vositalarida katta bahs-munozaralarga sabab boʻldi. Mamlakat ruhoniylarining ayrim aʼzolari qonun Islomga mos emasligini, axloqsizlikni targʻib qilishini daʼvo qilib, hatto Mehrangiz Manuchehrianni kofir deb oshkora qoralashni ham oʻylab koʻrishdi. Oʻz xavfsizligidan qoʻrqib, Mehrangiz Manuchehrian bir muddat Tehrondan qochib ketdi[4]. Ushbu qonun keyinchalik 1979-yilgi Islom inqilobidan soʻng bekor qilindi.
Mehrangiz Manuchehrian keyinchalik Bosh vazir Jafar Sharif-Emomiy bilan kelishmovchilikdan soʻng Senatdagi oʻrnidan isteʼfo berdi. Sharif-Emomiy parlament munozarasi chogʻida unga qoʻpol tarzda murojaat qilganidan keyin, uning uyiga borib, uzr soʻradi[5]. Biroq Mehrangiz Manuchehrian undan ommaviy ravishda uzr soʻrashni talab qildi, u esa bunga rozi boʻlmadi. Natijada Mehrangiz Manuchehrian isteʼfo berdi[6].
Ayollar huquqlarini targʻib etish yoʻlidagi ishlari uchun u 1968-yilda Inson huquqlari sohasida Birlashgan Millatlar Tashkiloti mukofoti bilan taqdirlangan.
Mehrangiz Manuchehrian, shuningdek, Eron Ayollar Tashkiloti markaziy kengashi aʼzosi etib tayinlangan.
Manbalar
- ↑ Firoozeh Kashani-Sabet. Conceiving Citizens: Women and the Politics of Motherhood in Iran. Oxford University Press, 2011 — 180-bet. ISBN 978-0-19-530886-0.
- ↑ „„Womenʼs Rights in Iran“ a thesis by A DE LA CAMARA of the University of Central Florida, Orlando“. 2021-yil 5-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2026-yil 22-may.
- ↑ Book award goes to „Senator: the Work of Senator Mehrangiz Manouchehrian in the Struggle for Legal Rights for Women“ and „Reading Lolita in Tehran“ (Wayback Machine saytida 2021-09-21 sanasida arxivlangan), Payvand.com, Retrieved 10 August 2016
- ↑ „The Women's Organization of Iran: Evolutionary Politics and Revolutionary Change | Mahnaz Afkhami“. www.mahnazafkhami.net. 2017-yil 8-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 7-mart.
- ↑ „Reform and Regression: The Fate of the Family Protection Law | Foundation for Iranian Studies“ (en). fis-iran.org. Qaraldi: 2017-yil 7-mart.
- ↑ „The Feminist School“ (en). feministschool.com. 2016-yil 7-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 7-mart.