Meijer de Haan

	Меижер де Ҳаан
Ҳақиқий исми	Меер де Ҳаан
Таваллуди	14-апрел 1852-йил;
Вафоти	24-октябр 1895-йил; (43 ёшда);

Меижер Исааc де Ҳаан (Франсузча: Меер де Ҳаан, 1852- йил 14- апрелда таваллуд топган)- голландялик рассоми.

Автопортрет, 1889-1891. 2012-йил 16 октябрда Роттердамдаги Кунстҳалдан ўғирланган ва эҳтимол вайрон қилинган.

Биография

Меер де Ҳаан дин, мусиқа ва санъатга нисбатан консерватив қарашларга эга бўлган муваффақиятли яҳудий нон ва нонвойлар оиласида таваллуд топган. Меер де Ҳааннинг она томондан бобоси бир нечта турар-жой биноларига эга бўлган бой мато савдоси бўлган.

Тасвирий санъатга бўлган қизиқиш Меер де Ҳаанни рассом Петрус Франсиск Грейв билан шогирдликка олиб келади. 1874- йилда Меер де Ҳаан Амстердамдаги Рижксаcадемиэ ван беэлденде кунстенга қабул қилинди, аммо ёмон ўйнади. 1880 -йилда унинг асарларидан бири ўша йили Париж салонида намойиш этилади. Ўша йили Эиген Ҳаард газетасида де Ҳааннинг де Талмоэддаги Ээн моэилижке плаац расмининг иллюстрацияси пайдо бўлади, бу кўплаб нашр этилган мунозараларни келтириб чиқаради (теологик эмас, балки эстетик). Меер де Ҳаан Голландияда яҳудий жанридаги асарларнинг рассоми сифатида баъзи муваффақиятларга эришади. Амстердамда де Хаан портретлар чизади ва бир нечта шогирдларни олади, жумладан Жозеф Жейкоб Исааксон, Луи Харц, Баруч Лопес Леãо де Лагуна .

Меер де Ҳаан 1888- йилгача Амстердамда қолади ва у ерда асосан яҳудийларнинг портретлари тасвирларини яратди. Меер де Ҳааннинг дастлабки ижоди, авваламбор, Давид Тениэрс ва Рембрандт каби Голландия мактабининг усталаридан илҳомланган. 17-аср расмининг намунаси Меер де Ҳааннинг 1877-1888- йиллардаги Уриэл Акоста тарихий расмида акс эттирилган. Танқидчи ИН Стемминг (Мауриц ван дер Валк расмининг номи) рассомни „Рембрандт ва Мункачининг қуриб қолган хотирасидан бошқа нарса эмас“ деб қоралади. Меер де Ҳаан 17-аср яҳудий файласуфи Уриэл Акостанинг руҳнинг ўлмаслиги ҳақидаги фикрига қарши раввинларнинг ҳукмини кўрсатадиган ушбу ажойиб асар устида ўн йил давомида меҳнат қилади. Расмнинг православ яҳудий доираларида пайдо бўлган норозилиги Меер де Ҳааннинг 1888- йил октябр ойида оиласидан ойлик нафақа олиб, шогирди Исааксон ҳамроҳлигида Парижга жўнаб кетди. У ерда Меер де Ҳаан санъат сотувчиси Тео ван Гог билан бир неча ой қолади ва Камил Писсарро билан учрашади. Тео Де Ханни акаси Винсент ван Гог билан таништиради, у билан де Хон бир нечта хат алмашади.

1889- йил май ойида у Бриттанига саёҳат қилади ва у ерда Понт-Авенда Пол Гоген билан дўстона муносабатда бўлади. Иккаласи 1889-1890- йиллар қиши учун провинсия соҳилидаги Ле Поулдуга саёҳат қилишди. У ерда Де Хон 1890-1891-йилларда Меер де Ҳаан ва Гогин яшаган денгиз бўйидаги Буветте де ла плаге меҳмонхонаси эгаси Мари Анри билан алоқа ўрнатади.Меер де Ҳаан ва Гогин овқатланиш жойининг деворларини импрессионистик деворий суратлар билан қоплаган, масалан, Бретон аёллари чўзилган каноп (1889). 1920- йилларда қоғозга туширилган асар кейинчалик топилиб, қайта тикланади ва сотилади.

Мари Генри 1891- йилнинг ёзида қизи Идани туғди, аммо Меер де Ҳаан Ле Поулдуни тарк этиб, Амстердамга қайтиб келади. Гарчи Меер де Ҳаан Мари Генрини бошқа кўрмаган бўлса ҳам, кейинчалик у барча франсуз рассомларини Мари ва унинг икки қизига қолдиради. Унинг оилавий нафақасини олиб қўйиш ва тўсатдан касаллик Меер де Ҳаанга 1891- йил бошида Гогинни Таитига кузатиб боришига тўсқинлик қилган кўринади. Меер де Ҳаан эҳтимол, 1891- йилда Голландияга қайтиб келади, у ерда Меер де Ҳаан эрта ўлимига сабаб бўлган касалликдан азоб чекишни давом эттиради^[1].

Бугунги кунда Буветте де ла плаге бари аввалги кўринишига тикланди, асл девор расмлари ўрнига замонавий репродуксиялар ўрнатилди.

2010- йилда Мусéэ д'Орсай Де Хааннинг " Уста ошкор қилинган: Меижер де Хаан " деб номланган кўргазмасини ташкил қилди.

Рассом асарлари

Оналик: Мери Генри эмизиш, ўзининг пост-импрессионистик услубида, 1890- йил.
Жанубга сафари олдидан: Қийин савол, 1880- йил
Ёш яҳудий аёлнинг портрети, 1886- йил

Маълумотномалар

↑ Жансен, Г. (2003). "Меер де Ҳаан, Жаcоб (Исааc)". Охфорд Арт Онлине. дои:10.1093/гао/9781884446054.артиcле.Т057625.

Библиография

ЖWCА Цюрчер. Мейжер де Хааннинг Уриэл Акоста. Амстердам, 1888^[1].
Фернанд Даучот. „Меер де Хаан эн Бретан.“ Газетте дес беаух-арц [қўшимча. бу хрон. А.] , 40 (1952), бет. 355-358.
Wладислаwа Жаwорска: „Жакоб Меер де Хаан, 1852-1895.“ Недерландс(ч) кунстҳисторисч жаарбоэк, 18 (1967), пп. 197-221.
Владислава Яворска. Пол Гоген ва Понт-Авен л'écоле . Неучâтел: Идес ва Cалендес, 1971.
Б. Wелсч-Овчаров. Винсент ван Гог ва клоизонизмнинг туғилиши . Эхҳ. мушук. Онтарио санъат галереяси, 1981-йил.
Желке Крöгер. Очилган уста: Меижер де Хаан . Эхҳ. мушук. Жоодс Ҳисторисч музейи, 2009-йил.

Манбалар

Уэлс-Овчаров, Богомила: Винсент ван Гог ва клоизонизмнинг туғилиши (!), Онтарио санъат галереяси, Торонто, 1981-йил 24 январ — 22 март ва Рижксмусеум Винсент ван Гогҳ, Амстердам, 9 апрел — 14 июн 1989-йилИСБН 0-919876-66-8
Ван Гог музейи айланаётган бретон қизининг асл девор расмларидан бири билан
Амстердам Жоодшисторисчмусеумдаги Меижер де Хаан ҳақидаги мақола (Голландия).
Мусеэ д’Орсай кўргазмаси учун архив саҳифаси^{[сайт ишламайди]}, Париж, 2010-йил.

Ҳаволалар

↑ Зüрчер. „Меижер де Ҳаан'с Уриëл Аcоста“. Гоогле Боокс (1888). Қаралди: 2020-йил 6-апрел.

[1] Жансен, Г. (2003). "Меер де Ҳаан, Жаcоб (Исааc)". Охфорд Арт Онлине. дои:10.1093/гао/9781884446054.артиcле.Т057625.

[2] Зüрчер. „Меижер де Ҳаан'с Уриëл Аcоста“. Гоогле Боокс (1888). Қаралди: 2020-йил 6-апрел.

[1]

[1]

Меижер де Ҳаан

Ҳақиқий исми	Меер де Ҳаан
Таваллуди	14-апрел 1852-йил
Вафоти	24-октябр 1895-йил(1895-10-24) (43 ёшда)