Ziyosfera

Mejitova Jevariye

ЖЖеварие Межитова (қрим-татар. Cеварие Меcитова, Джеварие Меджитова; 1913-йил 7-октабр, Чалтемир, Таврида вилояти – 1992-йил 4-сентябр, Тошкент) – қрим-татар шоираси ва ўқитувчиси.

Жеварие Межитова
Таваллуди 7-октябр 1913-йил
Чалтемир, Петровский ўлкаси, Феодосия округи, Таврида вилояти, Россия империяси
Вафоти 4-сентябр 1992-йил (78 ёш)
Фуқаролиги  СССР
Касби шоира, ўқитувчи

Биография

Жеварие Межитова 1913-йил 7-октабрда Чалтемир қишлоғида туғилган. Отаси – Абдулмежит қассоб бўлган. Онаси Расимхон уй хўжалигини бошқарган. Жевариелар оилада беш нафар фарзанд бўлишган .

Межитова ўзи туғилган қишлоқдаги мактабни тугатгач, Ялта педагогика коллежига ўқишга қабул қилинган. Шоира Керч металлургия заводида бошланғич синф ўқитувчиси бўлиб ишлаган. Ўқитувчилик амалиёти давомида Жеварие шеърлар ёзган, унинг шеърлари ,,Ёш куч” газетасида чоп этилган[1] .

Межитова 1935-йилда  М.В.Фрунзе номидаги Қрим давлат педагогика институтининг Қрим-татар тили ва адабиёти факултетига ўқишга кирган. Шоира кейинчалик у ерда ёзувчи Амет Мефаев, Юнус Темиркай, Ризо Ҳолид билан бирга таҳсил олган. Меджитова ўқиш даврида фолклор йўналишига қизиққан [1] . 1938-йилда шоира ,,Кизил Кирим” газетасида нашр қилинган сўнгра рус тилига таржима қилиниб, ,,Қирим ҳақиқати” газетасида босилган ,,Москва-Узоқ Шарқ тўхтовсиз парвоз” деб номланган шеърини ёзган. Меджитова 1939-йилда Қозон давлат педагогика институтини тугатгач, аспирантурага ўқишга кирган. Шундан сўнг А.С.Пушкин номиаги Тил ва адабиёт илмий тадқиқот институтида иш бошлаган[2]. Кичик илмий ходим сифатида ,,Қрим-татар халқи фолклорида аёл образи” мавзусидаги номзодлик диссертацияси устида иш олиб бориб, фолклор экспедицияларида фаол иштирок этган [1] .

Межитова шунингдек, Улуғ Ватан уруши йилларида Такил қишлоғида яшаб, ўқитувчи бўлиб ишлаган. 1944-йилга келиб эса уни Тошкентга сургун қилишган. Олий ма‘лумоти туфайли Жеварие ,,Продмаш” заводида иқтисодчи лавозимини эгаллаган [2]. Ўқитувчилар етишмаслиги сабабли у қишлоқ мактабида рус тилидан дарс бера бошлайди. Ўқитувчилар етишмаслиги сабабли шоира қишлоқ мактабида ҳам рус тилидан дарс бера бошлаган. Кейинчалик Оржоникидзевский туманида методист бўлган аммо у ерда уни ишдан бўшатишган. Шундан сўнг шоира беш йил давомида кутубхоначи бўлиб ишлаган.

Махсус турар-жойлар режими олиб ташланганидан кейин Меджитова ўзбек ва қозоқ мактабларида бош ўқитувчи, директор бўлган. 1965-йилда Чирчиқ шаҳрига кўчиб ўтган. Ёзувчи ,,Йилдиз” журналида чоп этилган ,,Ленин байроғи” газетасининг доимий муаллифи ҳисобланган[1]. Унинг тўртта шеърий тўпламлари "Унутилмас саҳифалар" (1970), "Яшил барглар орасида" (1972), "Яшил барглар орасида" (1974), "Менинг ҳаётим гуллари" (1987) ва 1980-йилда "Китоб" нашр этилган. Менинг ҳаётим боғи" [2] .

1992-йил 4-сентябрда Тошкент шаҳрида вафот этди.

Хотира

2013-йил 4-октабрда Симферополда Жеварие Меджитова таваллудининг 100 йиллиги муносабати билан унинг хотира кечаси бўлиб ўтди [3] .

Оиласи

Ўзбекистонда турмушга чиқдим. Қизи Сеияре Меджитова (1950-йилда туғилган) - журналист ва публицист [4] .

Адабиёт

  • Кокиэва А. Кусмедим, акикат, йирладим каноп (Руҳини йўқотмади, рост гапирди) // Йилдиз (Зирка). 1998-йил. № 4;
  • Усеинова Г. Дзҳеваире - замонавий Қрим-татар маданиятининг марваридлари // Қрим овози. 2003-йил, 17 октябр;
  • Қрим-татар маданияти арбоблари; Куртнезир.

Эслатмалар

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 „Джеваире Меджитова“. 2020-йил 7-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 7-апрел.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 Манба хатоси: Инвалид <реф> таг; но техт wас провидед фор рефс намед ас2
  3. ↑ В Симферополе отметили 100 лет со дня рождения Джеваире[сайт ишламайди]
  4. ↑ „Библиогостиная «Мусафирнен таныш олунъыз»“. 2020-йил 20-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 7-апрел.

Ҳаволалар

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Mejitova_Jevariye" dan olindi