Мексикадаги украинлар (украинча: Українці в Мексиці) ― этник жамоалардан бири[1], аҳолини рўйхатга олиш маълумотларига кўра сони 1005 нафар[2], аммо бу рақам расмий маълумотлардан сезиларли даражада ошиши мумкин. Уларнинг аксарияти Австрия-Венгрия[3] дан келган ва шартнома асосида шу мамлакатда қолаётган украиналик сиёсий муҳожирларнинг авлодларидир.

Энг йирик жамоат ташкилоти Мексика украинлари ассоциацияси „Славутич“ бўлиб, уни Хотяинцева Наталя Василевна бошқаради, Мехико ва Монтерей миллий университетларида украин тили бўлимлари ишлаб турибди, украин рақс ансамбли ва битта газета мавжуд[4].

Диаспоранинг тарихи ва бугунги куни

Мексикадаги биринчи украиналиклар Австрия-Венгрия империясидан келган муҳожирлар бўлиб, улар Кампече шаҳрига жойлашдилар. Қишлоқда яшовчи муҳожирларининг аксарияти Марказий ва Шимолий Мексикада ҳамда Юкатан ярим оролида қишлоқ хўжалигида банд. Украиналиклар Мехико, Пуэбла, Куэрнавака, Толука, Монтеррей, Кампече, Веракрус ва Акапулко[4] шаҳарларида ҳам яшайдилар.

Муҳожирларнинг эски тўлқинида келган украиналикларнинг катта қисми олимлар, ўқитувчилар, мусиқачилар, сирк ижрочилари ва рассомлардир. Улар, асосан, Мексикада шартнома асосида ишлайди[4].

Замонавий даврда ўзгарувчан эмиграция тенденсиялари туфайли, янги келган украиналикларнинг аксарияти ИТ технологиялари бўйича мутахассислардир. Шунингдек, бошқа мамлакатлардан украиналиклар — йирик халқаро компанияларнинг ходимлари Мексикага кўчирилади. Оила аъзоларидан бири мексикалик бўлган кўплаб аралаш оилалар мавжуд. ИТ ва муҳандисликдан ташқари, кўплаб украиналиклар туризм ва ресторан бизнесида ишлайди[4].

Украина ташкилотлари

Мексикадаги украиналикларнинг ижтимоий ҳаёти диаспоранинг нисбатан кичиклиги туфайли унчалик фаол эмас.

Энг йирик жамоат ташкилоти Мексика украинларининг "Славутич" уюшмаси бўлиб, уни Хотяинцева Наталя Василевна бошқаради. Мехико ва Монтерей Миллий университетида украин тили кафедралари[5], украин рақс ансамбли, украин тилидаги газета ва Мехико шаҳрида украин ресторани мавжуд. 2014-йилда, Қрим инқирози пайтида Мексика томонларни мулоқотга ва тинч йўл билан ҳал қилишга чақирди. Мексика ҳукумати БМТ ва халқаро ҳамжамиятнинг „Украинанинг бирлиги ва ҳудудий яхлитлигини ҳурмат қилиш“ талабларини қўллаб-қувватлайди[6].

Адабиётлар

  • Роман Кухаренко.. „Українці в Мексиці - Глобал аналітик“ (ру). Глобал аналітик (2017-йил 8-феврал).
  • Українска мова в Латинскій Америці. // Українска мова: Енсиклопедія/ Редкол.: Русанівский В. М., Тараненко О. О. (співголова), М. П. Зяблкж та ін. — 2-ге вид., випр. і доп. — К.: Вид-во „Укр. энсикл.“ ім. М. П. Бажана, 2004. — 824 с: іл. І8ВН 966-7492-19-2 ст. 728—729
  • Кабузан В. М. Украинси в мире: динамика численности и расселения. 20-э годи ХВИИИ века — 1989-год: формированиэ этнических и политических границ украинского этноса. Институт российской истории РАН. — Москва: Наука, 2006. — 658 с. ИСБН 5-02-033991-1
  • Українсі у світі: довідник / авт.-упоряд. В. М. Воронін, С. А. Дроздовска. — К. : Українский Центр духовної култури, 2005. — 143 с. — ИСБН 966-8039-52-7

Манбалар

  1. ↑ Кабузан В. М. Украинси в мире: динамика численности и расселения. 20-э годи ХВИИИ века — 1989 год: формированиэ этнических и политических границ украинского этноса. Институт российской истории РАН. — Москва: Наука, 2006. — 658 с. ИСБН 5-02-033991-1
  2. ↑ „Эстадíстиcас ҳистóриcас де Мéхиcо 2009“. 2022-йил 8-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 25-май.
  3. ↑ Українсі у світі : довідник / авт.-упоряд. В. М. Воронін, С. А. Дроздовска. — К. : Українский Центр духовної култури, 2005. — 143 с. — ИСБН 966-8039-52-7
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 Роман Кухаренко.. „Українці в Мексиці - Глобал аналітик“ (ру). Глобал аналітик (2017-йил 8-феврал). Қаралди: 2017-йил 15-март.
  5. ↑ Українска мова в Латинскій Америці. // Українска мова: Енсиклопедія/ Редкол.: Русанівский В. М., Тараненко О. О. (співголова), М. П. Зяблкж та ін. — 2-ге вид., випр. і доп. — К.: Вид-во „Укр. энсикл.“ ім. М. П. Бажана, 2004. — 824 с: іл. І8ВН 966-7492-19-2 ст. 728—729
  6. ↑ „Мéхиcо манифиэста су профунда преоcупаcиóн пор эл детериоро де ла ситуаcиóн эн Уcраниа“ (2015-йил 9-июл). 2015-йил 9-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 15-декабр.