Мелинда Френч Гатес (туғилган пайтида: Мелинда Энн Френч; талаффузи: Мелинда Френч Гейц; 1964-йил 15-август) – америкалик хайриячи, собиқ компютер олими ва Миcрософт компаниясининг бош менежери. Френч Гатес доимий равишда Форбес талқини бўйича дунёдаги энг кучли аёллардан бири сифатида қайд этилган[1].

Мелинда Френч Гатес (Мелинда Энн Френч)

Мелинда Гатес (2011-йил)
Таваллуди 1964-йил 15-август (1964-08-15) (62 ёш)
Даллас, Техас, Америка Қўшма Штатлари
Фуқаролиги Америка Қўшма Штатлари
Миллати америкалик
Соҳаси менежмент
Иш жойлари Миcрософт, Эхпедиа, Дуке университети, Граҳам Ҳолдингс, Другсторе.cом
Институтлар Дуке университети
Машҳур ишлари Билл ва Мелинда Гатес фонди асосчиси, Пивотал Вентурес ҳамраиси ва асосчиси
Мукофотлари Президентнинг Озодлик медали (2016)
Франсия фахрий легиони ордени
Азтек бургути ордени
Астурия шаҳзодаси мукофоти
Британия империяси ордени
Падма Бҳушан мукофоти
Отто Ҳаҳн тинчлик медали
УCСФ медали
Турмуш ўртоғи Билл Гатес (1994–2021)
Дини католик
Веб-сайт Профил

2000-йилда у ўша пайтдаги турмуш ўртоғи Билл Гатес билан бирга 2015-йил ҳолатига кўра, дунёдаги энг йирик хусусий хайрия ташкилоти бўлган Билл ва Мелинда Гатес жамғармасига асос солган[2] ва у собиқ эри билан бирга АҚШ Президентининг Озодлик медали ҳамда Франсия фахрий легиони ордени билан тақдирланган. 2021-йил май ойи бошида Билл ва Мелинда Гатес ажрашаётганликларини эълон қилишди, аммо барибир улар жамғарманинг ҳамраислари бўлиб қолишади[3].

Ёшлиги

Мелинда Анн Френч 1964-йил 15-августда Далласда (Техас) туғилган[4]. У аэрокосмик муҳандис Жр. Раймонд Жосепҳ Френч ва уй бекаси Элаине Агнес Амерланднинг тўрт фарзандидан иккинчиси. Мелинданинг опаси ва иккита укаси бор[5]. Католик динида бўлган Френч Ст. Мониcа католик мактабида ўқиб, синфдаги энг яхши ўқувчи бўлган[6]. 14 ёшида отаси томонидан Френчга Аппле ИИ (8 битли уй компютери) таништирилган, шу билан бирга унинг ўқитувчиси Бауэр хоним ўқувчи қизлар мактабида информатика фанидан дарс беришни ёқлаган[7]. Айнан шу тажриба унда компютер ўйинлари ва БАСИC дастурлаш тилига қизиқишни шакллантирди.

Френч 1982-йилда Далласдаги Урсулин академиясини валедиктор сифатида тамомлаган[8]. У 1986-йилда Дуке университетида компютер фанлари ва иқтисод бўйича бакалавр даражасини ҳамда 1987-йилда Дукенинг Фуқуа бизнес мактабида МБА (бизнес бошқаруви магистри) даражасини олган[9]. Дукеда Френч Каппа Алпҳа Тҳета номли аёллар биродарлиги ташкилоти аъзоси бўлган[10].

Фаолияти

Мелинда Френч Гатес 2014-йил

Френч Гатеснинг биринчи иши болаларга математика ва компютер дастурлаш бўйича репетиторлик қилиш бўлган[11]. Ўқишни тамомлагандан сўнг, у Миcрософт компаниясида мултимедиа маҳсулотларини ишлаб чиқиш учун мас’ул бўлган маркетинг менежери бўлиб ишлай бошлаган[12]. Бу маҳсулотлар орасида Cинеманиа, Энcарта, Публишер, Миcрософт Боб, Моней, Wоркс (Маcинтош) ва Wорд бор эди. У саёҳатни брон қилиш учун энг машҳур веб-сайтлардан бирига айланган Эхпедиада ишлаган. 1990-йиллар бошида Френч Гатес Ахборот маҳсулотлари бўйича бош менежер этиб тайинланди, у бу лавозимда 1996-йилгача ишлаган[13]. Ўша йили у оиласига эътибор қаратиш учун Миcрософт компаниясини тарк этган[14]. Френч Гатес 1996-йилдан 2003-йилгача Дуке университетининг Васийлик кенгаши аъзоси бўлиб ишлаган[15]. У Билдерберг гуруҳининг йиллик конференсиясида қатнашади ва 2004-йилдан бери Граҳам Ҳолдингс (собиқ Тҳе Wашингтон Пост компанияси) директорлар кенгаши аъзоси ҳисобланади[16]. У, шунингдек, Другсторе.cом директорлар кенгаши аъзоси ҳам эди, лекин 2006-йилнинг августида хайрия лойиҳаларига эътибор қаратиш учун ташкилотдан кетган[17]. Френч Гатес 2000-йилдан бери жамоатчилик эътиборида бўлиб, у шундай деган: „Мен тарихдаги кучли аёллар ҳақида ўйлар эканман, уларнинг ҳар бири ўз йўлида қандайдир тарзда олдинга қадам ташлаганини англадим“. Унинг Билл ва Мелинда Гатес жамғармасининг мақсадларини шакллантириш ва илгари суриш бўйича ишлари жамоатчилик эътирофига сазовор бўлишига имкон берди. 2014-йилга келиб Билл ва Мелинда ўзларининг шахсий бойликларидан 28 миллиард АҚШ долларини хайрия қилишган[18]. 2015-йилда Френч Гатес АҚШ аёллари ва оилаларига тааллуқли муаммоларга инновацион ечимларни аниқлаш, ишлаб чиқиш ва амалга ошириш учун алоҳида, мустақил ташкилот сифатида Пивотал Вентуресга асос солган[19].

2019-йилда Френч Гатес Тҳе Момент оф Лифт: Ҳоw Эмпоwеринг Wомен Чангес тҳе Wорлд китоби билан муаллиф сифатида дебют қилди. Китоб феминист иқтисодчи Даме Марилйн Wарингнинг Иф Wомен Cоунтед асарига таяниб, аёлларнинг ҳақ тўланмайдиган меҳнати эътиборга олинмаслигини кўрсатиб беради[20].

Шахсий ҳаёти

Мелинда Миcрософт бош директори Билл Гатес билан 1987-йилда Ню-Ёркдаги савдо ярмаркасида танишганидан сўнг учрашишни бошлади[21]. 1994-йилда у Гавайидаги Ланаи оролида бўлиб ўтган маросимда Гатесга турмушга чиқди. Уларнинг учта фарзанди бор: Женнифер, Рорй ва Пҳоэбе Гатес. Оила Вашингтоннинг Медина шаҳрида, Вашингтон кўлига қараган қасрда истиқомат қилган[22]. Оила шунингдек, Калифорниянинг Дел Мар шаҳарчасида океан соҳилида жойлашган қароргоҳга ҳам эга[23].

2021-йилнинг май ойида Френч Гатес ва унинг турмуш ўртоғи ижтимоий тармоқлардаги қўшма баёнотида ажрашиш тўғрисида қарор қабул қилиб, 27 йиллик никоҳ ва 34 йиллик муносабатларини тугатганликларини эълон қилишди[24]. Wалл Стреэт Жоурнал хабарларига кўра, Френч Гатес камида 2019-йил октябр ойидан бери, эрининг судланган жинсий жиноятчи Жеффрей Эпстеин билан бизнес алоқалари оммага ошкор бўлганидан кейин ажрашиш бўйича адвокатлар билан учрашган[25][26]. Гарчи эр-хотиннинг никоҳдан олдинги келишуви бўлмаса-да, Френч Гатес (ариза берган) турмуш ўртоғидан моддий ёрдам талаб қилмаган; унга ажрашиш натижасида 2 миллиард доллардан ортиқ қийматга эга аксия ва қимматли қоғозлар ажратилди[27], бироқ, молиявий келишувнинг тўлиқ тафсилотлари ошкор этилмаган. Ажрашиш 2021-йил 2-августда якунланди[28].

2022-йил март ойида Мелинда Билл билан „дўстона“ муносабатда эканлигини, аммо улар „дўст“ эмаслигини айтган[29].

Мукофотлар ва эътироф

2002-йилда Мелинда ва Билл Гатес ҳар йили Жефферсон мукофотлар жамғармаси томонидан бериладиган Аwард фор Греатест Публиc Сервиcе Бенефитинг тҳе Дисадвантагед („Кам таъминланган қатламга энг катта жамоат хизмати кўрсатганлиги учун“) мукофотига сазовор бўлдилар[30].

2005-йил декабр ойида Мелинда ва Билл Гатес Боно билан бирга Тиме томонидан „Йил одами“ деб топилди[31]. Мелинда ва Билл Гатес 2006-йил 4-майда жаҳон миқёсидаги таъсирга эга бўлган хайрия фаолиятлари учун Испаниянинг Астурия шаҳзодаси мукофотига сазовор бўлдилар[32].

2006-йил ноябр ойида Френч Гатес бутун дунё бўйлаб соғлиқни сақлаш ва таълим соҳаларидаги, айниқса Мексика, хусусан „Ун паíс де леcторес“ дастуридаги хайрия ишлари учун Билл билан бир қаторда Азтек бургути ордени билан тақдирланди[33].

Сиэтлдаги Билл ва Мелинда Гатес фондининг олд биноси

2006-йил май ойида маҳаллий ва бутун дунё бўйлаб болалар ҳаётини яхшилашга қаратилган фаолияти шарафига Сиэтл болалар касалхонаси (собиқ болалар касалхонаси ва минтақавий тиббиёт маркази) Мелинда Френч Гатес амбулатория ёрдами биносини унинг шарафига номлади[34]. У касалхона учун 300 миллион доллар маблағ йиғиш кампаниясига раислик қилди. Бу маблағ касалхона иншоотларини кенгайтириш, кам ҳақ тўланадиган ва ҳақ тўланмайдиган тиббий хизматларни молиялаштириш ҳамда касалхонанинг даволаш усуллари ва муолажаларни топишга қаратилган илмий-тадқиқот дастурини ривожлантириш учун мўлжалланган эди[35].

2007-йилда Френч Гатес Швециянинг Стокголм шаҳридаги Каролинска институтида тиббиёт бўйича фахрий доктор унвонига сазовор бўлди[36]. 2009-йилда у ва унинг эри Кембриж университетининг фахрий унвонларини олдилар. Уларнинг 2000-йилда 210 миллион доллар хайрия қилишлари натижасида Буюк Британиядан ташқаридаги аспирантура олимларининг ўқишини молиялаштирадиган Гатес Cамбридге Труст (Гатес стипендияси) жорий этилди[37]. Ниҳоят, у 2013-йилда хайрия ишларига бўлган садоқати учун Дуке университети томонидан инсонпарварлик фанлари бўйича фахрий докторлик унвони билан тақдирланди.

Мелинда 2013–, 2014–, 2015– ва 2017-йилларда Форбеснинг „100 та энг кучли аёллар рўйхати“да 3-ўринни эгаллаган[38], 2012– ва 2016-йилларда 4-ўрин, 2020-йилда 5-ўрин ҳамда 2011–, 2018– ва 2019-йилларда 6-ўринни эгаллаган.

У 2013-йилда УCСФ медали билан тақдирланган[39]. Френч Гатес 2013-йилда хайрия ва халқаро тараққиётдаги хизматлари учун Британия империяси ордени (ДБЕ) билан тақдирланган[40]. Жамғарманинг Ҳиндистондаги хайрия фаолиятини сабабли Билл ва Мелинда 2015-йилда Ҳиндистоннинг учинчи энг юқори фуқаролик мукофоти Падма Бҳушанни қўлга киритдилар. 2016-йилда Президент Бараcк Обама Френч Гатес ва унинг турмуш ўртоғини хайрия саъй-ҳаракатлари учун АҚШ Президентнинг Озодлик медали билан тақдирлади[41]. 2017-йилда Франсия Президенти Франçоис Ҳолланде Френч Гатес ва унинг турмуш ўртоғини хайрия саъй-ҳаракатлари учун Фахрий легион ордени қўмондони сифатида Франсиянинг энг олий миллий мукофоти билан тақдирлади[42].

Ўша йили Френч Гатес тарихий Берлин шаҳарчаси залида Германиянинг Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Ассоциацияси (ДГВН) томонидан тақдим этилган Тинчлик ва халқаро ҳамжиҳатлик йўлидаги ажойиб хизматлари учун 2016-йилги Отто Ҳаҳн тинчлик медали билан тақдирланди[43]. Ҳудди шу йили у Буюк Британияда жойлашган Ричтопиа компанияси томонидан тузилган дунёдаги 200 та энг нуфузли хайриячи ва ижтимоий тадбиркорлар рўйхатида 12-ўринга лоёқ топилди[44][45].

Манбалар

  1. ↑ „Дунёдаги энг қудратли аёллар“. Форбес.
  2. ↑ Матҳиэсен, Карл (2015-йил 16-март). „Билл ва Мелинда Гатес фонди нима?“. Тҳе Гуардиан.
  3. ↑ „Гатес жамғармаси ажралишдан кейинги 2 йиллик ҳокимиятни тақсимлаш синовини ўрнатади“. АБC Неwс.
  4. ↑ „Мелинда Гатеснинг таржимаи ҳоли“. Биограпҳй.cом. А&Э телевизион тармоқлари. 2018-йил 15-март.
  5. ↑ „Мелинда Гатес оммага юзланди (2-бет)“. Wайбаcк Мачине сайти, cнн.cом, 2008-йил 7-январ.
  6. ↑ МакГроу-Хилл. 1999. „Рим-католик бўлиб ўсган ва қизлар католик ўрта мактабида, Далласдаги Урсалине Академиясида таҳсил олган Мелинда фанга бўлган муҳаббатини давом эттиришга ундаган“. Бизнес ҳафталиги, 3649-3652-сони.
  7. ↑ Гатес, Мелинда, (2021-йил 12-январ). „Кўтарилиш лаҳзаси: Аёлларга куч бериш дунёни қандай ўзгартиради?“.
  8. ↑ „Урсулин қўшимча 2 миллион долларлик грант олди; фан, математика, технология бўйича ишчи гуруҳи тузилди“. Билл ва Мелинда Гатес жамғармаси. 2017-йил 23-сентабрда олинди.
  9. ↑ Мери Зеисс Станж; Керол К. Ойстер; Жейн Э. Слоан (2013-йил 9-январ). Бугунги дунёда аёлларнинг мултимедиа энсиклопедияси. САГЕ нашрлари. 386-бет.
  10. ↑ „Мелинда Гатеснинг ақл бовар қилмайдиган ҳаёти – дунёдаги энг бой ва кучли аёллардан бири“. (Wайбаcк Мачине сайтида 2022-08-10 санасида архивланган) 2017-йил 1-ноябр.
  11. ↑ „Мелинда Гатес технологияни қандай диверсификация қилмоқда“. Фаст cомпанй. 2019-йил 18-декабр.
  12. ↑ Cатҳлеэн, Смалл (2017). „Мелинда Гатес: хайриячи ва таълим ҳимоячиси“. Ню-Ёрк; Cавендиш Сқуаре МЧЖ нашриёти.
  13. ↑ „Мелинда Гатес“. гатесфоундатион.орг. Гатес фонди. Асл нусхадан архивланган, 2021-йил 15-март.
  14. ↑ „Офис романтикаси: Билл Мелинда билан қандай учрашди“. Тҳе Индепендент. 2008. 
  15. ↑ „Гатес Васийлик аъзоларига қўшилди“. (Wайбаcк Мачине сайтида 2015-11-06 санасида архивланган) Фуқуа.дуке.эду; 2013-йил 29-июнда олинган.
  16. ↑ „Мелинда Френч Гатес Тҳе Wашингтон Пост компанияси директори этиб сайланди“. Граҳам Ҳолдингс компанияси.
  17. ↑ „Офицерлар ва директорлар“. Другсторе.cом. 2005.
  18. ↑ Билл Гейцнинг хайрия профили. 2017-йил 20-август, Форбес.cом сайтидан Wайбаcк Мачине сайтида архивланган; 2016-йил 23-апрелда олинган.
  19. ↑ „Пивотал Вентурес-Биз киммиз?“. 2020-йил 18-апрел, Wайбаcк Мачине, пивоталвентурес.орг сайтида архивланган; 2020-йил 17-апрелда олинган.
  20. ↑ "Китобдан парча: Мелинда Гатеснинг „Кўтарилиш лаҳзаси: Аёлларга куч бериш дунёни қандай ўзгартиради?“. АБC Неwс. 2019-йил 23-апрел.
  21. ↑ „Билл Гатеснинг профили“. ББC Неwс. 2004-йил 26-январ.
  22. ↑ „Билл Гатеснинг 124 миллион долларлик уйи“. Тҳе Эcономиc Тимес. 2016-йил 16-декабр.
  23. ↑ Молнар, Филипп (24-апрел, 2020-йил). миллион-дел-мар-ҳоме „Ҳисобот: Билл ва Мелинда Гатес Дел Марда 43 миллион долларлик уй сотиб олишди“.[сайт ишламайди] Лос Ангелес Тимес.
  24. ↑ Стеллоҳ, Тим (2021-йил 3-май). „Билл ва Мелинда Гатес ажрашишмоқда, жамғарманинг келажаги сўроқ остида“. НБC Неwс. НБC Универсал.
  25. ↑ Картрайт, Лаклан; Бриқуэлет, Кате (2021-йил 7-май). „Мелинда Гатес Билл Гатесни Жеффрей Эпстеин ҳақида огоҳлантирган“. Тҳе Даилй Беаст.
  26. ↑ Глазер, Эмилй; Сафдар, Кҳадеэжа (9-май, 2021-йил). „Мелинда Гатес 2019-йилдан бери Билл Гатес билан никоҳини тугатиш учун ажралиш бўйича адвокатлар билан учрашган“. Wалл Стреэт Жоурнал.
  27. ↑ Миранда, Габриэла (7-май, 2021-йил). „Билл Гатеснинг аксияларини ўтказгандан сўнг, Мелинда Гатес миллиардерга айланди“. УСА Тодай. Ганнетт Сателлите Информатион Нетwорк, МЧЖ.
  28. ↑ Новет, Жордан (2021-йил 2-август). „Билл ва Мелинда Френч Гатес 27 йиллик никоҳдан кейин расман ажрашишди“. CНБC.
  29. ↑ Янг, Майя (2022-йил 3-март). "Мелинда Френч Гатес „дўстона“ муносабатда, лекин Билл Гатес билан дўст эмаслигини айтади". Тҳе Гуардиан.
  30. ↑ „Жефферсон мукофотлари веб-сайти.“. 2010-йил 24-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 2-июл.
  31. ↑ „2005-йил одамлари – ТИМЕ“.
  32. ↑ „„2012-йил лауреатлари — Астурия шаҳзодаси мукофоти“.“. 2013-йил 23-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 2-июл.
  33. ↑ „Биз ҳақимизда гапиринг: Мелинда Гатес“.[сайт ишламайди]
  34. ↑ „Бизнинг номимиз қандай ривожланган?“. Сеаттлечилдренс.орг; 2013-йил 29-июнда олинган.
  35. ↑ „„Сиэтл болалар касалхонаси 300 миллион долларлик капитал компаниясини эълон қилди — 200 миллион доллар аллақачон еғилган“.“. 2013-йил 3-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 2-июл.
  36. ↑ „Мелинда Гатес Каролинска институтининг фахрий доктори“.
  37. ↑ „Гатес Cамбридге Труст“. Ню-Ёрк университети.
  38. ↑ „Дунёнинг 100 та энг кучли аёллари 2013“. Форбес.
  39. ↑ „УCСФ медали“. Канслер идораси.
  40. ↑ „Ангела Аҳрендц ва Мелинда Гатес Британия империясининг (фахрий) қизлари“.
  41. ↑ „Президент Обама Президентнинг Озодлик медали соҳиблари номини айтди“. wҳитеҳоусе.гов. 2016-йил 16-ноябр.
  42. ↑ „Билл ва Мелинда Гатес: Соф юрак учун медал“. Париж ўйини (франсуз тилида).
  43. ↑ „Отто Ҳаҳн тинчлик медали ва Мелинда Гатес“. Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Германия Ассоциацияси, ЛВ Берлин-Бранденбург (ДГВН). 26-май, 2017-йил.
  44. ↑ „Филантроплар ва ижтимоий тадбиркорларнинг энг яхши 200 талиги: Элон Мускдан Мелинда Гатесгача, булар дунёдаги энг нуфузли хайриячилардир“. Ричтопиа. 2017-йил 30-март.
  45. ↑ „Энг яхши 200 та глобал хайриячилар, ижтимоий тадбиркорлар“. Тҳис Дай Ливе. 2017-йил 1-апрел.