Meshadi Azizbekov
Мешади Азиз-бек-ўғли Азизбеков ёки Мешади-Бек Азибеков[2] (озарбайжонча: مشهدی عزیزبهیاوو, Мəşəди Əзиз бəй оğлу Əзизбəёв; 6 [ 18 ] Январ 1876, Боку — 1918 йил 20-сентабр , Транскаспий темир йўлининг 207-версти, Перевал ва Ахча-Куйма стансиялари оралиғида) — Озарбайжондаги инқилобий ҳаракатнинг кўзга кўринган арбоби, биринчи марксист — озарбайжонлардан бири[3] ; КСЕнинг 1-нашрига кўра, у туркий зиёли инқилобчилар авлодига мансуб[2]. У „Гуммет“ ташкилоти раҳбарларидан бири, РСДРП(б) ва „Адолат“ Форс социал-демократик партияси Марказий қўмитаси аъзоси[4], Боку шаҳар думаси аъзоси, вилоят комиссари ва Боку Халқ Комиссарлари Советининг ички ишлари комиссар ўринбосари бўлган (1918).
| Мешади Азизбеков | |
|---|---|
озарбайжонча: مشهدی عزیزبهیاوو | |
|
| |
|
Мансаб даври апрел – 31-июл 1918 | |
| Губернатор | Боку Халқ Комиссарлари Советининг губерния комисссари |
| Аввалгиси | Йўқ; бундан олдин закавказ ҳукуматининг губерния комиссари |
| Кейингиси | Йўқ; Бакуда совет ҳукумати қулаган |
| Шахсий маълумотлари | |
| Таваллуди | Боку, Боку губернияси, Россия империяси |
| Вафоти | Транскаспий темир йўлининг 207-версти, Перевал ва Ахча-Куйма стансиялари оралиғида (ҳозирги Берекет этрапи ҳудудида, Болқон вилояти, Туркманистон) |
| Фуқаролиги |
|
| Сиёсий партияси |
РСДРП(б) Гуммет Адалот (партия 1916—1920) |
| Турмуш ўртоғи | Пюста-ҳанум |
| Болалари |
ўғиллари: Азизбеков, Азизага Мешади ўғли ва Аслан қизлари: Сафура ва Бегимханум[1] |
| Онаси | Салминаз Гаджи Имамали қизи Азизбекова |
| Отаси | Азизбек Азимбек ўғли Азизбеков |
| Таълим | Петербург технологик институти |
| Касби | Тоғ инженери |
| Дини | Ислом |
| Дафн этилган жойи | Туркманистон саҳросида, кейин Ашхободда. Кейин Бокудаги „26 боку комиссарлари“ мемориал комплексида, 2009-йил Говсан қабристонида |
Мешади Азизбековнинг инқилобий фаолияти у таҳсил олган Санкт-Петербургда бошланган. РСДРПга қўшилгандан сўнг, у сиёсий чиқишларда, шу жумладан „шамол намойишлари“ дан бирида қатнашди.. У биринчи рус инқилобининг фаол арбоби бўлган, бу даврда у „Гуммет“ ташкилотига аъзо бўлган ва кейинчалик унинг таниқли арбобларидан бири бўлган.. Эрон инқилобчиларини қўллаб-қувватлаган ёрдам берган; Боку мусулмон таълим жамияти " Нижат " билан чамбарчас боғлиқ бўлган ва жамиятнинг фаолиятида бевосита иштирок этган. У остки инқилобий ишларини қонуний фаолият билан моҳирона уйғунлаштирган. Боку шаҳар думаси депутати бўлган. Боку коммунасининг кўзга кўринган намояндаларидан бири бўлиб, у Совет ҳокимиятини ўрнатиш , Боку мудофаасини ташкил этиш йўлида кўп ишларни амалга оширди. " 26 Боку комиссарлари " орасида қатл этилган.
Биография
Келиб чиқиши
Мешадибек Азизбеков[5] 1876-йил 6 (18-январ) (Зулқадар 1254-йил 10)да Боку[5] шаҳридаги Азиацкая кўчаси (кейинроқ Пётр Монтин кўчаси, ҳозирги Алиовсат Гулиев кўчаси, № 105-уй) № 117 (131) уйда уста-оқтошчи Азизбек Азизбеков оиласида (1844-1889)[6] туғилган. У онаси Салминаз гаджи Имом Али қизининг[5] ягона фарзанди эди. Иккала ота-она ҳам таълим олишмаган[7].



Вафотидан сўнг. Дафн этилиши
Шахсий Ҳаёти
Хотира
Ҳаволалар
- Мешади Азизбеков ин тҳе Греат Совиэт Энcйcлопедиа, 1969–1978 (Руссиан)
Адабиётлар
- Казиев М. А.. Мешади Азизбеков: жизнь и деятельность. Баку: Гянджлик, 1976. (ЖЗЛ)
- Искендеров М. С.. Из истории борьбы Коммунистической партии Азербайджана за победу Советской власти. Баку: Азербайджанское гос. издат., 1958.
- Мешади Азизбеков — пламенный борец за власть Советов. Речи, документы и материалы. Баку: Азербайджанское гос. изд-во, 1976.
- Смирнов Н. Г.. Ушедшие в бессмертие: Очерк истории Бакинской коммуны. М.: Юридическая литература, 1986.
- Эфендижев С. М.. Азəрбажcан жоксйлларƅ мəнафеи йгрйнда мубарəзəçи (Мəşəди Əзизбежовйн тəрcумəжи-ҳалƅна дажир материаллар), Бақƅ, 1930.
Манбалар
- ↑ С.ҲİЛАЛҚИЗИ.. „МƏŞƏДİ ƏЗİЗБƏЙОВ ТАРİХДƏН СİЛİНİР?“. Ени Мüсават (16 январ 2012). 2016-йил 2-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 1-октябр.
- ↑ 2,0 2,1 Большая советская энциклопедия, 1-е, М.: Советская энциклопедия, 1926 — 668-бет.
- ↑ Большая советская энциклопедия, 2-е, М.: Советская энциклопедия, 1949 — 489-бет.
- ↑ Бурджалов Э.. Двадцать шесть бакинских комиссаров. М.: Госполитиздат, 1938 — 11-бет.
- ↑ 5,0 5,1 5,2 Мешади Азизбеков — пламенный борец… 1976.
- ↑ Казиев 1976.
- ↑ Эфендижев 1930.