М 10 шарсимон тўплам (Мессиэр 10 ёки НГC 6254 номи билан ҳам танилган) Опҳиучус юлдуз туркумидаги глобуляр тўпламдир[1].

Каш этиш тарихи

1764-йилда Чарлз Мессиэр томонидан кашф этилган.

Қизиқарли хусусиятлар

Тўпламнинг кўринадиган диаметри тахминан 20' ни ташкил қилади, бу Ерга 14 масофани ҳисобга олган ҳолда 83 ёруғлик йилининг диаметрига тўғри келади 300 ёруғлик йили. Тўпламда фақат 4 та ўзгарувчан юлдуз топилган.

Кузатишлар

Илонташувчи юлдуз туркумидаги М 10

Илонташувчи марказидаги бу ёрқин шарсимон тўпламни Россиянинг марказий қисмида қисқа ёз тунларида кузатиш мумкин. Сиз ҳатто дурбина билан ҳам кўришингиз мумкин. Ўрта диафрагма телескопида (127-180 мм) М 10 юлдузларга қаратилади ва унинг ядроси ҳалога нисбатан силжиганга ўхшайди — комета бошлари одатда шундай кўринади. Каттароқ тешикларда (350 мм дан) ядронинг икки томонламалигини ва ядродан тарқалаётган бир жуфт юлдуз новдаларини кўриш мумкин.

Мессие каталогидаги осмон қўшнилари

  • М 12 — (ғарбда) камроқ консентрацияланган, унчалик ёрқин эмас;
  • М 14 — (узоқроқ шарқ йўналишуда) биздан узоқда жойлашган жуда консентрланган ва зич глобулар тўплам;
  • М 107 — (жанубга) хира ва камроқ кўринадиган.

"Мессие Марафони" даги кузатишлар кетма-кетлиги

… М 57 → М 12 → М 10 → М 107 → М 80 …

Манбалар

  1. ↑ Ҳаррис W. Э. А cаталог оф параметерс фор глобулар cлустерс ин тҳе Милкй Wай (англ.) // Астрон. Ж. / Ж. Г. ИИИ, Э. Вишниаc — ИОП Публишинг, Америcан Астрономиcал Соcиэтй, Университй оф Чиcаго Пресс, АИП, 1996. — Вол. 112, Исс. 4. — П. 1487. — ИССН 0004-6256; 1538-3881 — дои:10.1086/118116

Ҳаволалар