Messier 23
М 23 тарқоқ тўдаси — Сагиттариус юлдуз туркумидаги очиқ юлдуз кластеридир. Бундан ташқари, Мессиэ 23 об’экти сифатида ҳам танилган.
Кашфиёт тарихи
Тўплам Шарлем Мессиэ томонидан 1764-йил 20-июнда очилди.
Қизиқарли хусусиятлари
М 23 ердан 2150 ёруғлик йили масофада жойлашган. Унинг диаметри 15-20 ёруғлик йили. Кластерда 150 юлдузлари аниқланди. Энг ёрқин юлдуз 9,2 м қийматига эга.
Кузатишлар
Сагиттариуснинг шимоли-ғарбий қисмидаги бу Очиқ Кластер ёзги об’эктларга тегишли. Шимолий ярим шарнинг мў тадил кенгликларидан кузатувлари уфқнинг юқорисида кластернинг паст позицияси билан мураккаблашади. Аммо нисбатан кичик телескопда ҳам кластер осонгина элликта юлдузга бўлинади, улардан 5-6 таси жуда ёрқин. Юлдуз занжирларининг мўтадил ўсиши (50 ва ундан кўп) елпиғичсимон шаклидаги нақшлари кўзнинг бутун майдонини тўлдиради. Қоронғу Жанубий осмонда бу юлдузлар энг бой ёзги кластерларидан биридир.
М 23-дан мос ёзувлар нуқтаси сифатида фойдаланиб, икки даража Жанубий-Шарқий қисмида НГC 6440 шарсимон кластер ва НГC 6445 „Литтле гем“ („кичик марварид“) сайёраси туманлиги бир телескоп кўринишида кўринади. Бундай жуфтликлар жуда кам учрайди.
Мессие каталогидаги осмон қўшнилари
- М 24 (бир оз шарқда) — Сомон йўлининг алоҳида осилган булути;
- М 25 (ҳатто шарқда) — ёрқинроқ юлдузлардан ташкил топган яна бир очиқ кластер, лекин унчалик бой эмас;
- М 21, М 20 ва М 8 (жанубда) — М23 каби ёрқин ва бой бўлмаган кластер гуруҳи ва бир жуфт туманлик: „Учлик“ ва „Лагун“;
- М 18, М 17 ва М 16 (шимоли-шарқда, Қалқонга яқинроқ) — ноаниқ очиқ кластер ва яна бир жуфт ёрқин туманлик: „Омега“ ва „Бургут“;
- М 9 (ғарбда, аллақачон Опҳиучусда) глобуляр кластердир.