Messier 37
М 37 тарқоқ тўдаси (Мессие Обекти 37, НГC 2099) ― Аравакаш юлдуз туркумидаги тарқоқ юлдузлар тўдасидир.
Тўдада 19 та оқ митти юлдузлар кузатилади, улардан 11 таси 0,75 дан 0,95 гача бўлган Қуёш массаси оралиғида[1]. Ушбу тўдадаги оқ митти юлдузлардан бири бу турдаги обектлар нисбатан жуда катта 1,28 Қуёш массасига эга[2].
НГC 2099 асосий кетма-кетлигидаги юлдузлар сони тахминан 1599 юлдузни ташкил этади. НГC 2099 даги қизил юлдузларнинг улуши НГC 6866га[3] қараганда кўпроқдир.
Тўдада 24 та ўзгарувчан юлдузлар топилган. Улардан 9 таси Қалқоннинг Делта типидаги ўзгарувчан юлдузлар (лекин, катта эҳтимол билан, улардан фақат 2 таси М 37 га тегишли), 7 таси тутилган иккилик юлдузлар ва 1 таси ўзига хос ўзгарувчидир[4].
Кашфиёт тарихи
Бу тўда 1654-йилдан олдин Жованни Баттиста Годиэрна томонидан кашф этилган, аммо бу фақат 1984-йилда аниқланди. Шарл Мессие уни 1764-йилда мустақил равишда кашф этган[5].
Кузатишлар

М 37 учта машҳур Аравакаш тарқоқ тўдасининг энг ёрқинидир. Бошқа юлдуз туркумлари сингари, уни куздан баҳоргача кузатиш мумкин. Телескоп изловчиси ёки дала дурбинлари билан тўдани θ Аравакаш дан тахминан 5 даража жанубда кузатиш қийин эмас (аниқроғи, υ Аур да). Ўртача оптикли телескопда (150-200 мм) тўда юзга яқин оқ-сариқ хира юлдузлар бўлиб кўринади, улар сочилган манка ёрмаси каби, окулярнинг кўриш майдонини тўлдиради. Тўда марказида тўқ сариқ рангли қўш юлдуз ёрқинлиги ва ранги билан ажралиб туради.
Мессие каталогидаги осмон қўшнилари

- М 36 — (уч даража шимоли-ғарбда) — Аравакашнинг яна бир тўдаси;
- М 38 — (янада шимоли-ғарбий томонда) — Аравакашнинг учинчи ёрқин тўдаси;
- М 45 — (ғарбда, Савр юлдуз туркумида ҳам) — Плеядалар тўдаси;
- М 1 — (жанубда, Савр юлдуз туркумида) — машҳур Қисқичбақасимон туманлик;
- М 35 — (жанубий-шарқда, Эгизаклар туркумида) — ёрқин тарқоқ тўда.
"Мессие Марафони" даги кузатишлар кетма-кетлиги
… М 38 → М 36 → М 37 → М 35 → М 41 …
Манбалар
- ↑ „Инитиал-Финал Масс Релатион фор 3 то 4 М⊙ Прогениторс оф Wҳите Дwарфс фром тҳе Сингле Cлустер НГC 2099“. 2021-йил 9-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 9-май.
- ↑ „Ан Ултрамассиве 1.28 М⊙ Wҳите Дwарф ин НГC 2099“. 2021-йил 9-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 9-май.
- ↑ „Идентифиcатион оф cлустер МС старс анд тҳеир имплиcатион - И. НГC 2099 анд НГC 6866“.
- ↑ „Вариабле Старс ин тҳе Опен Cлустер НГC 2099 (М37)“.
- ↑ Фроммерт Ҳ., Кронберг C. „Мессиэр 37“ (эн). Тҳе Мессиэр Cаталог. СЕДС. 2012-йил 19-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 7-ноябр.