Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Messier 37

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya

М 37 тарқоқ тўдаси (Мессие Обекти 37, НГC 2099) ― Аравакаш юлдуз туркумидаги тарқоқ юлдузлар тўдасидир.

Тўдада 19 та оқ митти юлдузлар кузатилади, улардан 11 таси 0,75 дан 0,95 гача бўлган Қуёш массаси оралиғида[1]. Ушбу тўдадаги оқ митти юлдузлардан бири бу турдаги обектлар нисбатан жуда катта 1,28 Қуёш массасига эга[2].

НГC 2099 асосий кетма-кетлигидаги юлдузлар сони тахминан 1599 юлдузни ташкил этади. НГC 2099 даги қизил юлдузларнинг улуши НГC 6866га[3] қараганда кўпроқдир.

Тўдада 24 та ўзгарувчан юлдузлар топилган. Улардан 9 таси Қалқоннинг Делта типидаги ўзгарувчан юлдузлар (лекин, катта эҳтимол билан, улардан фақат 2 таси М 37 га тегишли), 7 таси тутилган иккилик юлдузлар ва 1 таси ўзига хос ўзгарувчидир[4].

Кашфиёт тарихи

Бу тўда 1654-йилдан олдин Жованни Баттиста Годиэрна томонидан кашф этилган, аммо бу фақат 1984-йилда аниқланди. Шарл Мессие уни 1764-йилда мустақил равишда кашф этган[5].

Кузатишлар

Аравакаш юлдуз туркумида жойлашган М 37 тарқоқ тўдаси

М 37 учта машҳур Аравакаш тарқоқ тўдасининг энг ёрқинидир. Бошқа юлдуз туркумлари сингари, уни куздан баҳоргача кузатиш мумкин. Телескоп изловчиси ёки дала дурбинлари билан тўдани θ Аравакаш дан тахминан 5 даража жанубда кузатиш қийин эмас (аниқроғи, υ Аур да). Ўртача оптикли телескопда (150-200 мм) тўда юзга яқин оқ-сариқ хира юлдузлар бўлиб кўринади, улар сочилган манка ёрмаси каби, окулярнинг кўриш майдонини тўлдиради. Тўда марказида тўқ сариқ рангли қўш юлдуз ёрқинлиги ва ранги билан ажралиб туради.

Мессие каталогидаги осмон қўшнилари

М 37 тарқоқ тўдаси
  • М 36 — (уч даража шимоли-ғарбда) — Аравакашнинг яна бир тўдаси;
  • М 38 — (янада шимоли-ғарбий томонда) — Аравакашнинг учинчи ёрқин тўдаси;
  • М 45 — (ғарбда, Савр юлдуз туркумида ҳам) — Плеядалар тўдаси;
  • М 1 — (жанубда, Савр юлдуз туркумида) — машҳур Қисқичбақасимон туманлик;
  • М 35 — (жанубий-шарқда, Эгизаклар туркумида) — ёрқин тарқоқ тўда.

"Мессие Марафони" даги кузатишлар кетма-кетлиги

… М 38 → М 36 → М 37 → М 35 → М 41 …

Манбалар

Ҳаволалар