Messier 43
М 43 (Мессиэр 43, Мессие 43, бошқа номи — НГC 1982) — Орион юлдуз туркумидаги эмиссия туманлиги. Бу фаол юлдуз шаклланиши жараёнлари содир бўлган ионланган водород майдони.
- Туманлик тури: Э+Р (акс этиш ва нурланиш);
- Кўриниш: эБ (экстремал ёрқин);
- Ёрқинлик (Линдс шкаласи бўйича): 1 (энг ёрқин);
- Ранг: Р (қизил);
- Ёритувчи юлдуз: Ҳд 37061
- Ёритувчи юлдузнинг спектрал тури: Б1В.
Кузатишлар
М 43 космик чуқурликдаги энг машҳур обектлардан бири бўлган Буюк Орион туманлигининг бир қисмидир. Кузатишлар учун энг яхши мавсум қишдир. Тиниқ осмондаги асосий туманлик кузатиш мосламаларисиз қараганда „Орион қиличи“ (ı, θ ва 45 Ори) деб аталадиган θ Орион юлдузининг ўртача хиралашган кўринишида кўринади. Яхши дурбин билан қараганда М43ни Орион туманлигининг асосий массасининг шимолидаги алоҳида детали сифатида кўриш мумкин.
Ўртача апертурали телескопда (обектив диаметри 100-150 мм) шаҳар четидаги қоронғу осмонидаги бу ихчам диффуз туманликнинг „вергули“ М 42 дан бир неча ёй минутлар кенглигидаги қора чуқурлик билан қандай ажралганлигини кўриш мумкин. Туманлик марказида ўзгарувчан ёрқинлик юлдузи НУ Ори (6,5-7,6 м) порлайди. Катта апертура М 43 нинг шарқий ва ғарбий қирралари ўртасидаги контрастнинг фарқини кўриш имконини беради. Шарқий қисми кескин ва қарама-қаршидир, лекин уни чегаралаб турган қора чизиқ орқасида шарқий томонда туманликнинг хира давомини кўриш мумкин.
Қизиғи шундаки, М 43 ва М 42 „дипскай“ деб аталадиган филтрларга ҳар хил таъсирланишади. М 42 билан солиштирганда, М 43 УҲC ва ОИИИ қўлланишига унчалик сезгир эмас, лекин Ҳβ-филтри унинг контрастини сезиларли даражада оширишга ёрдам беради.
Мессие каталогидаги осмон қўшнилари
М 43 га энг яқин ва энг қизиқарли обект — бу Буюк Орион туманлиги ёки М42 ва М 42/43 жуфтлиги билан биргаликда Мессие каталогидаги қуйидаги обектлар одатда узоқ қиш оқшомларида кузатилади:
- М 78 — ξ Оридан („Орион камари“ нинг шарқий юлдузи) шимолий-шимолий-шарқида жуда ёрқин акс эттирувчи туманликлар мажмуаси;
- М 79 — Қуён туркумида камдан-кам кузатиладиган шарсимон тўда (Орионнинг „оёқлари“ да, М 42/43 дан узоқ жанубда);
- М 50 — чиройли тарқоқ тўда (Яккашох туркумида, М 42/43-дан шарқда);
- М 41 — яна бир ёрқин тўда (Катта ит туркумида, М 42/43 дан жанубий-шарқда).
"Мессие Марафони" даги кузатишлар кетма-кетлиги
… М 79 → М 42 → М 43 → М 78 → М 45 …