Messier 49
М 49 (Мессиэр 49, Мессие 49, бошқа атамалари — НГC 4472, АРП 134, УГC 7629, ВCC 1226, МCГ 1-32-83 , ЗWГ 42.134, ПГC 41220) — Сунбула туркумидаги эллиптик галактика. Гелиосентрик тизим бўйича координаталар Ра12ҳ29м48с ДЕC +08°00’00". Радиус тезлиги 817 км/с. Юлдуз катталиги +8,37. Тахминан ўлчами 8,9' × 7,4' Э4 тури[1][2][3][4][5].
Ушбу обект „Янги Бош Каталогнинг“ асл таҳририда санаб ўтилганлар қаторига киради.
Хусусиятлари
М 49 Э4 эллиптик галактикалар синфига киради. У қўшни НГC 4621 галактикаси билан ўзаро фаол ҳаракатланади, шунинг учун у ўзига хос деб таснифланади ва ўзига хос галактикалар атласида АРП 134 белгисига эга. М 49 Сунбула тўдасининг бир қисмидир ва бошқа галактикалар орасида энг ёрқин аъзоси ҳисобланади[6].

Эътиборга молик обектлар
Тахмин қилинувчи қора туйнук
Ҳуббле орбита телескопи ёрдамида олиб борилган тадқиқотлар шуни кўрсатдики, галактика ядросида ўта юқори массали қора туйнуклар деб айтилиши мумкин бўлган номзод бор[7].
Ўта янги СН 1969Қ
Ҳозирча М49 да фақат битта ўта янги юлдуз — СН 1969Қ[8] қайд этилган. 1969-йил июн ойида кашф қилинган[9].
Кузатишлар

Галактикалардаги Сунбула тўдасининг энг ёрқинини баҳорда дала дурбинлари ёки телескоп изловчиси ёрдамида δ Сунбула — β Асад чизиғида (ёки δ — ε Сунбула томони бўлган тенг томонли учбурчакнинг ғарбий чўққисида) бир оз овал диффуз доғдан иборат шаклда осонгина топиш мумкин. Ҳатто энг апертурали телескопда ҳам галактика марказга қараб ёрқинликнинг кучли концентрацияси билан диффуз овал шаклида (каттароқ бўлса ҳам) бўлиб қолади. Бу эллиптик галактикаларнинг телескопик тасвирлари учун хосдир. Бизнинг галактикамизга тегишли бўлган олдинда жойлашган юлдузлар кўринишни бироз ўзгартириб туради (галактиканинг четроғида тасвирланиб турувчилардан бири). М 49 ҳудуди яқинида — 30 ёй дақиқасидан камроқ масофада телескопингиз ва осмон сифатини қуйидаги НГC каталогида келтирилган кучсизроқ обектларда текширишингиз мумкин: 4488 (12,1м), 4470 (12,2м), 4492 (12,4м), 4464 (12,8м), 4466 (14м) ва 4465 (14,9м).
Мессие каталогидаги осмон қўшнилари
- М 61 (жануброқда) — чиройли спирал галактика;
- М 58, М 59 ва М 60 (шимолий-шарқда) Сунбуладаги бир хил галактикалар тўдаларининг шарқий аъзолари;
- М 87, М 86 ва М 84 (шимолда) тўдалар марказидаги эллиптик галактикалар.
"Мессие Марафони" даги кузатишлар кетма-кетлиги
… М 98 → М 100 → М 49 → М 61 → М 68 …
Манбалар
- ↑ СИМБАД Астрономиcал Датабасе
- ↑ Туллй Р. Б., Cоуртоис Ҳ. М., Сорcе Ж. Г. Cосмиcфлоwс-3 (англ.) // Астрон. Ж. / Ж. Г. ИИИ, Э. Вишниаc — ИОП Публишинг, Америcан Астрономиcал Соcиэтй, Университй оф Чиcаго Пресс, АИП, 2016. — Вол. 152, Исс. 2. — П. 50–50. — ИССН 0004-6256; 1538-3881 — дои:10.3847/0004-6256/152/2/50 — арХив:1605.01765
- ↑ Туллй Р. Б. Галахй гроупс: а 2МАСС cаталог (англ.) // Астрон. Ж. / Ж. Г. ИИИ, Э. Вишниаc — ИОП Публишинг, Америcан Астрономиcал Соcиэтй, Университй оф Чиcаго Пресс, АИП, 2015. — ИССН 0004-6256; 1538-3881 — дои:10.1088/0004-6256/149/5/171 — арХив:1503.03134
- ↑ НАСА/ИПАC Эхтрагалаcтиc Датабасе
- ↑ Фроммерт Ҳ. Мессиэр 49
- ↑ А. Сандаге, Ж. Бедке. Cарнегиэ Атлас оф Галахиэс. Wашингтон, Д.C.: Cарнегиэ Институтион оф Wашингтон, 1994. ИСБН 0-87279-667-1.
- ↑ Лиса-Жой Згорски, Линда Спарке. „Астрономерс Дисcовер Линк Бетwеэн Супермассиве Блаcк Ҳолес анд Галахй Форматион“ (эн). Тҳе Натионал Сcиэнcе Фоундатион, Пресс Релеасе 09-012 (2009-йил 2-феврал). 2012-йил 12-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2009-йил 19-феврал.
- ↑ „НАСА/ИПАC Эхтрагалаcтиc Датабасе“. Ресулц фор супернова сеарч неар наме "НГC 4472". 2012-йил 12-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2009-йил 19-феврал.
- ↑ Р. Барбон, Э. Cаппелларо, Ф. Cиатти, М. Туратто, C. Т. Коwал. А ревисед супернова cаталогуэ (эн) // Астрономй анд Астропҳйсиcс Супплемент Сериэс. — ЭДП Сcиэнcес, 1984. — Вол. 58. — П. 735—750.
Адабиётлар
- Лаура Ферраресе, Патриcк Côтé, анд Андрéс Жордáн. Ҳуббле Спаcе Телесcопе Обсерватионс оф Новаэ ин М 49 (эн) // Тҳе Астропҳйсиcал Жоурнал. — ИОП Публишинг, 2003. — ДОИ:10.1086/379349. —
.
Архивастро-пҳ/0310006
- Жудитҳ Г. Cоҳен, Ж. П. Блакеслеэ, анд П. Côтé. Тҳе Агес анд Абунданcес оф а Сампле оф Глобулар Cлустерс ин М 49 (НГC 4472) (эн) // Тҳе Астропҳйсиcал Жоурнал. — ИОП Публишинг, 2003. — ДОИ:10.1086/375865. —
.
Архивастро-пҳ/0304333
- Б. А. Биллер, C. Жонес, W. Р. Форман, Р. Крафт, анд Т. Энсслин. Ҳот Гас Струcтуре ин тҳе Эллиптиcал Галахй НГC 4472 (эн) // Тҳе Астропҳйсиcал Жоурнал. — ИОП Публишинг, 2004. — ДОИ:10.1086/423020. —
.
Архивастро-пҳ/0406132
- Степҳен Э. Зепф, Тҳомас Ж. Маccароне, Гиллес Бергонд, Арунав Кунду, Катҳерине Л. Рҳоде, анд Жоҳн Ж. Салзер. [О ИИИ] λ5007 Эмиссион фром тҳе Блаcк Ҳоле Х-Рай Бинарй ин ан НГC 4472 Глобулар Cлустер (эн) // Тҳе Астропҳйсиcал Жоурнал. — ИОП Публишинг, 2007. — ДОИ:10.1086/523797.
- М. Ҳемпел, С. Зепф, А. Кунду, Д. Геислер, анд Т. Ж. Маccароне. Неар-Инфраред Обсерватионс оф Глобулар Cлустерс ин НГC 4472, НГC 4594, НГC 3585, анд НГC 5813 анд Имплиcатионс фор Тҳеир Агес анд Металлиcитиэс (эн) // Тҳе Астропҳйсиcал Жоурнал. — ИОП Публишинг, 2007. — ДОИ:10.1086/514808. —
.
Архивастро-пҳ/0702500
- Степҳен Э. Зепф, Даниэл Стерн, Тҳомас Ж. Маccароне, Арунав Кунду, Марc Камионкоwски, Катҳерине Л. Рҳоде, Жоҳн Ж. Салзер, Робин Cиардулло, анд Cарйл Гронwалл. Верй Броад [О ИИИ] λλ4959, 5007 Эмиссион фром тҳе НГC 4472 Глобулар Cлустер РЗ 2109 анд Имплиcатионс фор тҳе Масс оф Иц Блаcк Ҳоле Х-Рай Соурcе (эн) // Тҳе Астропҳйсиcал Жоурнал. — ИОП Публишинг, 2008. — ДОИ:10.1086/591937.
- Жун Жи, Жиммй А. Ирwин, Алех Атҳей, Жоэл Н. Брегман, анд Эдwард Ж. Ллойд-Давиэс. Элементал Абунданcес ин тҳе Х-Рай Гас оф Эарлй-Тйпе Галахиэс wитҳ ХММ-Неwтон анд Чандра Обсерватионс (эн) // Тҳе Астропҳйсиcал Жоурнал. — ИОП Публишинг, 2009. — ДОИ:10.1088/0004-637Х/696/2/2252. —
.
Архив0903.0429
- Мичаэл Лоэwенстеин анд Давид С. Давис. Тҳе Абунданcе Паттерн ин тҳе Ҳот ИСМ оф НГC 4472: Инсигҳц анд Аномалиэс (эн) // Тҳе Астропҳйсиcал Жоурнал. — ИОП Публишинг, 2010. — ДОИ:10.1088/0004-637Х/716/1/384. —
.
Архив1004.3592
- Р. П. Крафт, W. Р. Форман, C. Жонес, П. Э. Ж. Нулсен, М. Ж. Ҳардcастле, С. Райчаудҳурй, Д. А. Эванс, Г. Р. Сивакофф, анд C. Л. Саразин. Тҳе Гас Дйнамиcс оф НГC 4472 Ревеалед бй ХММ-Неwтон (эн) // Тҳе Астропҳйсиcал Жоурнал. — ИОП Публишинг, 2011. — ДОИ:10.1088/0004-637Х/727/1/41.
- Маттҳеw М. Стеэле, Степҳен Э. Зепф, Арунав Кунду, Тҳомас Ж. Маccароне, Катҳерине Л. Рҳоде, анд Жоҳн Ж. Салзер. Велоcитй Струcтуре анд Вариабилитй оф [О ИИИ] Эмиссион ин Блаcк Ҳоле Ҳост Глобулар Cлустер РЗ2109 (эн) // Тҳе Астропҳйсиcал Жоурнал. — ИОП Публишинг, 2011. — ДОИ:10.1088/0004-637Х/739/2/95. —
.
Архив1107.4051
- Мичаэл Лоэwенстеин анд Давид С. Давис. Тҳе Абунданcе Паттерн ин тҳе Ҳот ИСМ оф НГC 4472: Инсигҳц анд Аномалиэс (эн) // Тҳе Астропҳйсиcал Жоурнал. — ИОП Публишинг, 2010. — ДОИ:10.1088/0004-637Х/716/1/384. —
- Б. А. Биллер, C. Жонес, W. Р. Форман, Р. Крафт, анд Т. Энсслин. Ҳот Гас Струcтуре ин тҳе Эллиптиcал Галахй НГC 4472 (эн) // Тҳе Астропҳйсиcал Жоурнал. — ИОП Публишинг, 2004. — ДОИ:10.1086/423020. —
- Жудитҳ Г. Cоҳен, Ж. П. Блакеслеэ, анд П. Côтé. Тҳе Агес анд Абунданcес оф а Сампле оф Глобулар Cлустерс ин М 49 (НГC 4472) (эн) // Тҳе Астропҳйсиcал Жоурнал. — ИОП Публишинг, 2003. — ДОИ:10.1086/375865. —