Metrologik ekspertiza
Техник ҳужжатларнинг метрологик экспертизаси[1] - техник эчимларни метрологик та'минлаш нуқтаи назаридан таҳлил қилиш ва баҳолаш (о'лчанган параметрларни танлаш бо'йича техник эчимлар, о'лчов аниқлигига талабларни белгилаш, усуллар ва о'лчов воситалари (Wайбаcк Мачине сайтида 2025-01-28 санасида архивланган)ни танлаш, уларни метрологик та'минлаш).
Метрологик экспертиза давомида ното'г'ри ёки асосланмаган қарорлар аниқланади ва тавсия этилади, метрологик та'минот (Wайбаcк Мачине сайтида 2022-05-17 санасида архивланган)нинг [2]аниқ масалалари бо'йича энг то`г`ри ва оқилона қарорлар ишлаб чиқилади.
Метрологик экспертиза фақат назорат операцияси сифатида гина қаралмаслиги керак.Шунки замонавий шароитда метрологик экспертиза техник ва иқтисодий муаммоларни ҳам ҳал қилади. Ко'пинча метрологик ёрдамнинг айрим таркибий қисмларини амалга ошириш бир неча усул билан амалга оширилиши мумкин. Улар орасидан оқилона танлаш, шунингдек, бир қатор бошқа баҳолашлар илмий ёндашув ва озгина тадқиқот ишларини талаб қилиши мумкин.
Метрологик экспертиза метрологик та'минот бо'йича ишлар мажмуасининг бир қисми бо'либ, норматив, лойиҳавий, технологик ва лойиҳа ҳужжатларининг техник экспертизасининг бир қисми бо'лиши мумкин.
Метрологик экспертиза зарурати, агар техник ҳужжатларни ишлаб чиқиш жараёнида уни метрологик о'рганиш метрология хизматининг жалб қилинган мутахассислари томонидан амалга оширилганса, ё'қолиши мумкин.
Метрологик экспертизанинг умумий мақсади яхши натижали метрологик та'минотга эга бо`лиш, метрологик та'минотнинг умумий ва махсус талабларини энг қулай усул ва воситалар билан бажаришдир.
Метрологик экспертизанинг аниқ мақсадлари техник ҳужжатларнинг мақсади ва мазмуни билан белгиланади. Метрологик экспертиза техник ҳужжатларнинг метрологик назоратини о'з ичига олиши мумкин. Метрологик назорат - бу техник ҳужжатларнинг стандартлар ва бошқа ме'ёрий ҳужжатлар билан тартибга солинадиган аниқ метрологик талабларга мувофиқлигини текшириш.
Метрологик назорат техник ҳужжатларни стандарт назорат қилиш жараёнида метрология соҳасида ихтисослашган ёки махсус тайёрланган стандарт назоратчилари кучлари томонидан амалга оширилиши мумкин.
Метрологик экспертиза натижаларини белгилашнинг энг оддий шакли ҳужжатнинг четларига эслатмалар ко'ринишидаги эксперт шарҳлари бо'лиши мумкин. Ишлаб чиқувчи бундай изоҳларни ҳисобга олгандан со'нг, эксперт ҳужжатларнинг асл нусхаларини ёки асл нусхаларини тасдиқлайди .
Яна бир шакл - эксперт хулосаси. У қуйидаги ҳолатларда тузилиши мумкин:
- бошқа ташкилотлардан олинган ҳужжатларнинг метрологик экспертизасининг натижаларини расмийлаштириш;
- катта ҳажмдаги ҳужжатлар то'пламининг метрологик экспертизаси натижаларини ёки метрологик экспертиза пайтида махсус тайинланган комиссия томонидан расмийлаштирилиши;
- метрологик экспертиза натижаларини расмийлаштириш, бунинг асосида амалдаги ҳужжатларга о'згартиришлар киритиш ёки метрологик та'минот самарадорлигини ошириш бо'йича чора-тадбирлар ишлаб чиқиш. Эксперт хулосаси эксперт томонидан тузилади ва бош метролог томонидан, зиддиятли ҳолатларда - корхонанинг бош муҳандиси (техник менежери) томонидан тасдиқланади. Ба'зи ҳолларда метрологик экспертиза натижаси эксперт ва корхона бош метрологи томонидан имзоланган шарҳлар ва таклифлар ро'йхатида белгиланиши мумкин.
- ↑ „МЕТРОЛОГИЙА ТЎҒРИСИДАГИ АСОСИЙ ТУСҲУНCҲАЛАР“.
- ↑ „Метрология ва метрологик та’минот нима дегани?“ (1993-йил 28-феврал).[сайт ишламайди]