Metrologik xususiyatlar
Бу мақола викилаштирилиши керак. |
Метрология соҳасида метрологик характеристикалар — бу о'лчов натижаларини (уларнинг катталиги ва хатоларини) амалда олиш имкониятини аниқлайдиган о'лчов воситаларининг (Wайбаcк Мачине сайтида 2023-04-15 санасида архивланган) хусусиятлари [1] .
О'лчанган нарсанинг сифат тавсифи унинг о'лчамидир (волт, ампер, килограмм ва бошқалар).Унинг миқдорий қиймати (миллиграм, килограм, ампер) мос равишда, о'лчов воситаси ма'лум бир қурилмасига ва мос келадиган хусусиятларга эга [2] .
Метрологик характеристикаларнинг номенклатураси қуйидагиларни о'з ичига олади:
— о'лчов о'тказгичининг конверсиялаш функцияси;
— битта ёки ко'п қийматли о'лчов қиймати;
— шкала ёки ко'п қийматли о'лчов бо'линмасининг қиймати; — чиқиш кодининг тури, о'лчов асбобининг сиг'ими; — хатоларнинг характеристикалари (тизимли ва тасодифий қисмлар, уларнинг катталиклари ва тарқалиши);
— сезувчанлик хусусиятлари, о'лчов воситаларининг динамик ко'рсаткичлари (импулснинг о'тиш даври, амплитуда-фаза, амплитуда-частота ва бошқалар) [1] .
Амалда, мос келадиган о'лчов воситасини танлаш ва то'г'ри ишлатиш учун метрологик тавсифлардан фойдаланилади. Оддий мисол, кенгайтирилган о'лчовли волтметр бо'лиши мумкин: у ма'лум бир о'лчов оралиг'ида кичикроқ хатолик беради. Шундай қилиб, вақт о'тиши билан жисмоний миқдорнинг о'згаришининг о'лчами, катталиги ва хусусиятлари, шунингдек, керакли хато қиймати бу ҳолда зарур бо'лган метрологик хусусиятларни ташкил қилади.
О`зига хос метрологик хусусиятларга эга о'лчов воситасидан фойдаланиш о'лчов мажмуасини ишлаб чиқиш ёки ишлаб чиқариш харажатларини минималлаштиришга имкон беради. Оддий мисол - автомобилнинг асбоблар панели :
— унинг териш о'лчагичлари одатда учта диапазондан бирида автомобилнинг ко'рсаткичларини ко'рсатади — одатдагидан камроқ, оддий ва бошқалар.
Бундай ҳолда, о'лчов воситасининг жуда аниқ бо`лиши шарт эмас.
Яна шунингдек
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 „ГОСТ 8.009-84 Государственная система обеспечения единства измерений (ГСИ). Нормируемые метрологические характеристики средств измерений - доcс.cнтд.ру“. доcс.cнтд.ру. 2021-йил 1-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 1-май.
- ↑ „КАТТАЛИКЛАРИНИ О'ЛCҲАСҲ: БИРЛИКЛАР ВА ВОСИТАЛАР, О'ЛCҲОВ УСУЛЛАРИ“ (11 феврал 2021). Қаралди: 13 апрел 2023.[сайт ишламайди]