Meymeh
Меймеҳ (форсча: ميمه, шунингдек, Меимеҳ сифатида романизация қилинган)[2] — Исфаҳон вилоятининг Шаҳин Шаҳр ва Меймеҳ округига қарашли Меймеҳ туманидаги шаҳар ва унинг марказ. 2006-йилги аҳолини рўйхатга олиш маълумотларига кўра, унинг аҳолиси 5,733 нафар, 1,790 оиладан иборат бўлган[3].
Меймеҳ ميمه | |
|---|---|
| Шаҳар | |
 Байроқ | |
| Мамлакат | Эрон |
| Аҳолиси (2016) |
5,651 [1] |
| Вақт минтақаси | УТC+3:30 ИРСТ |
Теҳрон-Исфаҳон магистрал йўли яқинида жойлашган бўлиб, у кенгаш томонидан шаҳар сифатида таснифланган.
Географияси
Меймеҳ Каргас тоғларининг ғарбий этакларида баланд текисликда жойлашган. Ғарбда чўл жойлашган бўлиб, унинг нариги томонида Хвансар округи жойлашган[4].
Меймеҳ атрофида Вазван шаҳри ва Зиадобод, Азан, Вандадеҳ ва Хосровобод қишлоқлари жойлашган. Шимоли-шарқда Чақаде жойлашган. Шимоли-ғарбий томонда, Мутеҳ қишлоғи Голпаеганга олиб борадиган қишлоқ йўлида жойлашган.
Иқлими
Меймеҳ совуқ ва ярим қуруқ иқлимга эга (Кöппер Бск). Ўртача ҳарорати 13,6 °C.
Тарихи
Мейменинг аҳамияти асосан унинг Исфахон ва Теҳрон ўртасидаги йўналишдаги позициясидан келиб чиққан. Савдо йўлларининг Мейме орқали ўтганлигининг энг дастлабки далили бу ҳудудда Салжуқийлар даврига оид иккита ребатнинг мавжудлигидир. Улардан бири Мейменинг ўзида, кейинги мўғуллар давридаги масжид яқинида. Иккинчиси ҳозирда Ребати Торк номи билан танилган Делижонга борадиган йўлда жойлашган. Дастлаб ҳарбий пост сифатида қурилган Ребати Торк кейинчалик карвонсаройга айлантирилган[4].
Ўша пайтдаги матн манбаларида Меймеҳ ҳақида ҳеч қандай маълумот йўқ. Лекин яқин атрофдаги Вазван шаҳри ҳақидаги маълумотлар мавжуд. Х аср ёзувчиси Ибн Ҳурдодбеҳ „Ребāṭ-э Вазз“ни Исфаҳондан Рай (ўша пайтда Теҳрон ҳудудидаги асосий шаҳар) йўлда Борхвардан кейинги стансия деб таърифлаган. „Вазз“ номи Вазванга аниқ ишора бўлиб, у дастлаб минтақадаги асосий шаҳар бўлганлигини кўрсатади. Мейменинг ўзи биринчи марта Ёқут ал-Ҳамавий томонидан бир неча асрлар ўтиб тилга олинган.
Меймеҳ 1930-йилларда
Анн Ламбтоннинг 1936-1937 йиллардаги этнографик ёзувлари 1930-йиллардаги кичик шаҳарчаларнинг анъанавий ҳаёти Ризошоҳ Паҳлавийнинг кенг кўламли ислоҳотлари эндигина таъсир кўрсата бошлаган пайтдаги Меймеҳ ва Жовшеқандаги ҳаётнинг қисқача тасвирини беради. Меймеҳнинг аксарият аҳолиси ўз ерларига эга бўлган деҳқонлар эди. Шаҳарнинг қишлоқ хўжалиги ҳудуди 2,016 ҳаббага бўлинган. Ўртача 2-5 ҳаббага эга бўлган, бироқ ҳаббанинг катта қисми ва бир неча минг қўй ва эчкиларга эгалик қиладиган битта йирик ер эгаси бор эди. Мейменинг шунингдек, дурадгор, темирчи, кулол, қурувчи, ғиштчи, бир-икки дўкондори ва иккита кийим-кечак сотувчиси бўлган. Иккита умумий ҳаммом ва иккита масжид бор эди.
Губернатор ўринбосарининг асосий мас’улияти Меймеҳда йиғилган ва асосан молиявий низолар билан шуғулланадиган солҳия судига раислик қилиш эди. Муллалар томонидан олиб бориладиган анъанавий таълим аллақачон тугатилган ва ўрнига дунёвий, давлат мактаблари ташкил этилган. Меймеҳ ва Жовшеқоннинг ҳар бирида мактаб бор эди ва иккаласини биргаликда раъис-э маъареф ёки „маърифат бўлими бошлиғи“ бошқарар эди. Ҳар бир шаҳарда маҳаллий аҳоли тавсиясига кўра Кошон ҳокими томонидан тайинланадиган кадхўжа ёки „қишлоқ бошлиғи“ ҳам бўлган. Кадходанинг вазифалари асосан қишлоқ хўжалиги, айниқса қанотларни тозалаш билан боғлиқ эди. Бироқ бугунга келиб Меймеҳдаги қанотлардан фойдаланиш камайди — Меймеҳдаги ўн қанотдан фақат иккитаси (Бир ва Мордобод) ҳали ҳам ишлатилмаяпти. Кадходанинг учта бўйсунувчиси ёки пакари бўлиб, сув тақсимотига мас’ул мироб ҳам бўлган[4].
Маъмурий тарихи
Кечки Қажар даврида Меймеҳ Жовшеқан туманининг бир қисми эди. Паҳлавийлар сулоласи даврида, 1921-1922-йилларда Меймеҳ Кошон шаҳрининг Жовшеқон бўлагига қўшилди. 1950-йилга келиб бу бўлак деҳистонга айлантирилди. 1954-йилга келиб эса ҳозир Меймеҳ номини олган бахшга айлантирилди. Кейинчалик 1957-йилда, Меймеҳ бахши Кошондан Исфаҳон округига кўчирилди. Шундай сўнг, бахш иккига бўлиниб, Меймеҳ Исфаҳонга, Жовшеқон эса Кошонга ўтади. 1990-йилда бу икки туманни бирлаштириб Борхвар ва Меймеҳ округи ташкил этилди. Янги округнинг пойтахти Шаҳин Шаҳр шаҳри бўлди. Ушбу янги тартибга кўра, Меймеҳ иккита қишлоқ округи- Заркон ва Вандадани ўз ичига олган ҳолда бахш бўлиб қолди[4].
Иқтисодиёти
Меймеҳ иқтисодиёти асосан қишлоқ хўжалиги маҳсулотларидан иборат. Суғориш мавсумий дарёдан, шунингдек, қанотлардан олинади. Лекин қанотлардан фойдаланиш 1930-йилларга келиб камайди. Бу даврда асосий экинлар дон, ловия, пахта, мева ва сабзавотлардан иборат эди. 1937-йилда афюн етиштириш тақиқланган. Ортиқча экинлар эски қал’ада сақланган. Мейме минтақасининг ўзига хос хусусияти — бумкандларнинг мавжудлиги. Улар қишда чорва молларини бошпана қилиш учун ишлатиладиган сунъий ғорлардир.
Меймеҳ тарихдан Исфаҳон ва Кошанда сотилган қуритилган мевалари билан машҳур. Улар оддий ёки жовзақанд шаклида сотилади.
Замонавий Меймеҳ Теҳрон-Исфаҳон автомагистралида жойлашгани ҳам иқтисодий аҳамиятга эга. Магистрал бўйлаб турли хил хизмат кўрсатиш марказлари, дўконлар ва ресторанлар жойлшгани бунга мисол бўла олади.
Манбалар
- ↑ „Статистиcал Cентер оф Иран > Ҳоме“.
- ↑ Меймеҳ cан бе фоунд ат ГЕОнет Ном Сервери, ат тҳис линк, бй опенинг тҳе Адванcед Сеарч бох, энтеринг "-3074829" ин тҳе "Униқуэ Феатуре Ид" форм, анд cлиcкинг он "Сеарч Датабасе".
- ↑ „Cенсус оф тҳе Исламиc Републиc оф Иран, 1385 (2006)“ (Эхcел). Эрон статистика маркази. 2011-йил 11-ноябрда асл нусхадан архивланган.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 Боржиан. „МЕЙМА и. Тҳе Дистриcт“. Энcйcлопаэдиа Ираниcа. Қаралди: 2020-йил 10-август.