Миа Амор Моттлей[1] (1965 йил 1 октябрда туғилган) — барбадослик сиёсатчи ва адвокат, 2018- йилдан бери Барбадос бош вазири ва 2008-йилдан бери Барбадос Меҳнат партияси (БЛП) раҳбари бўлиб ишлаган. Моттлей Барбадосда бош вазир лавозимини эгаллаган саккизинчи шахс ва иккала лавозимни эгаллаган биринчи аёлдир. У, шунингдек, мамлакатнинг конституциявий монархиясини бекор қилган конституциявий ўзгаришлардан сўнг, Барбадоснинг республика тизимидаги биринчи бош вазиридир.

Моттлей 1994-йилдан бери Сент-Майкл Шимолий Шарқий сайлов округи бўйича парламент аъзоси . 1994-йилдан 2008-йилгача у бир қатор вазирлар портфелини, шу жумладан Барбадос Бош прокурори лавозимини эгаллаб, бу лавозимга тайинланган биринчи аёл бўлди. У, шунингдек, Америкалараро Диалогнинг аъзоси[2].

Моттлей икки марта Барбадос Ассамблеяси палатасида аввалига 2008-йилдан 2010-йилгача, кейин эса 2013-йилдан 2018-йилгача Мухолифат раҳбари бўлган. 2018-йилда Моттлей бошчилигидаги БЛП 24-майдаги умумий сайловларда тарихий ғалаба қозониб, Вакиллар палатасидаги барча 30 ўринни қўлга киритди ва бу уларни бу муваффақиятга эришган биринчи партияга айлантирди — қўшимча равишда 72,8 % халқ овозини қўлга киритди. Бу умумий сайловда партия эришган энг юқори улуш ҳисобланади[3].

Моттлей 2022-йилги умумий сайловда ғалаба қозониб, иккинчи муддатга президентликни қўлга киритди[4].

Бош Вазир

Моттлей Канада Бош вазири Жастин Трюдо билан, 2018-йил 24-сентябр

2018-йил 24-майдаги умумий сайловда БЛП Барбадия тарихидаги энг катта кўпчилик ҳукуматни қўлга киритиб, халқ овозларининг 70 % дан ортиғини ва қонун чиқарувчи органдаги барча 30 ўринни қўлга киритди. Моттлей 2018-йил 25-майда Барбадоснинг биринчи аёл Бош вазири сифатида қасамёд қилди[5][6][7]. Бош вазирлик даврида у молия вазирининг қўшимча портфелини эгаллаган[8].

2018-йил май ойида Моттлей давлатнинг илгари очилган молиявий мажбуриятларини ошкор қилиб, янги ҳукумат катта қарзни мерос қилиб олганини айтди. Қарзнинг жорий даражаси ҳақидаги маълумотларнинг ошкор этилиши қарзнинг ЯИМга нисбати 137 % дан 175 % гача ўсишига олиб келди — бу дунёдаги Япония, Греция ва Судандан кейин тўртинчи ўринда туради. Моттлей янги ҳукуматнинг ХВФдан қарзни қайта тузишни осонлаштиришни сўрашдан бошқа танлови йўқлигини эълон қилди.  Сайловдан бир ҳафта ўтиб, 2018-йил 5-июнда Барбадос 2035-йилда муддати тугайдиган еврооблигациялар бўйича 26-купонни тўлаш мажбуриятини бажара олмади. Бу амалдаги ҳукумат ўз мажбуриятларини бажармаган тарихда биринчи марта бўлди. [9]2019-йилги Янги йилда Моттлининг отаси Эллиотт Моттлей Барбадос ҳукумати номзоди бўйича рицар унвонига сазовор бўлди[10]. Моттлей 2019-йил 27-сентабр куни Ню-Ёркда Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Бош Ассамблеясида иқлим ўзгариши ва унинг Барбадос ва Кариб денгизи ҳавзасидаги бошқа давлатларга таъсири ҳақида 39 дақиқалик нутқ сўзлади[11][12].2020-йилда Моттлей Кариб денгизи ҳамжамияти (CАРИCОМ) блокининг раиси бўлиб ишлаган, бу лавозимда 6 ой ишлаган.

Моттлей 2021-йил 1-ноябрда Глазгодаги CОП26 иқлим саммитининг очилиш маросимида

2020-йил сентябр ойидаги нутқида Моттлей Барбадос монархиясини бекор қилиш режасини эълон қилди, Британия суверен қироличаси Елизавета ИИ ни мамлакат раҳбари лавозимидан четлатиб, Барбадосни республикага айлантирди. Унинг таъкидлашича, 54 йилдан ортиқ мустақилликдан сўнг Барбадос „мустамлакачилик ўтмишимизни бутунлай ортда қолдириш“ вақти келди[13]. Унинг таклифига кўра, мамлакатда давлат бошлиғи сифатида асосан тантанали президент бўлган парламент тизими сақланиб қолади[14] Бу режани 2021-йил 30-ноябрга, яъни давлат мустақиллигининг 55 йиллигига қадар якунлаш мақсад қилинган эди. Канада радиоэшиттириш корпорацияси томонидан 2021-йил март ойида ўтказилган вазият текширувига кўра, жараён ўша вақтгача якунланиши мумкинми ёки йўқми, „аниқ эмас эди“[15].2021-йил 27-июлда, Барбадосдаги Миллий аҳамиятга эга бўлган кун, Моттлей Барбадос вазирлар маҳкамаси 30-ноябргача Барбадос парламент республикасига айланиши тўғрисида қарор қабул қилганини эълон қилди[16].2021-йил 12-октабрда Барбадоснинг амалдаги генерал-губернатори Даме Сандра Мейсон Мотли ва мухолифат етакчиси томонидан биргаликда Барбадоснинг биринчи президенти[17] номзоди сифатида кўрсатилган ва кейинчалик 20-октабрда сайланган[18]. Мейсон 2021-йил 30-ноябрда Уэлс шаҳзодаси Чарлз иштирок этган маросимда ўз лавозимини эгаллади[19]. Моттлей 2021-йил 24-сентабр куни Ню-Ёркда Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Бош Ассамблеясида БМТ Бош котиби Антониу Гутерришнинг дунё нотўғри йўналишда кетаётгани ҳақидаги огоҳлантиришларини қўллаб-қувватлаш учун қисқа нутқ сўзлади. У ўзининг асл скриптини ташлаб юборди ва ўрнига иқлим ўзгариши, иқтисодий ва технологик тенгсизлик, ирқчилик ва CОВИД-19 вакциналарининг адолациз тақсимланишига қарши курашда глобал, ахлоқий этакчиликка чақирган иштиёқли пост берди[20].2022-йилги сайловларда ўз партияси ғалаба қозонганидан сўнг, Моттлей 20-январ куни иккинчи муддатга бош вазир сифатида қасамёд қилди[21].

2022-йил 20-июнда Моттлей CОВИД-19 учун синовдан ўтгани ҳақида хабар берилган эди[22]. Оммавий ахборот воситаларида „Бу енгил ҳолат ва у яхши кетаётганини айтди“ деб эълон қилинди.

Мукофотлари

  • 2021-йилда умр бўйи муваффақият мукофоти (Ер чемпионлари) [23]
  •  Кеня — Олтин юрак ордени оқсоқоли – ЭГҲ, Кения (2019)
  •  Гуяна — Рораима ордени – ОР, Гуяна (2020)[24][25]

2020-йил декабр ойида Моттлей Оливер Майр билан бирга Cариббеан Натионал Wеэклй томонидан „Йил одами“ деб топилди. [26]

Манбалар

  1. ↑ „ГОВ.ББ“. www.гов.бб. Қаралди: 2021-йил 1-декабр.
  2. ↑ „Интер-Америcан Диалогуэ | Миа Амор Моттелй“. тҳедиалогуэ.орг. 2017-йил 8-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 12-апрел.
  3. ↑ „Барбадос Генерал Элеcтион Ресулц 2018“. cариббеанелеcтионс.cом. 2019-йил 12-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 26-май.
  4. ↑ Жим Wйсс. „Барбадос Леадер Миа Моттлей Ре-Элеcтед ин Анотҳер Ландслиде“. Блоомберг Неwс (2022-йил 20-январ). Қаралди: 2022-йил 21-январ.
  5. ↑ „Барбадос Генерал Элеcтион Cандидатес 2018“. натионнеwс.cом. Кноwледгеwалк Институте (2018-йил 26-июн). 2018-йил 26-июнда асл нусхадан архивланган.
  6. ↑ „Барбадос Генерал Элеcтион Ресулц 2018“. cариббеанелеcтионс.cом. 2019-йил 12-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 29-октябр.
  7. ↑ „Барбадос элеcц Миа Моттлей ас фирст wоман ПМ“. ббc.cо.ук. ББC Неwс (2018-йил 25-май).
  8. ↑ „Гроуп оф 30 :: Ресоурcес“. гроуп30.орг.
  9. ↑ „Барбадос анноунcед а течниcал дефаулт он cоупон оф Эуробондс wитҳ матуритй ин 2035“. cбондс.cом (2018-йил 7-июн). Қаралди: 2018-йил 10-июн.
  10. ↑ Аллейне, Баррй. „Тҳе ҳоноуред онес“. Натион Неwс (2018-йил 28-декабр). 2018-йил 30-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 17-сентябр.
  11. ↑ Аллейне. „Миа'с cлимате плеа ат УН“. Натион Неwс (2019-йил 28-сентябр). 2019-йил 11-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 19-сентябр.
  12. ↑ „Барбадос - Приме Министер Аддрессес Генерал Дебате, 74тҳ Сессион“. УН Wеб ТВ. Унитед Натионс. 2023-йил 7-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 19-сентябр.
  13. ↑ Шарман. „Барбадос то ремове Қуээн Элизабетҳ ИИ ас ҳеад оф стате анд деcларе републиc“. Тҳе Индепендент (2020-йил 16-сентябр). 2022-йил 12-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 17-сентябр.
  14. ↑ „Барбадос ПМ Миа Моттлей'с мессаге фор Аустралиа ас ҳер cоунтрй препарес то ремове Қуээн Элизабетҳ ас ҳеад оф стате“. АБC Неwс (Аустралиа) (2020-йил 17-сентябр).
  15. ↑ „Леаве тҳе монарчй? Ин Барбадос, тҳат'с жуст тҳе фирст степ он а лонг патҳ то ҳеалинг“. CБC.cа. Қаралди: 2021-йил 18-март.
  16. ↑ „Барбадос то беcоме а парлиаментарй републиc бй Новембер 30“. Лооп Неwс (2021-йил 27-июл). 2021-йил 29-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 19-сентябр.
  17. ↑ „Леттер то тҳе Спеакер РЕ Номинатион оф Ҳер Эхcелленcй Даме Сандра Масон ас 1ст Пресидент оф Барбадос“. Парлиамент оф Барбадос (2021-йил 12-октябр). Қаралди: 2021-йил 16-октябр.
  18. ↑ „Барбадос жуст аппоинтед иц фирст пресидент ас ит беcомес а републиc“. Тҳе Натионал.
  19. ↑ „'Славерй wас ан атроcитй,' Принcе Чарлес сайс ас Барбадос беcомес републиc“ (эн). Тҳе Индепендент (2021-йил 30-ноябр). 2022-йил 12-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 30-ноябр.
  20. ↑ „Барбадос - Приме Министер Аддрессес Генерал Дебате, 76тҳ Сессион“. УН Wеб ТВ. Унитед Натионс. 2022-йил 20-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 19-сентябр.
  21. ↑ „Моттлей, Маршалл сwорн ин афтер БЛП 30-0 wин“. Натион Неwс (2022-йил 20-январ). Қаралди: 2022-йил 22-январ.
  22. ↑ „ПМ Моттлей тесц поситиве фор CОВИД-19“ (эн-УС). www.натионнеwс.cом (2022-йил 20-июн). Қаралди: 2022-йил 21-июн.
  23. ↑ Программе. „2021 Чампионс оф тҳе Эартҳ“ (эн). Чампионс оф тҳе Эартҳ (2021-йил 3-декабр).
  24. ↑ ВИДЕО: 'Ордер оф Рораима' бестоwед он Барбадос’ ПМ Моттлей ЁуТубеда, Департмент оф Публиc Информатион (Wайбаcк Мачине сайтида 2021-03-21 санасида архивланган), Гуяна
  25. ↑ Чаброл. „Натионал Аwардс анноунcед“. демерараwавес.cом. Демерара Wавес Медиа Инc. (2020-йил 22-феврал).
  26. ↑ „Оливер Маир анд Миа Моттлей аре CНW'с 2020 Персонс оф тҳе Еар“. Cариббеан Натионал Wеэклй (2020-йил 31-декабр). Қаралди: 2021-йил 29-октябр.