Michael Houghton
Сер Майкл Хоттон (1949-йилда туғилган) — британиялик олим ва Нобел мукофоти лауреати. Қуи-Лим Чоо, Жорж Куо ва Даниэл В. Бредли билан бирга у 1989-йилда гепатит C ни кашф этди[1] Шунингдек, у 1986-йилда Гепатит Д геномини ҳам кашф этган[2] Гепатит C вирусининг (ҲCВ) кашф этилиши қон таъминотида ҲCВ ни аниқлаш учун диагностик реагентларнинг жадал ривожланишига олиб келди, бу эса қон қуйиш орқали ҲCВни юқиш хавфини ҳар уч миллиондан бир кўрсаткичидан икки миллиондан биргача камайтирди[3][4]. Тахминларга кўра, антитаначаларни текшириш АҚШда ва бутун дунё бўйлаб йилига камида 40 000 та янги инфекцияларнинг юқишини олдини олган[5].
Хоутон ҳозир Канаданинг Вирусология бўйича илмий-тадқиқот кафедраси ва Ли Ка Шинг Алберта университетида вирусология профессори, у ерда Ли Ка Шинг амалий вирусология институти директори ҳисобланади[6]. У Харви Ж. Алтер ва Чарлз М. Райс билан бирга физиология ёки тиббиёт бўйича 2020-йилги Нобел мукофотининг ҳаммуаллифидир[7][8].
Эрта ҳаёт ва таълим
1949-йилда Буюк Британияда туғилган отаси юк машинаси ҳайдовчиси ва касаба уюшмаси ходими эди[5] У Аллейн мактабида таҳсил олган[9].. 17 ёшида у Луи Пастер ҳақида ўқиганидан сўнг микробиолог бўлишга илҳомланган[10][11]. Ҳоугҳтон Шарқий Англия университетида ўқиш учун стипендия ютиб олди, 1972-йилда биология фанлари бўйича иккинчи даражали имтиёзли диплом билан тугатди[12] ва кейинчалик 1977-йилда Лондон Кинғс коллежида биокимё бўйича ПҳД даражасини тугатди[5][13][13]

Ҳоугҳтон 1982-йилда Чирон корпорациясига ўтишдан олдин ГД Сеарле & Cомпанй компаниясига қўшилди. Айнан Чиронда Ҳоугҳтон ҳамкасблари Қуи-Лим Чоо ва Жорж Куо ва Касалликларни назорат қилиш ва олдини олиш марказларидан Даниэл В. Бредли билан биргаликда биринчи марта ҲCВ учун далилларни топдилар[14]..
Хоугҳтон 1989 ва 1990-йилларда нашр этилган бир қатор семинал тадқиқотларнинг ҳаммуаллифи бўлиб, қонда гепатит C антитаначаларини аниқлади, айниқса касалликни юқтириш хавфи юқори бўлган беморларда, шу жумладан қон қуйган беморларда[15][16][17][18]. Бу иш 1990-йилда қон скрининг тестини ишлаб чиқишга олиб келди; 1992-йилда янада сезгир тестни ишлаб чиқиш билан бошланган кенг тарқалган қон скрининги Канадада донорлик қон заҳираларининг гепатит C билан зарарланишини деярли йўқ қилди[19][20]. Худди шу даврда чоп этилган бошқа тадқиқотларда Ҳоугҳтон ва унинг ҳамкорлари гепатит C ни жигар саратони билан боғлашди[21][22][23].
2013-йилда Алберта университетидаги Ҳоугҳтон жамоаси гепатит C нинг бир штаммидан олинган вакцина вируснинг барча штаммларига қарши самарали эканлигини кўрсатди[24][25]..
Унвон ва мукофотлар
- 1992-йил — Карл Ландштайнер хотира мукофоти[26]
- 1993-йил — Роберт Коҳ мукофоти[27]
- 1994-йил — Уилям Бомонт мукофоти[28]
- 2000 — Ласкер мукофоти[29]
- 2005-йил — Дейл А. Смит хотира мукофоти[30]
- 2009-йил — Ҳепдарт умр бўйи муваффақият мукофоти[31]
- 2013-йил — У 100 000 АҚШ доллари миқдоридаги Гаирднер Фоундатион халқаро мукофотидан воз кечган биринчи одам бўлди ва шундай деди: "Мен ушбу мукофотни икки ҳамкасбим, доктор Қуи-Лим Чоо ва доктор Жорж Куо иштирок этмаган ҳолда қабул қилиш адолацизлик бўлади, деб ҳисобладим. "[32][33]
- 2019-йил — Шарқий Англия университетининг фахрий фан доктори[34]
- 2020 — Физиология ёки тиббиёт бўйича Нобел мукофоти[7]
Манбалар
- ↑ „Исолатион оф а cДНА cлоне деривед фром а блоод-борне нон-А, нон-Б вирал ҳепатитис геноме“. Сcиэнcе. 244-жилд, № 4902. Април 1989. 359–62-бет. Бибcоде:1989Сcи...244..359C. дои:10.1126/сcиэнcе.2523562. ПМИД 2523562.
- ↑ Wанг, КС; Чоо, ҚЛ; Wеинер, АЖ; Оу, ЖҲ; Нажариан, РC; Тҳаер, РМ; Мулленбач, ГТ; Деннистон, КЖ; Герин, ЖЛ (9-октябр 1986-йил). „Струcтуре, сеқуэнcе анд эхпрессион оф тҳе ҳепатитис делта (делта) вирал геноме“. Натуре. 323-жилд, № 6088. 508–14-бет. Бибcоде:1986Натур.323..508W. дои:10.1038/323508а0. ПМИД 3762705.
{{cите магазине}}: CС1 маинт: дате формат () - ↑ „Опинион: Нобел-wортҳй дисcоверй ригҳт ин оур баcкярд“. Cанадиан фор Ҳеалтҳ Ресеарч. 2016-йил 14-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 20-июн.
- ↑ „Сcиэнcе wорлд абузз ас вирологист турнс доwн Гаирднер аwард“. Тҳе Глобе анд Маил. Қаралди: 10-сентабр 2016-йил.
- ↑ 5,0 5,1 5,2 Тҳомпсон, Гилберт. Пионеэрс оф Медиcине Wитҳоут а Нобел Призе, 2014 — 209-бет. ИСБН 978-1-78326-386-8.
- ↑ „ММИ Фаcултй – Мичаэл Ҳоугҳтон, ПҳД“. 2018-йил 6-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 13-январ 2014-йил.
- ↑ 7,0 7,1 „Пресс релеасе: Тҳе Нобел Призе ин Пҳйсиологй ор Медиcине 2020“. Нобел Фоундатион. Қаралди: 5-октябр 2020-йил.
- ↑ Wу, Катҳерине Ж.; Виcтор, Даниэл. „Нобел Призе ин Медиcине Аwардед то Сcиэнтисц Wҳо Дисcоверед Ҳепатитис C Вирус – Ҳарвей Ж. Алтер, Мичаэл Ҳоугҳтон анд Чарлес М. Риcе wере жоинтлй ҳоноред фор тҳеир деcисиве cонтрибутион то тҳе фигҳт агаинст блоод-борне ҳепатитис, а мажор глобал ҳеалтҳ проблем.“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (5-октябр 2020-йил). Қаралди: 6-октябр 2020-йил.
- ↑ „Cонгратулатионс то а Нобел Призе Лауреате“. Аллейн'с Счоол. 2021-йил 14-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 20-июн.
- ↑ „Мичаэл Ҳоугҳтон, ПҳД“. Cанадианс фор Ҳеалтҳ Ресеарч. 2012-йил 14-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 20-июн.
- ↑ „Эурека моменц ин ресеарч“. Алберта Инноватес: Ҳеалтҳ Солутионс. 2017-йил 13-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 8-октябр 2016-йил.
- ↑ „Нобелист: кеэп фаитҳ, беcаусе Cовид ваccине ис жуст роунд cорнер“. Тимес Ҳигҳер Эдуcатион. Қаралди: 15-ноябр 2020-йил.
- ↑ 13,0 13,1 Боер, Ж.Л. Ливер Cиррҳосис анд Иц Девелопмент – Гоогле Боокс, 31-март 2001-йил. ИСБН 978-0-7923-8760-2. Қаралди: 12-январ 2014-йил.
- ↑ Ҳоугҳтон, М (2009). „Тҳе лонг анд wиндинг роад леадинг то тҳе идентифиcатион оф тҳе ҳепатитис C вирус“. Ж. Ҳепатол. 51-жилд, № 5. 939–948-бет. дои:10.1016/ж.жҳеп.2009.08.004. ПМИД 19781804.
- ↑ Куо, Г; Чоо, Қ-Л; Алтер, ҲЖ; Гитниcк, ГИ; Редекер, АГ; Пурcелл, РҲ; Миямура, Т; Диэнстаг, ЖЛ; Алтер, МЖ (1989). „Ан ассай фор cирcулатинг антибодиэс то а мажор этиологиc вирус оф ҳуман нон-А, нон-Б ҳепатитис“. Сcиэнcе. 244-жилд, № 4902. 362–364-бет. Бибcоде:1989Сcи...244..362К. дои:10.1126/сcиэнcе.2496467. ПМИД 2496467.
- ↑ Эстебан, ЖИ; Виладомиу, Л; Бонзалез, А; Рогет, М; Генесcа, Ж; Гуардиа, Ж; Эстебан, Р; Лопез-Талавера, ЖC; Ҳернандез, ЖМ (1989). „Ҳепатитис C вирус антибодиэс амонг риск гроупс ин Спаин“. Ланcет. 334-жилд, № 8658. 294–297-бет. дои:10.1016/с0140-6736(89)90485-6. ПМИД 2569102.
- ↑ Ван Дер Поэл, CЛ; Рессинк, ҲW; Лелиэ, ПН; Леэнтваар-Куйперс, А; Чоо, Қ-Л; Куо, Г; Ҳоугҳтон, М (1989). „Анти-ҳепатитис C антибодиэс анд нон-А, нон-Б пост-трансфусион ҳепатитис ин тҳе Нетҳерландс“. Ланcет. 334-жилд, № 8658. 297–298-бет. дои:10.1016/с0140-6736(89)90486-8. ПМИД 2569103.
- ↑ Алтер, ҲЖ; Пурcелл, РҲ; Шиҳ, ЖW; Мелполдер, ЖC; Ҳоугҳтон, М; Чоо, Қ-Л; Куо, Г (1989). „Детеcтион оф антибодй то ҳепатитис C вирус ин проспеcтивелй фоллоwед трансфусион реcипиэнц wитҳ аcуте анд чрониc нон-А, нон-Б ҳепатитис“. Н. Энгл. Ж. Мед. 321-жилд, № 22. 1494–1500-бет. дои:10.1056/нежм198911303212202. ПМИД 2509915.
- ↑ Ча, Т-А; Колберг, Ж; Ирвине, Б; Стемпиэн, М; Беалл, Э; Яно, М; Чоо, Қ-Л; Ҳоугҳтон, М; Куо, Г (1991). „Усе оф а сигнатуре нуcлеотиде сеқуэнcе оф ҳепатитис C вирус фор детеcтион оф вирал РНА ин ҳуман серум анд пласма“. Ж. Cлин. Миcробиол. 29-жилд, № 11. 2528–2534-бет. дои:10.1128/ЖCМ.29.11.2528-2534.1991. ПМC 270367. ПМИД 1663510.
- ↑ Брестерс, Д; Cуйперс, ҲТ; Реэсинк, ҲW; Счаасберг, WП; ван дер Поэл, CЛ; Маусер-Бунсчотен, ЭП; Ҳоугҳтон, М; Чоо, Қ-Л; Куо, Г (1992). „Энҳанcед сенситивитй оф а сеcонд генератион ЭЛИСА фор антибодй то ҳепатитис C вирус“. Вох Санг. 62-жилд, № 4. 213–217-бет. дои:10.1111/ж.1423-0410.1992.тб01201.х. ПМИД 1379394.
- ↑ Ҳасан, Ф; Жефферс, Л; де Медина, М; Реддй, Р; Паркер, Т; Счифф, Э; Ҳоугҳтон, М; Чоо, Қ-Л; Куо, Г (1989). „Ҳепатитис C ҲCВ ассоcиатед ҳепатоcеллулар cарcинома“. Ҳепатологй. 10-жилд, № 4. 589–91-бет. дои:10.1002/ҳеп.1840100432. ПМИД 2169456.
- ↑ Де Бисcеглиэ, АМ; Алтер, Ҳ; Куо, Г; Ҳоугҳтон, М; Ҳоофнагле, ЖҲ (1989). „Детеcтион оф антибодй то ҳепатитис C вирус ин патиэнц wитҳ вариоус чрониc ливер дисеасес“. Ҳепатологй. 10-жилд, № 4. 581-бет. дои:10.1002/ҳеп.1840100432.
- ↑ Саито, И; Миямура, Т; Оҳбаяши, А; Ҳарада, Ҳ; Катаяма, Т; Кикучи, С; Wатанабе, Й; Кои, С; Онжи, М (1990). „Ҳепатитис C вирус инфеcтион ис ассоcиатед wитҳ тҳе девелопмент оф ҳепатоcеллулар cарcинома“. Проc. Натл. Аcад. Сcи. УСА. 87-жилд, № 17. 6547–6549-бет. Бибcоде:1990ПНАС...87.6547С. дои:10.1073/пнас.87.17.6547. ПМC 54573. ПМИД 2168552.
- ↑ Лаw, ЖЛ; Чен, C; Wонг, Ж; Ҳоcкман, Д; Сантер, ДМ; Фрей, СЕ; Белше, РБ; Wакита, Т; Букҳ, Ж (19-март 2013-йил). „А ҳепатитис C вирус (ҲCВ) ваccине cомприсинг энвелопе глйcопротеинс гпе1/гпе2 деривед фром а сингле исолате элиcиц броад cросс-генотйпе неутрализинг антибодиэс ин ҳуманс“. ПЛОС ОНЕ. 8-жилд, № 3. э59776-бет. Бибcоде:2013ПЛоСО...859776Л. дои:10.1371/жоурнал.поне.0059776. ПМC 3602185. ПМИД 23527266.
{{cите магазине}}: CС1 маинт: дате формат () - ↑ Ҳоугҳтон, М; Лаw, Ж; Тйррелл, ДЛ (2013). „Ан инаcтиватед ҳепатитис C вирус ваccине он тҳе ҳоризон?“. Гастроэнтерологй. 145-жилд, № 2. 285–288-бет. дои:10.1053/ж.гастро.2013.06.029. ПМИД 23806539.
- ↑ Карл Ландстеинер Мемориал Аwард 1992
- ↑ „Роберт Коч Призе 1993“. 2017-йил 13-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 20-июн.
- ↑ Wиллиам Беаумонт Призе 1994
- ↑ Алберт Ласкер Cлиниcал Медиcал Ресеарч Аwард 2000
- ↑ „Лист оф Паст ААББ Аwард Реcипиэнц“. аабб.орг. Қаралди: 6-октябр 2020-йил.
- ↑ „Тҳе Wиллиам Ҳ. Прусофф ҲЕП ДАРТ Лифетиме Ачиэвемент Аwард“. 6-октябр 2020-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 6-октябр 2020-йил.
- ↑ „Wорлд-реноwнед вирологист намед реcипиэнт оф Гаирднер Аwард“ (22-март 2013-йил). 12-январ 2014-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 13-январ 2014-йил.
- ↑ Боэсвелд. „Эдмонтон сcиэнтист турнс доwн 3200,000 'бабй Нобел' беcаусе ит шут оут cоллеагуэс“ (20-март 2013-йил). Қаралди: 13-январ 2014-йил.
- ↑ „А Титаниc аcтор, cлимате чанге траилблазер анд банкинг босс: Меэт УЭА'с неwест ҳонорарй градуатес“. Эастерн Даилй Пресс. 2019-йил 11-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 20-июн.