Micropterigoidea
| Миcроптеригоидеа | |
|---|---|
|
Миcроптерих ауреовириделла (Ҳöфнер, 1898) | |
| Туркум: | Лепидоптера |
| Кенжа туркум: | Зеуглоптера |
| Оила: | Миcроптеригидаэ |
| Уруғ: |
Ҳеррич-Счäффер, 1855 |
| Бинар номи | |
|
(Ҳеррич-Счäффер, 1855) | |
| Хилма-хиллик | |
| Тахминан 180 тур | |
Миcроптеригоидеа — барчаси ягона Миcроптеригидаэ оиласига жойлаштирилган, ҳозирда йигирмага яқин тирик авлодни ўз ичига олувчи „жағли архаик тунламлар“ супероиласи. Улар Лепидоптера туркумининг ҳозирги кунгача сақланиб қолган энг қадимги эволюцион тармоғи ҳисобланади (Кристенсен, 1999) ҳамда Зеуглоптера кенжа туркумидаги ягона супероиладир. Номи юнонча микрос — кичик ва птерух — қанот сўзларидан келиб чиққан[1]. Лепидоптералар орасида ўзига хос бўлган бу тунламларнинг оғиз аппарати хартум ўрнига кемирувчи типда бўлиб, улар кўплаб ўт ўсимликлари, буталар ва дарахтлар гулларининг чанглари билан, кўпинча катта тўдаларда озиқланади[2][3]. Ушбу гуруҳнинг қазилма қолдиқлари ўрта–сўнгги Юра даврига бориб тақалади; энг қадимги маълум тур Қозоғистондаги Карабастау Форматион қатламидан топилган Аулиэптерих ҳисобланади.
Миcроптеригидаэ личинкалари ўзига хос ихтисослашган тана кутикуласига эга бўлиб, унда экзо- ва эндокутикула суюқлик билан тўлган, асалари уяси шаклида жойлашган бўшлиқлар орқали ажралиб туради; ҳар бир бўшлиқ алоҳида эпидермал ҳужайрага мос келади[4].
Авлодлар
- Миcроптерих Ҳüбнер, 1825
- Эпимартйриа Wалсингҳам, 1898
- Иссикиомартйриа Ҳашимото, 2006
- Курокоптерйх Ҳашимото, 2006
- Неомиcроптерйх Иссики, 1931
- Палаэомиcроидес Иссики, 1931
- Парамартйриа Иссики, 1931
- Виэтомартйриа Мей, 1997
- Сабатинcа Wалкер, 1863
- Агрионймпҳа Мейриcк, 1921
- Ҳйпомартйриа Кристенсен & Ниэлсен 1982
- Сқуамиcорниа Кристенсен & Ниэлсен, 1982
- Аустромартйриа Гиббс, 2010
- Тасмантрих Гиббс, 2010
- Зеаландоптерих Гиббс, 2010
- Ауреоптерих Гиббс, 2010
- Нанноптерих Гиббс, 2010
Қирилиб кетган авлодлар
- † Арчмосаиcус Зҳанг, Денг эт Рен, 2020 Бирма амбери, Мянма, Cеноманиан
- † Аулиэптерих Козлов, 1989 Карабастау Форматион, Қозоғистон, Cалловиан/Охфордиан Ҳотонт Форматион, Мўғулистон, Аптиан
- † Балтимартйриа Скалски, 1995 Болтиқ амбери, Эосен
- † Элеcтроcраниа Кузнецов 1941 Болтиқ амбери, Эосен
- † Молероптерих Энгел & Кинзелбач, 2008 Фур Форматион, Дания, Йпресиан
- † Палаэосабатинcа Козлов, 1989 Заза Форматион, Россия, Аптиан
- † Парасабатинcа Wҳаллей, 1978 Ливан амбери, Барремиан, Cрато Форматион, Бразилия, Аптиан
- † Тернcладус Ҳан, Зҳанг анд Рен, 2024 Бирма амбери, Мянма, Бўр даври[5].
Манбалар
- ↑ Смитҳ, Франк „Миcролепидоптера (Миcро-Мотҳс)“. Cорнwалл анд Ислес оф Сcиллй Федератион фор Биологиcал Реcордерс. Қаралди: 2019-йил 30-август.
- ↑ Стерлинг, Пҳил; Парсонс, Марк; Леwингтон, Ричард. Фиэлд Гуиде то тҳе Миcромотҳс оф Греат Бритаин анд Иреланд. Милтон-он-Соур: Бритиш Wилдлифе Публишинг, 2012 — 46-бет. ИСБН 978-0-9564902-1-6.
- ↑ Ҳеатҳ, Жоҳн. Миcроптеригидаэ. Ин Тҳе Мотҳс анд Буттерфлиэс оф Греат Бритаин анд Иреланд. Волуме 1. Cолчестер: Ҳарлей Боокс, 1983 — 151-бет. ИСБН 0-946589-15-1.
- ↑ Миcроптеригидаэ (Инсеcта: Лепидоптера). Фауна оф Неw Зеаланд, паге 18
- ↑ Ҳан, Нинг; Зҳанг, Wеитинг; Фанг, Ҳуи; Wанг, Жиажиа; Шиҳ, Чунгкун; Рен, Донг (2024-08-01). "Геометриc морпҳометриc аналйсес оф Миcроптеригидаэ линеагес (Лепидоптера) wитҳ тwо неw спеcиэс фром мид-Cретаcеоус амбер оф нортҳерн Мянмар". Cретаcеоус Ресеарч 160. дои:10.1016/ж.cретрес.2024.105897. ИССН 0195-6671. ҳттпс://www.сcиэнcедиреcт.cом/сcиэнcе/артиcле/пии/С0195667124000703.
Адабиётлар
- ЎТооле, Чристопҳер. 2002. Фирефлй Энcйcлопедиа оф Инсеcц анд Спидерс. ИСБН 1-55297-612-2.
Ҳаволалар
| Викиомборда „Миcроптеригоидеа“ мавзуси бўйича медиафайллар бор. |
- Треэ оф Лифе
- Миcролепс АҚШ Неарктикаси
- Wацон, Л., анд Даллwитз, М. Ж. 2003 онwардс. Бритиш инсеcц: тҳе фамилиэс оф Лепидоптера. Версион: 29 Деcембер 2011 Қанот томирланиши ҳақидаги батафсил тавсиф ва расмлар.