Micropterix aruncella sahifasining manbasini koʻrish

{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Micropterix aruncella
| tasvir = Micropterix.aruncella.jpg
| izoh = ''Micropterix aruncella''
| tasvir_2 = Micropterix aruncella BE-MK-2-188a.jpg
| izoh_2 = ''Micropterix aruncella''
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| infrasinf = 
| turkum = [[Tangachaqanotlilar]]
| kenja_turkum = 
| oila = [[Micropterigoidea]]
| kenja_oila = 
| urugʻ = [[Micropterix]]
| urugʻ_muallif = [[Jacob Hübner|Hübner]], 1825
| turlari = 
| binar_nomi = ''Micropterix aruncella''
| muallif = ([[Giovanni Antonio Scopoli|Scopoli]], 1763)
| xilma-xillik = 
| sinonimlari = ''Phalaena aruncella'' <small>Scopoli, 1763</small><br />''Tinea seppella'' <small>Fabricius, 1777</small><br />''Tinea podevinella'' <small>Hübner, 1813</small><br />''Lampronia concinnella''<br />''Micropteryx eximiella'' <small>Zeller, 1850</small><br />''Eriocephala atricapilla'' <small>Wocke, 1877</small><br />''Micropteryx nuraghella'' <small>Amsel, 1936</small>
| sarlavha = 
| sarlavha_matn = 
| sarlavha1 = 
| sarlavha_matn1 = 
| sarlavha2 = 
| sarlavha_matn2 = 
| diapazon_xaritasi = 
| diapazon_xaritasi_izohi = 
}}

'''''Micropterix aruncella''''' — [[Micropterigoidea]] oilasiga mansub juda mayda [[kuya]] turi boʻlib, [[Yevropa]] boʻylab keng tarqalgan. Ushbu turning voyaga yetgan shakli ([[imago]]) [[Giovanni Antonio Scopoli|Jovanni Antonio Skopoli]] tomonidan 1763-yilda birinchi marta ilmiy jihatdan tavsiflangan<ref name="FaunaEuropaea">{{cite web |url=https://fauna-eu.org/cdm_dataportal/taxon/772f16c5-ceab-4ec1-b8d5-b44bc2781321 |title=''Micropterix aruncella'' (Scopoli, 1763) |publisher=[[Fauna Europaea]] |access-date=4 September 2026}}.</ref>.

Bu tur [[Micropterigoidea]] oilasining yaxshi oʻrganilgan vakillaridan biri boʻlib, dengiz sathidan 2000 metrdan ortiq balandliklargacha boʻlgan turli xil yashash muhitlarida uchraydi. Faqat zich oʻrmonlar ushbu tur uchun unchalik qulay yashash muhiti hisoblanmaydi.

== Tavsifi ==
''Micropterix aruncella'' juda kichik kuya boʻlib, old qanotlarining maksimal uzunligi taxminan 4 mm ni tashkil etadi. Qanotlari yoyilgandagi uzunligi odatda 6–7 mm ga yetadi<ref name="naturespot">{{cite web |title=''Micropterix aruncella'' |url=https://www.naturespot.org.uk/species/micropterix-aruncella |website=Nature Spot |access-date=4 September 2026}}.</ref>.

Old qanotlarining rangi oʻzgaruvchan boʻlsa-da, odatda qizgʻish-oltinrang tusda boʻladi. Urgʻochilarida odatda boshqa belgilar boʻlmaydi, erkaklarida esa ikkita kumushsimon oq tasma mavjud<ref name="ukmoths">{{cite web |last1=Kimber |first1=Ian |title=''Micropterix aruncella'' (Scopoli, 1763) |url=https://ukmoths.org.uk/species/micropterix-aruncella/ |website=UKmoths |access-date=4 September 2026}}.</ref><ref name="Zagulyaev">Zagulyaev, A. K. (1989). Family Micropterygidae — Mandibulate Moths. In: ''Keys to the Insects of the European Part of the USSR'', 57–63-betlar. Brill.</ref>.

''Micropterix aruncella'' ning tashqi tuzilishi va ranglanishi [[Micropterix]] urugʻining boshqa vakillariga xos boʻlgan metall yaltiroq xususiyatlar bilan ajralib turadi<ref name="Zeller">{{cite journal |author=H. Christof Zeller-Lukashort |author2=Marion E. Kurz |author3=David C. Lees |author4=Michael A. Kurz |title=A review of Micropterix Hübner, 1825 from northern and central Europe (Micropterigidae) |journal=Nota Lepidopterologica |volume=30 |issue=2 |pages=235–298 |year=2007 |url=https://www.nkis.info/nkis/vortrag/03_Zeller.pdf}}.</ref>.

== Ekologiyasi ==
[[File:Micropterix aruncella eating pollen grains.ogv|thumb|left|Erkaklar gul changi bilan oziqlanmoqda]]

Boshqa [[Micropterigoidea]] vakillari singari, bu tur ham funksional [[jag‘]]larga ega. Voyaga yetgan kuyalari turli xil gullarning [[gul changi]] bilan oziqlanadi. Ular oziqlanadigan oʻsimliklar qatoriga doʻlana (''[[Crataegus]]'' turlari), ''[[Cytisus]]'', ''[[Lychnis]]'', [[qaragʻay]] turlari, ''[[Plantago]]'', atirgul (''[[Rosa]]'' turlari), qichitqi oʻt (''[[Gazanda]]'' turlari) va ''[[Veronica (plant)|Veronica]]'', shuningdek, turli xil oʻtlar kiradi<ref name="naturespot"/>.

Kattalari geografik kenglik va balandlikka qarab maydan avgustgacha boʻlgan davrda kunduzi uchrashi mumkin. Ularni turli xil yashash muhitlarida, jumladan, quruq hududlar, ochiq tepaliklar va togʻ yonbagʻirlarida ham uchratish mumkin<ref name="naturespot"/>.

== Oʻxshash turlar ==
Urgʻochilari ''[[Micropterix calthella]]'' turiga oʻxshaydi. Biroq ''M. aruncella'' ning old qanotlari asosiy qismi toʻliq binafsha rangda boʻladi, ''M. calthella'' da esa qanot asosidagi binafsha rangli qism asosan kostal qismda joylashadi. ''M. calthella'' da binafsha rang qanot yuzasida tarqoq holda ham uchrashi mumkin<ref name="ukmoths"/>.

Buyuk Britaniyada ikkala tur ham kunduzi sudraluvchi ayiqtovon (''[[Ranunculus repens]]'') gullarida uchrashi mumkin. Biroq ''M. aruncella'' ni aniqlash uchun ''[[Crataegus monogyna]]'' doʻlanasining pastki gullarini tekshirish tavsiya etiladi<ref name="ukmoths"/>.

=== Lichinkasi ===
Lichinkasi oʻtsimon oʻsimliklarning asosiy qismida toʻplangan organik qoldiqlar ([[detrit]]) bilan oziqlanadi. Keyinchalik u qattiq pillaga oʻralib, [[g‘umbak]]ka aylanadi<ref name="ukmoths"/>.

== Tarqalishi ==
''Micropterix aruncella'' Yevropaning materik qismida keng tarqalgan. Manbalarga koʻra, tur [[Bolgariya]] va [[Portugaliya]]dan tashqari Yevropaning materik hududlarida uchraydi<ref name="FaunaEuropaea"/><ref name="Heath1983">{{cite book |last1=Heath |first1=John |author1-link=John Heath (entomologist) |title=Micropterigidae. In ''The Moths and Butterflies of Great Britain and Ireland''. Volume 1 |date=1983 |publisher=Harley Books |location=Colchester |isbn=0 946589 15 1 |page=153}}.</ref>.

Tur dengiz sathidan 2000 metrdan yuqori balandliklargacha boʻlgan hududlarda uchrashi mumkin. Turli xil yashash muhitlariga moslasha olishi uning Yevropada keng tarqalishiga yordam beradi.

== Taksonomiyasi ==
''Micropterix'' urugʻi nemis entomologi [[Jacob Hübner]] tomonidan 1825-yilda ajratilgan. Urugʻ nomi yunoncha ''mikros'' — „kichik“ va ''pterux'' — „qanot“ soʻzlaridan kelib chiqqan<ref name="Smith">{{cite web |last1=Smith |first1=Frank |title=Microlepidoptera (Micro-Moths) |url=https://cisfbr.org.uk/MICRO%20DEMO%201.pdf |website=Cornwall and Isles of Scilly Federation for Biological Recorders |access-date=4 September 2026}}.</ref>. ''Micropterix aruncella'' ning tur nomi — ''aruncella'' — kuya oziqlanadigan oʻsimliklardan biri bilan bogʻliq. Nom ''[[Aruncus sylvester|Spiraea aruncus]]'' oʻsimligiga ishora qiladi; ushbu oʻsimlikning changi bilan kuyalarning oziqlangani kuzatilgan<ref name="Emmet1991">{{cite book |last1=Emmet |first1=A. Maitland |author1-link=A. Maitland Emmet |title=The Scientific Names of the British Lepidoptera. Their history and meaning |date=1991 |publisher=Harley Books |location=Colchester |isbn=0 946589 35 6 |page=42}}.</ref>.

Tur dastlab ''Phalaena aruncella'' nomi bilan [[Giovanni Antonio Scopoli|Scopoli]] tomonidan 1763-yilda tavsiflangan. Keyinchalik u ''Micropterix'' urugʻiga koʻchirildi va bir nechta sinonim nomlar bilan qayd etildi<ref name="FaunaEuropaea"/>.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* Fabricius, J. C. (1777). ''Tinea seppella''.
* Scopoli, G. A. (1763). ''Entomologia Carniolica''.
* Zeller-Lukashort, H. Christof; Kurz, Marion E.; Lees, David C.; Kurz, Michael A. (2007). ''A review of Micropterix Hübner, 1825 from northern and central Europe (Micropterigidae)''. ''Nota Lepidopterologica'', 30(2): 235–298. [https://www.nkis.info/nkis/vortrag/03_Zeller.pdf PDF]
* {{cite journal |title=A review of ''Micropterix'' Hübner, 1825 from northern and central Europe (Micropterigidae) |author=Zeller-Lukashort, H. Christof |url=https://www.nkis.info/nkis/vortrag/03_Zeller.pdf |year=2007 |journal=Nota Lepidopterologica |volume=30 |issue=2 |pages=235–298 |format=[[Portable Document Format|PDF]] |display-authors=etal}}

== Havolalar ==
* [http://www2.nrm.se/en/svenska_fjarilar/m/micropterix_aruncella.html ''Micropterix aruncella'' — Naturhistoriska riksmuseet]
* Meyrick, E. (1895). ''A Handbook of British Lepidoptera''. MacMillan, London. [https://archive.org/details/handbookofbritis00meyr/page/n7 PDF], 806-bet.
{{Taxonbar|from=Q138766}}