Нажмиддин Эрбакан, "Миллий Қараш" асосчиси ва унинг 2011 йилгача раҳбари

"Миллий Қараш" ёки Эрбаканчилик[1], Нажмиддин Эрбакан томонидан асос солинган, 1969-йилда “Мустақил Ҳаракат” билан бошланган ва дастлаб Миллий Низом партияси билан бир партияга айланган ва бугунги кунгача давом этаётган исломий мафкура ва сиёсий ҳаракатдир[2]. Бугунги кунда Туркияда Янгидан Рифоҳ ва Саодат партияси расман "Миллий Қараш" мафкурасини қабул қилмоқда. Бироқ ҳар икки партия ўзларини миллий қарашнинг ягона вакили деб таъкидлаб, бир-бирини "Миллий Қараш"га хиёнат қилишда айбламоқда[2].

"Миллий Қараш" Туркиянинг ўз инсоний ва иқтисодий қудрати билан ривожлана олишини ва ўзининг асосий қадриятларини сақлаб, тарихининг кучини ортда қолдириб, тезроқ ҳаракат қилишини ҳимоя қилади. Уларнинг партиялари 1974-1978-йилларда ҳукуматда тўрт марта иккинчи даражали иттифоқчи сифатида, 1996-1997-йилларда[Нот 1] бешинчи марта асосий иттифоқчи сифатида қатнашган. Уларнинг ҳукмронлиги даврида улар Ҳеавй Индустрй Мове ва Д8 гуруҳи ва Поол Сйстем[3] ни яратиш каби лойиҳаларни амалга оширдилар. “Миллий қараш” ҳаракати дунёдаги ислом давлатларини бирлаштириш ва Ислом Иқтисодий Ҳамкорлик Ташкилоти ва Ислом Ҳарбий Иттифоқи[4] билан адолатли янги дунё барпо этишни мақсад қилган.

Миллий Низом партияси, Миллий Нажот партияси, Фаровонлик партияси ва Фазилат партиясининг ёпилишидан кейин ташкил этилган Саодат партияси ва Янгидан Рифоҳ Партияси билан сиёсати давом эттирилмоқда. "Миллий Қараш" ҳаракатидан чиқиб ташкил этилган партиялар Адолат ва тараққиёт партияси ва Халқ овози партиясидир. Адолат ва Тараққиёт партиясини асос солган Булент Аринч, Абдуллоҳ Гул, Режеп Таййип Эрдоған каби инсонлар ўз сиёсатини "Миллий Қараш"билан бошлаган.

Асосий консепсиялар

  1. Адолатли тартиб: Бу фоиз бўлмаган эркин бозор иқтисодиётини назарда тутади. У пулни товар каби сотиб олиш ва сотишни рад этади. Унинг фикрича, бу ҳолат адолатни бузиб, кучлини кучлироқ қилади.
  2. Реал иқтисодиёт: ишлаб чиқаришга асосланган кооператив кўп шериклик тузилмаларини мустаҳкамлаш тамойилига асосланади. У шундай барча корхоналарга фоизсиз давлат кредитлари бериш тарафдори.
  3. Ҳуқуқ концепцияси: Бу адолациз даромадга ва иқтисоднинг эксплуатацияга асосланганлигига қарши.
    1. Инсонларга туғилишдан бери берилган ҳуқуқлар, асосий инсон ҳуқуқлари
      • Яшаш ҳуқуқи
      • Эгалик қилиш ҳуқуқи
      • Насл-насабни ҳимоя қилиш
      • Фикр юритиш эркинлиги
      • Бошқа маълум бўлган асосий инсон ҳуқуқлари эркинликлари (саёҳат қилиш, ишга жойлашиш, касб танлаш ва бошқалар).
    2. Иш.
    3. Келишувлар ва шартномалар розилик билан тузилади.
    4. Одил судловдан келиб чиқадиган ҳуқуқлар. Инсоннинг орзуси бахтли ҳаётда яшашдир. Бахтга фақат Ҳақиқий Ҳақиқатни тушуниш билан эришиш мумкин. Инсонлар бахти учун ҳуқуқларнинг ҳақиқий тушунчасини қабул қилиш ва амалга ошириш жуда муҳимдир.
  • Миллий иттифоқ
  • Миллат иттифоқи
  • Жумҳур иттифоқи
  • Саодат ва Келажак иттифоқи
  1. ↑ „Арşивленмиş копя“. 9 şубат 2022да асл нусхадан архивланган. Қаралди: 9 şубат 2022.
  2. ↑ 2,0 2,1 „Милли Гöрüş Ҳарекетинин Курулуşу: Тüрк Сиясетинде Милли Низам Партиси Денейими“. ДергиПарк. 28 март 2021да асл нусхадан архивланган. Қаралди: 10 март 2020.
  3. ↑ „Арşивленмиş копя“. 30 оcак 2016да асл нусхадан архивланган. Қаралди: 16 оcак 2016.
  4. ↑ „Арşивленмиş копя“. 24 оcак 2016да асл нусхадан архивланган. Қаралди: 16 оcак 2016.


Манба хатоси: <реф> тагс эхист фор а гроуп намед "Нот", бут но cорреспондинг <референcес гроуп="Нот"/> таг wас фоунд